Vì sao thức dậy thấy tay tê? Khi nào đáng lo?

Không ít người từng thức dậy với cảm giác bàn tay tê rần, châm chích như “kiến bò”, đôi khi phải cử động một lúc mới trở lại bình thường. Phần lớn trường hợp xảy ra do tư thế ngủ tạo áp lực lên tay hoặc dây thần kinh và cải thiện sau khi đổi tư thế. Tuy nhiên, nếu tê tay thường xuyên tái diễn, kéo dài hoặc xuất hiện cùng những biểu hiện bất thường khác, nguyên nhân có thể không chỉ nằm ở cách bạn ngủ. Vậy vì sao thức dậy thấy tay tê?

Vì sao thức dậy thấy tay tê?

Một trong những nguyên nhân thường gặp là tư thế ngủ gây chèn ép lên cánh tay hoặc bàn tay. Khi bạn nằm đè lên tay hoặc duy trì một tư thế tạo áp lực lên dây thần kinh, cảm giác tê và châm chích có thể xuất hiện. Trong trường hợp này, triệu chứng thường cải thiện sau khi thức dậy và thay đổi tư thế.

Bên cạnh tư thế ngủ, hội chứng ống cổ tay cũng có thể khiến bàn tay bị tê vào ban đêm hoặc khi thức dậy. Tình trạng này xảy ra khi dây thần kinh giữa bị chèn ép tại ống cổ tay. Ngoài tê và châm chích, người bệnh đôi khi còn cảm thấy lực cầm nắm yếu hơn. Các động tác tay lặp đi lặp lại, chấn thương cổ tay hoặc một số yếu tố khác có thể liên quan đến hội chứng này.

Một nguyên nhân khác là thoái hóa đốt sống cổ. Những thay đổi ở cột sống cổ như gai xương hoặc phồng đĩa đệm có thể làm hẹp không gian và gây áp lực lên rễ thần kinh hoặc tủy sống. Khi đó, người bệnh có thể cảm thấy tê, châm chích ở cánh tay và bàn tay, đôi khi đi kèm đau hoặc cứng cổ.

Hội chứng lối thoát ngực cũng có thể gây tê ở cẳng tay, bàn tay và các ngón tay khi dây thần kinh hoặc mạch máu ở vùng cổ dưới và ngực trên bị chèn ép hoặc kích thích.

Ngoài ra, tê tay có thể liên quan đến bệnh thần kinh ngoại biên. Tổn thương các dây thần kinh ngoại biên có thể gây tê, châm chích, đau nhói hoặc những cảm giác bất thường khác. Đái tháo đường là một trong những bệnh lý có thể gây tổn thương thần kinh và dẫn đến tê hoặc yếu ở bàn tay.

Một số nguyên nhân khác được đề cập gồm thiếu vitamin B12, sử dụng quá nhiều rượu, nang hạch ở cổ tay hoặc bàn tay, tác dụng của hóa trị và một số loại thuốc. Một số bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, lupus, suy giáp, hội chứng Sjögren hay hiện tượng Raynaud cũng có thể liên quan đến tình trạng tê bàn tay.

Tê tay khi nào đáng lo?

Nếu tê tay chỉ thỉnh thoảng xuất hiện sau khi ngủ và nhanh chóng hết khi thay đổi tư thế, bạn có thể chưa cần quá lo lắng. Tuy nhiên, tình trạng kéo dài, thường xuyên tái diễn hoặc đi kèm các biểu hiện khác cần được chú ý vì có thể liên quan đến tổn thương thần kinh hoặc bệnh lý tiềm ẩn. Một số trường hợp nên đi khám hoặc cần được hỗ trợ y tế gồm:

• Tê tay kéo dài: Cảm giác tê không cải thiện sau khi thay đổi tư thế.
• Tê thường xuyên tái diễn: Đặc biệt khi xảy ra gần như mỗi ngày.
• Tê lan rộng: Xuất hiện đồng thời ở cánh tay, chân hoặc những vùng khác trên cơ thể.
• Kèm yếu tay: Khó cầm nắm đồ vật hoặc nhận thấy sức cơ giảm.
• Kèm đau cổ, vai hoặc cánh tay: Có thể liên quan đến tình trạng chèn ép dây thần kinh.
• Tê đột ngột kèm yếu hoặc liệt: Đây là biểu hiện cần được đánh giá khẩn cấp.
• Khó nói: Tê xuất hiện đột ngột cùng khó nói có thể là dấu hiệu của tình trạng cấp cứu.
• Đau đầu dữ dội đột ngột: Nếu xảy ra cùng tê hoặc yếu, cần được hỗ trợ y tế ngay.

Đặc biệt, tê xuất hiện đột ngột kèm yếu hoặc liệt, khó nói hay đau đầu dữ dội có thể liên quan đến tình trạng cấp cứu như đột quỵ. Khi xuất hiện những biểu hiện này, không nên chờ triệu chứng tự hết mà cần tìm kiếm hỗ trợ y tế ngay.

Làm thế nào để hạn chế tê tay khi ngủ?

Cách xử trí tê tay phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu triệu chứng chỉ thỉnh thoảng xuất hiện do tư thế ngủ và nhanh chóng cải thiện khi đổi tư thế, người bệnh có thể không cần điều trị. Ngược lại, nếu nguyên nhân liên quan đến bệnh lý, việc điều trị cần dựa trên đánh giá của bác sĩ. Một số biện pháp có thể được áp dụng tùy từng trường hợp gồm:

• Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh nằm đè trực tiếp lên cánh tay, bàn tay hoặc duy trì tư thế gây áp lực lên dây thần kinh.
• Thay đổi tư thế khi bị tê: Tình trạng do chèn ép trong lúc ngủ thường cải thiện sau khi giải phóng áp lực.
• Tập luyện phù hợp: Một số bài tập kéo giãn, tăng cường sức mạnh hoặc điều chỉnh tư thế có thể hữu ích với hội chứng ống cổ tay hoặc thoái hóa đốt sống cổ.
• Sử dụng nẹp cổ tay: Có thể giúp giữ cổ tay thẳng và giảm áp lực lên dây thần kinh giữa ở người mắc hội chứng ống cổ tay.
• Điều trị thiếu vitamin B12: Nếu xét nghiệm xác định có thiếu hụt, bác sĩ có thể hướng dẫn bổ sung bằng đường uống hoặc đường tiêm tùy mức độ.
• Điều trị nguyên nhân: Bệnh thần kinh ngoại biên, đái tháo đường hoặc các tình trạng gây chèn ép thần kinh cần được kiểm soát và điều trị phù hợp.

Tê tay khi thức dậy không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tình trạng xảy ra dai dẳng, ngày càng thường xuyên hoặc kèm yếu cơ và các biểu hiện thần kinh bất thường, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ thay đổi tư thế ngủ hoặc tự điều trị tại nhà.