Tốt nghiệp Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Có nhiều năm trong lĩnh vực dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.
Thanh Hương
06/07/2026
Mặc định
Lớn hơn
Ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa là dạng ung thư có mức độ ác tính cao do các tế bào ung thư mất đi nhiều đặc điểm của tế bào bình thường. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu rõ hơn về loại ung thư này.
Ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa là một thuật ngữ thường xuất hiện trong kết quả sinh thiết hoặc giải phẫu bệnh, khiến nhiều người bệnh lo lắng. Vậy ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa thực chất là gì, có những dấu hiệu nào và tiên lượng ra sao? Hãy cùng Long Châu tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa là một dạng ung thư phát sinh từ các tế bào biểu mô tuyến - những tế bào có chức năng sản xuất và tiết ra các chất như chất nhầy, enzyme hoặc hormone trong cơ thể. Loại ung thư này có thể xuất hiện ở nhiều cơ quan khác nhau như dạ dày, đại trực tràng, phổi, tụy hoặc thực quản. Trong kết quả giải phẫu bệnh, thuật ngữ “biểu mô tuyến” dùng để chỉ nguồn gốc của tế bào ung thư, còn “kém biệt hóa” phản ánh mức độ bất thường của các tế bào này.
Ở trạng thái bình thường, tế bào tuyến có cấu trúc và chức năng đặc trưng của từng cơ quan. Tuy nhiên, khi chuyển thành tế bào ung thư kém biệt hóa, chúng dần mất đi những đặc điểm vốn có và trở nên khó nhận diện hơn. Dưới kính hiển vi, các tế bào ung thư thường có hình dạng và cấu trúc bất thường, nhân lớn, sắp xếp lộn xộn và mất nhiều đặc điểm của tế bào tuyến bình thường. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cần kết hợp hóa mô miễn dịch hoặc các xét nghiệm bổ sung để xác định nguồn gốc của khối u.

Ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa có thể xuất phát từ những nguyên nhân như:
Bình thường, tế bào trong cơ thể có cơ chế kiểm soát chặt chẽ quá trình phân chia, phát triển và chết theo chương trình. Tuy nhiên, khi xảy ra sự thay đổi trong vật chất di truyền (DNA), cơ chế này bị rối loạn, khiến tế bào phát triển mất kiểm soát và tăng sinh bất thường. Các đột biến gen có thể ảnh hưởng đến nhiều gen quan trọng liên quan đến quá trình ức chế khối u hoặc kiểm soát chu kỳ tế bào. Khi những gen này bị tổn thương, tế bào ung thư có thể phát triển nhanh hơn, xâm lấn mạnh hơn và dần mất đi đặc điểm biệt hóa bình thường, dẫn đến tình trạng kém biệt hóa.
Hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu, vì trong khói thuốc chứa nhiều chất gây đột biến có thể làm tổn thương DNA của tế bào. Việc lạm dụng rượu bia trong thời gian dài cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Chế độ ăn uống không khoa học, ít vận động thể chất và tình trạng béo phì kéo dài cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư.
Nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng viêm mãn tính kéo dài trong cơ thể có thể làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa. Ví dụ, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori trong dạ dày có thể gây viêm dạ dày kéo dài và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Viêm đại tràng mãn tính như viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn cũng làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Khi tuổi càng cao, quá trình tích lũy đột biến gen trong tế bào diễn ra nhiều hơn, đồng thời hệ miễn dịch của cơ thể cũng suy giảm, làm giảm khả năng kiểm soát và tiêu diệt tế bào bất thường. Ngoài ra, tiền sử gia đình có người mắc ung thư cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Đây được đánh giá là một trong những dạng ung thư thường có xu hướng phát triển nhanh, xâm lấn mạnh và tiên lượng kém hơn so với các khối u cùng loại có mức độ biệt hóa tốt hơn. Nguyên nhân là các tế bào ung thư kém biệt hóa đã mất phần lớn đặc điểm cấu trúc và chức năng của tế bào bình thường, khiến chúng có xu hướng tăng sinh và xâm lấn mạnh hơn.
Khi các tế bào ung thư tách ra khỏi khối u nguyên phát, chúng có thể xâm nhập vào hệ thống mạch máu hoặc hệ bạch huyết và di chuyển đến các cơ quan khác trong cơ thể. Trong một số trường hợp, ung thư có thể di căn đến nhiều cơ quan trong cơ thể cùng lúc, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh và tiên lượng bệnh.
Điều trị dạng ung thư này cần phác đồ điều trị thường phải mạnh mẽ, kết hợp nhiều phương pháp và cần được cá thể hóa dựa trên vị trí u nguyên phát và giai đoạn bệnh. Dưới đây là các phương pháp điều trị chính được áp dụng:
Phương pháp này áp dụng chủ yếu cho giai đoạn sớm (I, II) hoặc một số trường hợp giai đoạn III khi khối u còn khả năng cắt bỏ hoàn toàn. Bác sĩ sẽ cắt bỏ khối u với diện cắt phù hợp theo hướng dẫn chuyên môn và có thể kết hợp nạo vét hạch vùng để đánh giá giai đoạn bệnh cũng như giảm nguy cơ tái phát.

Hóa trị thường được chia làm hai giai đoạn: Trước mổ, hóa trị tân bổ trợ giúp thu nhỏ khối u, diệt vi di căn để tăng tỷ lệ phẫu thuật thành công. Sau phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định hóa trị bổ trợ trong những trường hợp có nguy cơ tái phát cao.
Liệu pháp nhắm trúng đích sử dụng các thuốc tác động lên những phân tử hoặc con đường tín hiệu đặc hiệu liên quan đến sự phát triển của tế bào ung thư, giúp tăng hiệu quả điều trị ở những bệnh nhân có đột biến hoặc dấu ấn sinh học phù hợp.
Liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách kích hoạt và hỗ trợ hệ thống miễn dịch tự nhiên của cơ thể nhận diện, tấn công tiêu diệt tế bào ác tính. Phương pháp mang lại hiệu quả điều trị vượt trội đối với những bệnh nhân có kết quả xét nghiệm chuyên sâu cho thấy chỉ số bộc lộ protein PD-L1 cao hoặc có tình trạng mất ổn định vi vệ tinh mức độ cao (MSI-H/dMMR).
Kỹ thuật này sử dụng các tia phóng xạ mang năng lượng cao chiếu trực tiếp vào vùng tổn thương nhằm tiêu diệt tế bào u tại chỗ. Để tăng tối đa áp lực tiêu diệt khối u, bác sĩ thường phối hợp đồng thời xạ trị với hóa trị (phác đồ hóa - xạ trị đồng thời).

Ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa là một dạng ung thư có mức độ ác tính cao, đòi hỏi phải được phát hiện và điều trị sớm để cải thiện hiệu quả điều trị cũng như tiên lượng sống. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường nghi ngờ ung thư, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
Dược sĩ Đại họcNguyễn Vũ Kiều Ngân
Tốt nghiệp Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Có nhiều năm trong lĩnh vực dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.