Vì sao bệnh gout dễ bùng phát vào dịp Tết?

Câu hỏi vì sao bệnh gout dễ bùng phát vào dịp Tết liên quan trực tiếp đến thói quen ăn uống, sinh hoạt và việc dùng thuốc bị gián đoạn trong những ngày lễ. Hiểu rõ các yếu tố này giúp người bệnh chủ động phòng ngừa, hạn chế các cơn đau gout cấp làm ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt trong Tết.

Ăn nhiều thịt, hải sản, nội tạng làm tăng acid uric

Trong mâm cỗ Tết, các món giàu đạm như thịt đỏ, hải sản và đặc biệt là nội tạng thường xuất hiện với tần suất cao. Đây đều là những thực phẩm chứa nhiều purin - chất khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành acid uric. Khi ăn quá nhiều nhóm thực phẩm này, nồng độ acid uric trong máu tăng nhanh, dễ vượt ngưỡng an toàn và kích hoạt cơn gout cấp ở người có sẵn bệnh nền hoặc tăng acid uric máu.

Ngoài ra, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm giảm thải acid uric và làm nặng thêm tình trạng tăng acid uric máu. Người bệnh thường khó kiểm soát khẩu phần trong những ngày sum họp, dễ ăn quá mức so với thường ngày, khiến nguy cơ bùng phát cơn đau khớp do gout tăng cao.

Uống rượu bia nhiều làm giảm thải acid uric

Rượu bia là phần khó tránh trong các buổi gặp mặt, chúc Tết, liên hoan đầu năm. Ethanol trong rượu bia khi chuyển hóa sẽ làm tăng sản xuất acid uric và đồng thời giảm khả năng thải acid uric qua thận, đặc biệt là bia do chứa thêm purin từ men và mạch nha. Việc uống rượu bia liên tục trong nhiều ngày khiến nồng độ acid uric máu tăng, dễ hình thành tinh thể urat lắng đọng tại khớp và gây viêm cấp.

Rượu bia cũng gây mất nước do tăng đào thải nước qua thận, trong khi nước lại cần thiết để hòa loãng và đào thải acid uric. Khi cơ thể thiếu nước, acid uric càng dễ kết tinh tại khớp hoặc ở thận, làm tăng nguy cơ cơn gout và sỏi thận. Người đã từng bị gout, đặc biệt là nam giới trung niên, càng cần hạn chế tối đa rượu bia trong dịp Tết để giảm nguy cơ bùng phát bệnh.

Thức khuya, thiếu ngủ, stress làm mất cân bằng chuyển hóa

Trong dịp Tết, nhiều người đảo lộn giờ giấc sinh hoạt: Thức khuya, dậy muộn, ăn uống thất thường, tiếp xúc rượu bia và đồ ngọt nhiều hơn. Căng thẳng, thay đổi nhịp sinh học có thể làm rối loạn các hormone liên quan đến chuyển hóa đường, mỡ và acid uric. Ở người mắc gout hoặc hội chứng chuyển hóa, những thay đổi này dễ làm nặng thêm tình trạng tăng acid uric máu và kích thích phản ứng viêm tại khớp.

Bên cạnh đó, việc ít vận động trong Tết cũng góp phần làm chậm tuần hoàn, giảm chuyển hóa và tăng nguy cơ tăng cân. Tăng cân nhanh trong thời gian ngắn là yếu tố bất lợi cho cả gout, tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Vì vậy, duy trì vận động nhẹ nhàng hàng ngày, dù là dịp lễ, có vai trò quan trọng trong phòng ngừa cơn gout cấp.

Cách phòng ngừa cơn gout bùng phát trong dịp Tết

Để hạn chế nguy cơ gout bùng phát, người bệnh có thể áp dụng một số nguyên tắc thực tế:

• Ăn điều độ, chọn lọc: Hạn chế nội tạng, thịt đỏ, hải sản nhiều purin; tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.​
• Uống đủ nước: Khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày nếu không có chống chỉ định, ưu tiên nước lọc, tránh nước ngọt có gas, trà sữa, rượu bia.
• Giới hạn rượu bia: Nếu bắt buộc phải dùng, nên giảm tối đa lượng uống, tránh uống liên tục trong nhiều ngày, tuyệt đối không uống đến say.​
• Duy trì vận động: Đi bộ nhẹ, tập giãn cơ, tránh ngồi lâu trên 1 giờ; tranh thủ vận động khi đi chúc Tết, du xuân.

Bên cạnh đó, người bệnh cần tuân thủ dùng thuốc hạ acid uric và thuốc dự phòng gout đúng liều, đúng giờ; mang theo thuốc khi đi xa; không tự ý ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ. Khi có dấu hiệu báo trước cơn gout như đau nhức âm ỉ, nóng, đỏ, căng khớp, người bệnh nên nghỉ ngơi, chườm lạnh, tránh uống rượu bia và sớm liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn thuốc giảm đau, chống viêm phù hợp.

Vì sao bệnh gout dễ bùng phát vào dịp Tết là câu hỏi gắn liền với thói quen ăn uống nhiều đạm, uống rượu bia, thức khuya và bỏ quên thuốc điều trị trong những ngày lễ. Khi hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và chủ động điều chỉnh, người bệnh gout hoàn toàn có thể tận hưởng không khí Tết sum vầy mà vẫn kiểm soát tốt cơn đau khớp, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.