WHO cảnh báo khẩn dịch Ebola, Bộ Y tế Việt Nam tăng cường giám sát

Ebola là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Dù hiện Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh Ebola, cảnh báo mới từ Tổ chức Y tế Thế giới khiến công tác giám sát, phòng chống dịch được đặt ở mức thận trọng hơn. Người dân không nên hoang mang nhưng cần hiểu đúng về đường lây, dấu hiệu nghi ngờ và cách phòng tránh để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.

WHO tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc tế về dịch Ebola

Tổ chức Y tế Thế giới đã xác định đợt bùng phát Ebola do chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế. Tính đến 16/5/2026, WHO ghi nhận tại tỉnh Ituri của Congo có 8 ca xác định, 246 ca nghi ngờ và 80 ca tử vong nghi liên quan; Uganda ghi nhận 2 ca xác định, trong đó 1 ca tử vong.

Đợt bùng phát hiện nay liên quan đến virus Ebola chủng Bundibugyo, một chủng có thể gây bệnh nặng và tử vong cao. WHO cảnh báo vì dịch xuất hiện tại khu vực có nguy cơ lây lan qua biên giới, đồng thời đã có ca bệnh tại Uganda ở người đi từ Congo.

Tuyên bố khẩn cấp của WHO không có nghĩa dịch Ebola đã lan rộng toàn cầu. Đây là động thái nhằm kêu gọi các quốc gia tăng cảnh giác, phối hợp giám sát, phát hiện sớm ca nghi ngờ và chuẩn bị năng lực ứng phó nếu dịch có nguy cơ lan rộng.

Bộ Y tế tăng giám sát trước cảnh báo dịch Ebola

Trước diễn biến mới, Bộ Y tế Việt Nam đã theo dõi sát tình hình dịch Ebola và phối hợp với các tổ chức quốc tế để cập nhật thông tin. Công tác giám sát được tăng cường tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh và hệ thống y tế dự phòng.

Các địa phương, đặc biệt là nơi có cửa khẩu quốc tế, được yêu cầu chú ý phát hiện sớm người có triệu chứng nghi ngờ, nhất là người từng đi qua hoặc trở về từ vùng đang có dịch. Khi phát hiện trường hợp có sốt, mệt mỏi, nôn, tiêu chảy, xuất huyết kèm yếu tố dịch tễ liên quan, cần phân luồng, cách ly và thông báo cho cơ quan y tế.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân không chủ quan nếu có lịch sử đi lại đến vùng dịch. Người trở về từ khu vực có Ebola cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường, cần đến cơ sở y tế và thông báo rõ lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời.

Bệnh Ebola nguy hiểm như thế nào?

Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus gây ra. Bệnh có thể diễn tiến nặng, gây mất nước, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được phát hiện, cách ly, điều trị hỗ trợ kịp thời.

Bệnh không lây qua không khí như cúm. Ebola chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc hoặc tử vong do Ebola, hoặc chạm vào đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.

Dấu hiệu nghi ngờ mắc Ebola cần nhận biết sớm

Thời gian ủ bệnh Ebola thường từ 2 đến 21 ngày, trong giai đoạn này người nhiễm virus có thể chưa có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh khởi phát, người dân cần chú ý các dấu hiệu nghi ngờ sau:

• Giai đoạn đầu: Sốt, mệt mỏi nhiều, đau đầu, đau cơ, đau họng, chán ăn.
• Giai đoạn tiếp theo: Nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban, mắt đỏ.
• Trường hợp nặng: Chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, bầm tím dưới da hoặc chảy máu tại vị trí tiêm truyền.

Người dân cần đặc biệt lưu ý khi các triệu chứng trên xuất hiện sau khi trở về từ vùng đang có dịch Ebola hoặc sau khi tiếp xúc với người nghi mắc bệnh. Khi đó, không nên tự điều trị tại nhà, không tự ý đi nhiều nơi, không che giấu lịch sử đi lại. Việc thông báo sớm giúp cơ sở y tế phân luồng, bảo vệ người xung quanh và điều trị kịp thời.

Người dân có cần lo lắng dịch Ebola lan rộng toàn cầu không?

Người dân cần cảnh giác nhưng không nên hoang mang. Cảnh báo khẩn cấp của WHO nhằm giúp các nước chủ động phòng dịch, không đồng nghĩa dịch đã lan rộng toàn cầu. Với Việt Nam, nguy cơ chủ yếu đến từ người nhập cảnh hoặc đi về từ vùng có dịch, vì vậy giám sát cửa khẩu và khai báo y tế khi có yếu tố nguy cơ là rất quan trọng.

Việc cần làm là theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và WHO, không chia sẻ tin chưa kiểm chứng, đồng thời đi khám sớm nếu có triệu chứng sau khi trở về từ khu vực có dịch.

Biện pháp phòng tránh bệnh Ebola tại nhà

Người dân nên tránh tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể, chất nôn, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc đồ dùng cá nhân của người nghi mắc bệnh. Không tự chăm sóc người nghi mắc Ebola tại nhà khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nếu vừa trở về từ vùng có dịch, hãy tự theo dõi sức khỏe đủ 21 ngày, hạn chế tiếp xúc gần khi có biểu hiện bất thường và gọi trước cho cơ sở y tế để được hướng dẫn. Gia đình cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, vệ sinh bề mặt hay chạm vào, không dùng chung khăn, bàn chải, dao cạo, kim tiêm.

Trước thông tin WHO cảnh báo khẩn dịch Ebola, người dân cần bình tĩnh, không hoang mang nhưng tuyệt đối không chủ quan. Ebola là bệnh nguy hiểm, song có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm, cách ly đúng cách và tuân thủ khuyến cáo y tế. Mỗi người nên chủ động theo dõi sức khỏe, khai báo lịch sử đi lại khi có yếu tố nguy cơ, cập nhật thông tin từ nguồn chính thống và thực hiện các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.