Vết mổ bị sưng cứng bên trong là gì? Có nguy hiểm không?

Sau phẫu thuật, nhiều người bệnh và gia đình lo lắng khi sờ thấy vùng mổ cứng, gồ lên hoặc căng tức bên dưới da dù bề mặt da đã khô. Cảm giác này khiến không ít người băn khoăn liệu vết thương có đang hồi phục bình thường hay đã xuất hiện biến chứng.

Việc hiểu rõ nguyên nhân, diễn tiến lành thương và các dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp người bệnh yên tâm hơn, đồng thời chủ động biết khi nào cần quay lại bệnh viện để được kiểm tra kịp thời.

Vết mổ bị sưng cứng bên trong là gì? Có nguy hiểm không?

Vết mổ bị sưng cứng bên trong là hiện tượng vùng mô dưới da tại vị trí phẫu thuật trở nên chắc, cứng hoặc hơi gồ lên khi sờ vào. Bề mặt da có thể đã khô, liền mép nhưng bên trong vẫn còn cảm giác căng tức hoặc dày mô.

Tình trạng này có thể xuất phát từ quá trình lành thương sinh lý bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây cũng có thể là biểu hiện của tụ dịch, tụ máu hoặc nhiễm trùng vết mổ.

Vì vậy, việc đánh giá mức độ nguy hiểm cần dựa vào nhiều yếu tố như: Mức độ đau, màu da xung quanh, lượng dịch tiết, thân nhiệt và diễn tiến theo thời gian.

Vì sao vết mổ lại cứng sau phẫu thuật?

Sau khi phẫu thuật, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế tự phục hồi để sửa chữa mô tổn thương. Quá trình này diễn ra qua 3 giai đoạn chính:

Giai đoạn viêm (3 - 5 ngày đầu)

Ở giai đoạn đầu, lưu lượng máu đến vùng mổ tăng lên nhằm đưa các tế bào miễn dịch đến làm sạch mô tổn thương. Điều này gây ra hiện tượng:

• Sưng nhẹ;
• Căng tức;
• Hơi nóng tại chỗ mổ.

Đây là phản ứng sinh lý bình thường, giúp khởi động quá trình lành thương.

Giai đoạn tăng sinh mô (tuần 1 - 3)

Trong giai đoạn này, các tế bào mới và mô sợi được hình thành để lấp đầy khoảng trống tại vùng phẫu thuật. Sự tích tụ mô sợi khiến vùng mổ trở nên:

• Chắc hơn;
• Hơi gồ;
• Cứng khi sờ vào.

Đây là nguyên nhân chính gây cảm giác cứng dưới da trong vài tuần đầu.

Giai đoạn tái cấu trúc (vài tuần đến vài tháng)

Sau khi mô mới hình thành, cơ thể sẽ dần “tái sắp xếp” các sợi collagen để mô trở nên mềm mại và đàn hồi hơn. Nhờ đó, vùng sẹo sẽ mềm dần theo thời gian.

Nếu vết mổ chỉ hơi cứng, không đau nhiều, không đỏ lan rộng và không có dịch bất thường thì thường không nguy hiểm và sẽ cải thiện dần.

Nguyên nhân khiến vết mổ bị sưng cứng bên trong

Hiểu rõ nguyên nhân giúp người bệnh phân biệt đâu là biểu hiện bình thường và đâu là dấu hiệu cần đi khám.

Phản ứng viêm và hình thành mô sẹo (thường gặp nhất)

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Mô sợi được tạo ra để hàn gắn vết thương có cấu trúc chắc, nên gây cảm giác cứng khi sờ.

Đặc điểm thường gặp:

• Không đau nhiều;
• Không có mủ;
• Da bên ngoài khô;
• Không đỏ lan rộng.

Tình trạng này có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy cơ địa.

Tụ dịch dưới da

Sau mổ, khoảng trống giữa các lớp mô có thể tích tụ dịch trong hoặc hơi vàng nhạt.

Biểu hiện:

• Vùng sưng mềm hoặc căng;
• Có cảm giác lùng nhùng khi ấn;
• Ít đau.

Nếu tụ dịch nhiều, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút để phòng nhiễm trùng.

Tụ máu

Tụ máu xảy ra khi mạch máu nhỏ chưa được cầm hoàn toàn sau phẫu thuật.

Có các dấu hiệu:

• Sưng cứng rõ;
• Da có thể bầm tím;
• Đau nhiều hơn bình thường.

Tụ máu lớn cần được xử lý y tế để tránh nguy cơ nhiễm trùng và chèn ép mô.

Nhiễm trùng vết mổ

Nhiễm trùng vết mổ là một trong những biến chứng phổ biến sau phẫu thuật nếu chăm sóc không đúng cách. Đây là nguyên nhân nghiêm trọng nhất cần đặc biệt lưu ý.

Biểu hiện cảnh báo gồm:

• Đỏ lan rộng quanh vết mổ;
• Đau tăng dần;
• Sờ nóng;
• Chảy mủ vàng hoặc xanh;
• Sốt trên 38°C.

Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh cần đi khám ngay để được điều trị kịp thời.

Khi nào vết mổ bị sưng cứng bên trong là dấu hiệu nguy hiểm?

Không phải mọi trường hợp vết mổ cứng đều đáng lo. Tuy nhiên, người bệnh cần đặc biệt chú ý khi có các dấu hiệu sau:

• Đau tăng theo thời gian: Thông thường, cơn đau sau mổ sẽ giảm dần. Nếu đau ngày càng tăng, có thể là dấu hiệu viêm hoặc nhiễm trùng.
• Sưng to nhanh hoặc lan rộng: Sưng tăng nhanh trong thời gian ngắn có thể liên quan đến tụ máu hoặc tụ dịch bất thường.
• Có dịch mủ hoặc mùi hôi: Dịch mủ kèm mùi hôi là dấu hiệu nhiễm trùng rõ ràng, cần can thiệp y tế.
• Sốt hoặc mệt mỏi kéo dài: Sốt kèm vết mổ sưng cứng cho thấy cơ thể đang phản ứng với nhiễm khuẩn.

Khi có bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, người bệnh không nên tự xử lý tại nhà mà cần quay lại cơ sở y tế.

Cách chăm sóc khi vết mổ bị sưng cứng bên trong

Chăm sóc đúng cách giúp vết thương hồi phục tốt và hạn chế biến chứng.

Giữ vết mổ sạch và khô

Để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và giúp vết thương hồi phục thuận lợi, việc giữ vùng mổ luôn sạch và khô là nguyên tắc quan trọng hàng đầu.

• Thay băng y tế theo hướng dẫn;
• Rửa tay trước khi chạm vào vết mổ;
• Không tự ý bôi thuốc khi chưa có chỉ định.

Hạn chế vận động mạnh

Vận động quá sức có thể làm tăng áp lực lên vùng mổ, gây tụ dịch hoặc bục chỉ.

Theo dõi hằng ngày

Gia đình nên quan sát:

• Mức độ sưng;
• Màu sắc da;
• Lượng dịch tiết;
• Nhiệt độ cơ thể.

Việc ghi nhận thay đổi giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn khi tái khám.

Tái khám đúng hẹn

Ngay cả khi vết mổ có vẻ ổn định, người bệnh vẫn cần tái khám theo lịch để đảm bảo quá trình lành thương diễn ra thuận lợi.

Vết mổ bị sưng cứng bên trong thường là phản ứng lành thương bình thường của cơ thể trong giai đoạn phục hồi. Tuy nhiên, nếu kèm theo đau tăng, đỏ lan rộng, chảy mủ hoặc sốt, đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc biến chứng cần được thăm khám sớm.

Điều quan trọng là người bệnh và gia đình cần theo dõi sát diễn tiến của vết mổ, chăm sóc đúng cách và tái khám đúng hẹn. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy chủ động liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời, tránh những rủi ro không mong muốn.