Những virus nguy hiểm nhất thế giới và mức độ đe dọa đối với con người

Virus là tác nhân gây ra nhiều bệnh truyền nhiễm ở người, với mức độ nguy hiểm rất khác nhau. Một số virus có tỷ lệ tử vong cao nhưng ít lây lan, trong khi một số khác có khả năng lây nhiễm nhanh và gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, không có một loại virus duy nhất được xem là "nguy hiểm nhất" trong mọi trường hợp.

Virus nguy hiểm nhất: Virus dại đứng đầu

Đứng đầu danh sách các loại virus nguy hiểm nhất thế giới chính là virus dại. Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người do virus dại gây tổn thương hệ thần kinh trung ương. Điều khiến virus dại trở nên đáng sợ là tỷ lệ tử vong gần như chạm mức 100% một khi người bệnh đã bắt đầu xuất hiện các triệu chứng lâm sàng.

Theo ước tính của WHO, mỗi năm có khoảng 59.000 người tử vong vì căn bệnh này trên toàn cầu. Phần lớn trường hợp bệnh dại ở người liên quan đến chó nhiễm bệnh; virus lây qua nước bọt, thường qua vết cắn, vết cào hoặc tiếp xúc với niêm mạc và vùng da tổn thương. Bệnh thường có thời kỳ ủ bệnh từ 1 đến 3 tháng mà không có bất kỳ triệu chứng ngay lập tức nào. Tuy nhiên, khi virus lan đến não, bệnh nhân sẽ gặp các dấu hiệu nghiêm trọng như lú lẫn, ảo giác, sợ nước, tê liệt một phần, hôn mê và cuối cùng là tử vong.

Nhóm virus gây sốt xuất huyết: Ebola và Marburg

Nhóm virus gây sốt xuất huyết bao gồm những cái tên gieo rắc nỗi kinh hoàng tại châu Phi như Ebola và Marburg. Đặc trưng của nhóm virus này là khả năng tấn công làm hư hại mạch máu, gây chảy máu nội tạng nghiêm trọng và dẫn đến suy đa cơ quan.

• Virus Ebola: Ebola thuộc họ Filoviridae, có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc vật dụng bị nhiễm dịch tiết. Bệnh nhân mắc Ebola trải qua các triệu chứng sốt cao, nôn mửa, tiêu chảy, và xuất huyết nặng. Virus Ebola là một trong những mầm bệnh độc lực cao nhất, WHO cho biết tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, dao động 25 - 90% trong các đợt dịch trước đây tùy chủng virus, đợt dịch và khả năng điều trị. Điển hình, đợt dịch Ebola tại Tây Phi (2014 - 2016) đã cướp đi sinh mạng của hơn 11.000 người.
• Virus Marburg: Có họ hàng gần với Ebola, virus Marburg lây truyền ban đầu qua dơi ăn quả hoặc động vật linh trưởng. Bệnh diễn tiến rất nhanh, bắt đầu như một cơn cúm nặng, sau đó tiến triển thành đau bụng, nôn, tiêu chảy và trong trường hợp nặng có thể xuất huyết, sốc hoặc suy đa cơ quan. Tỷ lệ tử vong trung bình của bệnh do virus Marburg khoảng 50%, nhưng từng dao động từ 24% đến 88% tùy đợt dịch và chất lượng chăm sóc y tế.

Hantavirus

Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải các hạt khí dung nhiễm nước tiểu, phân hoặc nước bọt của động vật gặm nhấm.

Virus Hanta có thể gây ra hai hội chứng lâm sàng vô cùng nguy hiểm:

• Hội chứng phổi do Hantavirus (HPS): Tấn công mạnh vào hệ hô hấp, khiến bệnh nhân diễn tiến nhanh đến mức suy hô hấp cấp. Thể bệnh này cực kỳ nguy hiểm với tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50%.
• Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS): Bệnh nhân bị xuất huyết, tụt huyết áp và suy thận cấp, đòi hỏi phải lọc máu khẩn cấp. Tỷ lệ tử vong của thể HFRS dao động từ 1% đến 15%.

Virus nguy hiểm nhất: Virus Nipah

Được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia, virus Nipah lây truyền chủ yếu từ loài dơi ăn quả sang người, hoặc thông qua thực phẩm bị ô nhiễm. Virus này cũng có khả năng lây từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của bệnh nhân.

Người nhiễm Nipah có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau họng, nôn mửa cho đến những dấu hiệu thần kinh nặng nề như chóng mặt, lú lẫn, co giật và viêm não cấp tính. Theo tổ chức WHO, tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện do virus Nipah ở mức rất cao, rơi vào khoảng 40 - 75%. Sự nguy hiểm của Nipah còn nằm ở chỗ hiện tại chưa có vắc-xin hay thuốc điều trị đặc hiệu nào dành cho con người.

Cúm gia cầm H5N1

Cúm gia cầm H5N1 là một mầm bệnh lây truyền từ chim và gia cầm sang người. Dù số ca lây nhiễm sang người tương đối hiếm, nhưng một khi mắc phải, bệnh nhân phải đối mặt với nguy cơ viêm phổi cấp và tử vong rất lớn. Dữ liệu cho thấy tỷ lệ tử vong do virus H5N1 rơi vào khoảng 50% đến hơn 60% trong các ca nhiễm được xác nhận.

Virus đậu mùa

Sẽ là thiếu sót nếu không nhắc đến virus đậu mùa - căn bệnh từng là nỗi khiếp sợ trong lịch sử nhân loại. Chủng Variola major có độc lực mạnh, gây tử vong cho khoảng 30% người nhiễm bệnh và để lại di chứng sẹo rỗ hoặc mù lòa cho những người sống sót.

Vào thế kỷ 20, bệnh đậu mùa ước tính đã giết chết 300 - 500 triệu người. May mắn thay, nhờ chiến dịch tiêm chủng quy mô toàn cầu, Tổ chức Y tế Thế giới đã chứng nhận tiêu diệt hoàn toàn căn bệnh này vào năm 1979. Đây được xem là một trong những thành tựu khoa học y tế vĩ đại nhất của nhân loại.

Cảnh báo từ các virus "thời tiền sử"

Bên cạnh các virus hiện hành, các nhà khoa học cũng lên tiếng cảnh báo về mối đe dọa của những loại virus cổ đại. Gần đây, các nhà nghiên cứu đã đánh thức thành công 13 loại virus thời tiền sử bị đóng băng sâu dưới lớp băng vĩnh cửu ở Siberia. Một trong số đó đã ẩn mình tới 48.500 năm nhưng vẫn có khả năng lây nhiễm.

Sự nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu đang làm tan chảy các lớp băng vĩnh cửu, kéo theo rủi ro giải phóng những mầm bệnh cổ đại mà con người hiện đại chưa từng tiếp xúc và hoàn toàn không có miễn dịch. Theo chuyên gia, đây là một thách thức nguy hiểm vì việc phát triển các phương pháp điều trị y tế đặc biệt hoặc vắc xin mới có thể mất rất nhiều thời gian.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp được câu hỏi virus nguy hiểm nhất thế giới là gì. Ngành y tế toàn cầu luôn không ngừng giám sát dịch bệnh và nỗ lực tìm ra các phác đồ điều trị mới. Việc trang bị kiến thức, nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh, chủ động tiêm phòng và tuân thủ các quy tắc an toàn y khoa chính là lá chắn vững chắc nhất giúp bạn bảo vệ bản thân, gia đình khỏi sự đe dọa của mọi loại virus lây nhiễm.