5 cách để giữ mũi họng khỏe khi trời mưa nắng thất thường

Mũi họng là phần đầu tiên của đường hô hấp tiếp xúc với không khí và các tác nhân từ môi trường bên ngoài. Khi niêm mạc bị kích thích hoặc cơ thể phải thay đổi sinh hoạt liên tục theo thời tiết, những cảm giác khó chịu ở khu vực này có thể xuất hiện thường xuyên hơn. Vì vậy, chăm sóc đường hô hấp trên nên được xem là một phần của thói quen sinh hoạt hằng ngày, thay vì chỉ chú ý khi đã xuất hiện triệu chứng.

Giữ cơ thể thích nghi với những thay đổi nhiệt độ

Những ngày mưa nắng thất thường, việc liên tục di chuyển giữa ngoài trời nóng và phòng điều hòa lạnh có thể làm một số người cảm thấy mũi họng khô hoặc khó chịu hơn. Sau khi đi nắng hoặc dính mưa, nên lau khô người, thay quần áo ẩm và dành vài phút để cơ thể thích nghi trước khi vào phòng lạnh. Điều hòa cũng nên đặt ở mức dễ chịu, tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mặt và cổ.

Nếu sử dụng điều hòa thường xuyên, nên vệ sinh bộ lọc định kỳ để hạn chế bụi tích tụ trong không khí. Độ ẩm trong phòng cũng cần được duy trì phù hợp, đặc biệt khi dùng máy tạo ẩm thì phải thay nước và vệ sinh thiết bị thường xuyên. Không nên để phòng quá ẩm vì có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển và ảnh hưởng đến chất lượng không khí.

Chăm sóc niêm mạc mũi họng mỗi ngày

Cung cấp đủ nước là một trong những thói quen đơn giản giúp hạn chế cảm giác khô miệng, khô họng, đặc biệt với người nói nhiều hoặc ngồi phòng điều hòa trong thời gian dài. Có thể uống nước đều trong ngày thay vì chỉ uống khi cảm thấy khát. Đồ uống ấm có thể giúp họng dễ chịu hơn khi bị khô nhẹ, nhưng không thay thế việc điều trị nếu nguyên nhân là bệnh lý.

Khi mũi có nhiều bụi hoặc dịch nhầy, có thể sử dụng nước muối sinh lý dạng nhỏ hoặc xịt theo hướng dẫn. Nếu dùng bình rửa mũi, cần sử dụng nước cất, nước vô trùng hoặc nước đã đun sôi rồi để nguội, không dùng nước máy trực tiếp. Dụng cụ cũng cần được làm sạch và để khô sau mỗi lần sử dụng, đồng thời không dùng chung với người khác.

Việc vệ sinh khoang miệng cũng nên được thực hiện vừa phải. Có thể súc miệng bằng nước sạch hoặc dung dịch phù hợp, nhưng không nên tự pha nước muối quá đặc hay lạm dụng dung dịch sát khuẩn mạnh. Những cách này không giúp mũi họng khỏe hơn nếu sử dụng quá mức mà ngược lại có thể làm niêm mạc khô, rát và khó chịu.

Chủ động tránh những tác nhân dễ kích ứng đường hô hấp

Khói thuốc, bụi mịn, mùi hóa chất hoặc không khí ô nhiễm đều có thể tác động trực tiếp đến niêm mạc đường hô hấp. Khi phải đi qua khu vực nhiều bụi hoặc có chất lượng không khí kém, nên sử dụng khẩu trang phù hợp và hạn chế thời gian tiếp xúc nếu có thể. Người có cơ địa dị ứng cũng nên chú ý đến những yếu tố môi trường thường khiến triệu chứng xuất hiện.

Bên cạnh tác nhân kích thích, các bệnh hô hấp do virus cũng có thể lây lan trong môi trường đông người. Những không gian kín, ít thông khí hoặc có người đang ho, hắt hơi cần được chú ý hơn, nhất là trong thời điểm nhiều bệnh hô hấp lưu hành. Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho và hắt hơi, đồng thời hạn chế đưa tay lên mắt, mũi và miệng là những thói quen có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Không gian sinh hoạt cũng nên được thông thoáng phù hợp với điều kiện bên ngoài. Khi không khí ngoài trời thuận lợi, có thể mở cửa để tăng trao đổi không khí thay vì đóng kín phòng trong thời gian dài. Ngược lại, nếu bên ngoài nhiều khói bụi hoặc ô nhiễm, nên hạn chế mở cửa vào những thời điểm chất lượng không khí không tốt.

Duy trì nền tảng sức khỏe qua ăn uống và nghỉ ngơi

Giấc ngủ và chế độ ăn uống góp phần giúp cơ thể duy trì khả năng phục hồi khi tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh. Thiếu ngủ kéo dài, bỏ bữa hoặc làm việc quá sức có thể khiến cơ thể khó duy trì trạng thái khỏe mạnh, vì vậy nên giữ giờ ngủ và bữa ăn tương đối ổn định ngay cả khi thời tiết thay đổi. Bữa ăn hằng ngày cũng nên đa dạng với các nguồn đạm, rau củ, trái cây và ngũ cốc thay vì phụ thuộc vào một loại thực phẩm hay vitamin riêng lẻ để phòng bệnh hô hấp.

Khi bị nghẹt mũi, không nên tự dùng thuốc xịt co mạch trong thời gian dài vì có thể gây nghẹt mũi bật lại. Người mang thai, có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc nên hỏi nhân viên y tế trước khi dùng thuốc cảm hay thuốc xịt mũi. Việc bổ sung vitamin liều cao khi không có chỉ định hoặc nhu cầu rõ ràng chưa được chứng minh giúp tăng cường bảo vệ đường hô hấp ở người khỏe mạnh và có thể gây tác dụng không mong muốn.

Chủ động phòng bệnh theo nguy cơ của từng người

Bên cạnh chăm sóc mũi họng hằng ngày, có thể chủ động phòng một số bệnh hô hấp bằng vắc xin phù hợp. Vắc xin không phòng được mọi nguyên nhân gây ho, sổ mũi hay đau họng, nhưng có thể giúp giảm nguy cơ mắc hoặc diễn tiến nặng một số bệnh. Lịch tiêm nên được xem xét dựa trên tuổi, bệnh nền, tiền sử tiêm chủng và khuyến cáo hiện hành.

Một số nhóm có nguy cơ biến chứng cao hơn khi mắc bệnh hô hấp, như người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh mạn tính, có thể cần được tư vấn kỹ hơn về nhu cầu tiêm chủng. Khi chưa rõ lịch tiêm của mình đã đầy đủ hay chưa, nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Không nên mặc định mọi triệu chứng hô hấp đều do thời tiết thay đổi. Nếu sổ mũi, đau họng hoặc ho kéo dài, tái diễn nhiều lần hay kèm sốt cao, khó thở, đau ngực, nuốt khó, nên đi khám để xác định nguyên nhân, đặc biệt ở người lớn tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Thời tiết mưa nắng thất thường có thể khiến mũi họng dễ chịu tác động từ môi trường hơn, nhưng những thay đổi này không đồng nghĩa với việc chắc chắn mắc bệnh hô hấp. Duy trì sinh hoạt điều độ, chú ý các yếu tố gây kích ứng và theo dõi sức khỏe khi có triệu chứng bất thường là nền tảng để bảo vệ đường hô hấp mỗi ngày. 5 cách để giữ mũi họng khỏe khi trời mưa nắng thất thường có thể được thực hiện song song với việc phòng bệnh phù hợp, qua đó giúp cơ thể thích nghi tốt hơn khi thời tiết thay đổi.