Có nhiều năm kinh nghiệm từ lâm sàng đến giảng dạy y khoa trong lĩnh vực Tiêm chủng và Da liễu. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.
Xuân Thương
10/11/2026
Mặc định
Lớn hơn
Nhiều người muốn bổ sung omega-3 cho con nhưng lại lo ngại độc tố thủy ngân tích tụ trong hải sản. Làm sao để vừa tận dụng dinh dưỡng phát triển trí não, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hệ thần kinh của trẻ và phụ nữ mang thai?
Khi chọn cá cho con, một người mẹ trẻ không khỏi băn khoăn giữa cá hồi tươi và cá ngừ hấp dẫn, vừa muốn bổ sung dinh dưỡng vừa lo ngại thủy ngân. Liệu loại cá nào cũng tiềm ẩn nguy cơ và đâu là lựa chọn phù hợp cho trẻ em, phụ nữ mang thai?
Thực tế, hàm lượng thủy ngân khác nhau tùy từng loài cá. Methylmercury (thủy ngân hữu cơ) có thể tích tụ trong chuỗi thức ăn. Những loài cá lớn, sống lâu và ăn thịt cá nhỏ thường có hàm lượng thủy ngân cao hơn.
Dù vậy, không cần loại bỏ cá khỏi thực đơn. Điều quan trọng là lựa chọn những loài có hàm lượng thủy ngân thấp để vừa bổ sung omega-3, hỗ trợ phát triển não bộ, vừa hạn chế nguy cơ phơi nhiễm. Dưới đây là 10 loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp.
Cá hồi là một trong những lựa chọn hàng đầu nhờ sự cân bằng giữa độ an toàn và giá trị dinh dưỡng. Theo hướng dẫn từ FDA/EPA, cá hồi được xếp vào nhóm "Best Choices" (lựa chọn tốt nhất) vì có hàm lượng thủy ngân thấp.
Đáng chú ý, loại cá này cung cấp lượng axit béo không bão hòa đa (PUFA) cao, một dưỡng chất thiết yếu cho sức khỏe. Việc đưa cá hồi vào chế độ ăn không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro phơi nhiễm kim loại nặng mà còn cung cấp nguồn dinh dưỡng tối ưu cho cơ thể.

Nếu bạn đang tìm kiếm một loại cá nhỏ nhưng "có võ", cá mòi là ứng cử viên sáng giá. Tương tự như cá hồi, cá mòi được ghi nhận là loại cá có hàm lượng methylmercury thấp.
Do nằm ở bậc thấp trong chuỗi thức ăn, cá mòi không tích lũy nhiều độc tố như các loài cá săn mồi lớn; đồng thời, đây cũng là nguồn cung cấp PUFA dồi dào, hỗ trợ tốt cho các chức năng sinh học của cơ thể.

Cá cơm là một ví dụ điển hình cho việc các loài cá nhỏ thường có hàm lượng thủy ngân thấp hơn, khi các số liệu đo lường thực tế từ FDA cho thấy nồng độ thủy ngân trong cá cơm ở mức rất thấp, với giá trị trung bình khoảng 0.016 ppm đến 0.02 µg/g.
Với mức độ phơi nhiễm thấp như vậy, cá cơm là lựa chọn an toàn cho hầu hết mọi đối tượng, kể cả những nhóm nhạy cảm nhất.

Cá trích cũng là một lựa chọn an toàn với hàm lượng thủy ngân thấp. Dữ liệu từ nhiều nguồn khảo sát ghi nhận nồng độ thủy ngân trung bình của cá trích dao động trong khoảng 0.06 đến 0.08 µg/g.
Đây là mức nồng độ an toàn, cho phép người tiêu dùng tận dụng các khoáng chất và vitamin có trong cá trích mà không phải quá lo lắng về rủi ro tích tụ kim loại nặng.

Khi chọn cá thu, người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý đến loài cụ thể vì sự khác biệt về hàm lượng thủy ngân là rất lớn. Cá thu Đại Tây Dương (Atlantic mackerel) được đánh giá là lựa chọn an toàn với nồng độ thủy ngân trung bình thấp, khoảng 0.04 đến 0.05 µg/g.
Ngược lại, cá thu vua (King mackerel) lại chứa lượng thủy ngân cao hơn nhiều, với mức trung bình có thể lên tới 0.21 - 0.73 µg/g.

Việc nhầm lẫn giữa các loài cá thu có thể dẫn đến mức phơi nhiễm thủy ngân chênh lệch hàng chục lần. Do đó, người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ nhãn mác hoặc hỏi người bán để đảm bảo chọn đúng cá thu Đại Tây Dương thay vì các loài cá thu săn mồi lớn.
Cá rô phi là loại cá phổ biến và có mức độ an toàn cao. Các mẫu phân tích từ FDA ghi nhận nồng độ thủy ngân trong cá rô phi rất thấp, với nhiều mẫu đạt mức 0.0039 đến 0.021 µg/g.
Trung bình, hàm lượng thủy ngân trong loại cá này chỉ khoảng 0.013 µg/g, khiến nó trở thành một nguồn protein an toàn cho bữa ăn hằng ngày.

Tương tự như cá rô phi, cá da trơn cũng nằm trong nhóm cá ít thủy ngân. Số liệu trung bình ghi nhận nồng độ thủy ngân trong cá da trơn là khoảng 0.02 µg/g đến 0.024 µg/g.
Ngay cả trong các bảng khảo sát chi tiết, cá da trơn (loại Channel hoặc không xác định) vẫn duy trì mức thủy ngân thấp ổn định.

Cá tuyết (Cod) là một lựa chọn an toàn khác cho những ai yêu thích hải sản trắng. Nồng độ methylmercury và tổng thủy ngân trung bình của cá tuyết được ghi nhận ở mức thấp.
Cụ thể, một số dữ liệu cho thấy giá trị trung bình khoảng 0.111 µg/g, nằm trong ngưỡng an toàn cho phép đối với hầu hết người tiêu dùng.

Cá hồi vân (Rainbow trout) đặc biệt là loại nuôi trong môi trường nước ngọt, thường có hàm lượng thủy ngân rất thấp. Một số mẫu đo lường thậm chí ghi nhận mức 0 µg/g, trong khi mức trung bình chung cho cá hồi vân nước ngọt là khoảng 0.071 µg/g.
Điều này khiến cá hồi vân trở thành một lựa chọn thay thế tuyệt vời cho những ai mong muốn tránh đáng kể kim loại nặng.

Cá minh thái (Pollock) là loại cá thường xuất hiện trong các sản phẩm chế biến sẵn nhưng vẫn giữ được mức độ an toàn cao. Nó được liệt kê vào nhóm cá có hàm lượng thủy ngân rất thấp.
Dữ liệu từ FDA cho thấy nồng độ thủy ngân trong cá minh thái duy trì ở mức thấp ổn định qua nhiều năm theo dõi.

Khi quyết định đưa các loại cá này vào thực đơn, đặc biệt là cho trẻ em và phụ nữ mang thai, liều lượng và tần suất là yếu tố then chốt.
Theo bác sĩ Võ Âu Phi Yến, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu: "Không có loại cá nào là an toàn tuyệt đối nếu tiêu thụ quá mức, nhưng việc xoay vòng 10 loại cá ít thủy ngân này sẽ giúp bạn đạt được lợi ích từ omega-3 và Vitamin D mà không làm tăng gánh nặng cho hệ thần kinh". Bạn nên ưu tiên ăn 2 - 3 khẩu phần mỗi tuần từ danh sách lựa chọn tốt nhất và hạn chế tối đa các loại cá săn mồi lớn như cá mập, cá kiếm hoặc cá thu vua.
Hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng lịch trình ăn cá phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe cụ thể của thành viên trong gia đình.
Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.
Bác sĩ Chuyên khoa 1Võ Âu Phi Yến
Có nhiều năm kinh nghiệm từ lâm sàng đến giảng dạy y khoa trong lĩnh vực Tiêm chủng và Da liễu. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.