Nhiều năm công tác trong lĩnh vực Tiêm chủng
21/05/2026
Mặc định
Lớn hơn
Sau đột quỵ, khoảng 50 - 70% người bệnh gặp tình trạng yếu hoặc giảm chức năng tay. Việc tập phục hồi sớm và đúng cách giúp cải thiện khả năng vận động, mặc dù quá trình hồi phục có thể kéo dài và khác nhau ở mỗi người. Tin tốt là những bài tập đơn giản, thực hiện đều đặn mỗi ngày, có thể hỗ trợ cải thiện chức năng của cánh tay bị ảnh hưởng thông qua quá trình tái tổ chức thần kinh.
Đột quỵ làm gián đoạn tín hiệu từ não xuống cơ, khiến tay bên bị ảnh hưởng trở nên yếu, cứng hoặc gần như không cử động được. Nhiều người bệnh cảm thấy chán nản vì “cố cũng không nhúc nhích”, nên từ bỏ cố gắng vận động tay.
Người nhà cũng thường tập trung vào việc đi lại mà quên mất cánh tay. Điều này khiến khớp vai dễ bị cứng, cơ teo nhanh và làm chậm khả năng phục hồi về sau.

Việc tập không cần phức tạp, nhưng phải đều đặn và đúng cách. Một vài nguyên tắc quan trọng:
Quan trọng nhất là kiên trì. Phục hồi thần kinh cần thời gian, không thể “tập vài ngày là thấy ngay”.
Người bệnh dùng tay khỏe đỡ tay yếu nâng lên trước mặt hoặc ngang đầu.
Động tác này giúp duy trì tầm vận động khớp vai, tránh cứng khớp. Nên thực hiện chậm, giữ vài giây ở vị trí trong khả năng chịu được.
Cố gắng mở rộng các ngón tay rồi nắm lại thành nắm đấm.
Ban đầu có thể rất khó, thậm chí phải dùng tay còn lại hỗ trợ. Bài tập này giúp cải thiện kiểm soát bàn tay và giảm co cứng.
Đặt tay yếu trên mặt bàn, dùng lực nhẹ trượt tay ra xa rồi kéo về.
Đây là cách an toàn để tập vận động mà không gây quá tải. Đồng thời giúp não “học lại” cách điều khiển cánh tay.
Gập khuỷu tay đưa bàn tay về gần vai, sau đó duỗi ra.
Nếu yếu, có thể dùng tay lành hỗ trợ. Bài tập này giúp duy trì sức cơ và cải thiện chức năng sinh hoạt hàng ngày.

Dùng tay yếu cầm các vật nhẹ như bóng mềm, khăn hoặc chai nước nhỏ.
Đây là bước quan trọng để quay lại các vận động tinh. Nên bắt đầu với vật dễ cầm và tăng dần độ khó.
Nếu sau một thời gian tập luyện mà không có tiến triển hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, hoặc xuất hiện đau, co cứng nhiều hơn, người bệnh nên được đánh giá bởi bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng.
Một số trường hợp cần kết hợp thêm vật lý trị liệu chuyên sâu để kích thích thần kinh và cơ hiệu quả hơn.
Điều khó nhất không phải là bài tập, mà là giữ được niềm tin và sự kiên trì. Việc kiên trì lặp lại hỗ trợ quá trình tái tổ chức thần kinh, giúp não học lại cách kiểm soát vận động.
Việc tập luyện đều đặn mỗi ngày giúp cải thiện khả năng vận động tay ở người bệnh, tuy nhiên mức độ hồi phục khác nhau tùy từng trường hợp. Và với nhiều người, điều tưởng chừng không thể như tự cầm thìa, tự mặc áo… lại trở thành hiện thực.
Bác sĩ Chuyên khoa 1Phạm Thị Mỹ Chi
Nhiều năm công tác trong lĩnh vực Tiêm chủng