6 ngành nghề có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp, làm sao để phòng ngừa từ sớm?

6 ngành nghề có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động cao hiện nay

Mỗi môi trường làm việc đều có những yếu tố nguy cơ riêng như bụi, tiếng ồn, hóa chất, nhiệt độ cao hoặc tác nhân sinh học. Khi tiếp xúc kéo dài mà không được kiểm soát hiệu quả, các yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp hoặc xảy ra tai nạn lao động.

Thực tế hiện nay cho thấy một số nhóm ngành cần được ưu tiên trong công tác giám sát và bảo vệ sức khỏe nghề nghiệp.

Khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng và chế biến đá

Người lao động thường xuyên tiếp xúc với bụi silic và các loại bụi vô cơ. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bụi phổi silic, một bệnh phổi nghề nghiệp có thể tiếp tục tiến triển ngay cả khi đã ngừng tiếp xúc với bụi.

Xây dựng

Môi trường làm việc thường xuyên thay đổi, tiềm ẩn nguy cơ từ bụi, tiếng ồn, rung, hóa chất, nắng nóng và làm việc trên cao. Ngoài bệnh nghề nghiệp, đây cũng là nhóm có nguy cơ tai nạn lao động cao.

Cơ khí, luyện kim và sản xuất công nghiệp

Người lao động có thể tiếp xúc với tiếng ồn lớn, khói hàn, bụi kim loại và nhiệt độ cao trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ điếc nghề nghiệp và các bệnh liên quan đến hô hấp.

Hóa chất, sơn, nhựa, cao su, ắc quy và điện tử

Đây là nhóm ngành có nguy cơ tiếp xúc với dung môi hữu cơ, kim loại nặng và nhiều hóa chất có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, hô hấp hoặc da. Nguy cơ không chỉ xuất hiện tại các nhà máy lớn mà còn ở cơ sở sản xuất nhỏ và làng nghề.

Y tế

Nhân viên y tế thường xuyên đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm máu, dịch cơ thể, vi sinh vật gây bệnh, hóa chất khử khuẩn và áp lực công việc kéo dài, làm tăng nguy cơ mắc cả bệnh truyền nhiễm nghề nghiệp và rối loạn cơ xương khớp.

Nông nghiệp, lâm nghiệp và lao động ngoài trời

Công việc ngoài trời khiến người lao động dễ tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật, bụi hữu cơ, ánh nắng, nhiệt độ cao và điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Việc khám và theo dõi sức khỏe nghề nghiệp ở nhóm này cũng còn nhiều hạn chế.

Nhận diện đúng các ngành nghề có nguy cơ cao là bước đầu giúp người lao động chủ động phòng bệnh, thay vì chỉ phát hiện khi sức khỏe đã bị ảnh hưởng.

Vì sao bệnh nghề nghiệp thường được phát hiện muộn?

Khác với nhiều bệnh cấp tính, bệnh nghề nghiệp thường tiến triển âm thầm và tích lũy qua nhiều năm tiếp xúc với yếu tố có hại. Vì vậy, không ít người vẫn cảm thấy khỏe mạnh trong giai đoạn đầu dù tổn thương đã bắt đầu xuất hiện.

Một số triệu chứng ban đầu như ho kéo dài, nghe kém, đau lưng hoặc mệt mỏi rất dễ bị nhầm với dấu hiệu của tuổi tác hoặc làm việc quá sức. Chỉ đến khi chức năng của cơ quan bị ảnh hưởng rõ rệt, người lao động mới đi khám và được phát hiện bệnh. Điều này cũng lý giải vì sao khoảng cách giữa số người có nguy cơ và số ca được chẩn đoán vẫn còn khá lớn.

Những dấu hiệu nào người lao động không nên bỏ qua?

Nếu thường xuyên làm việc trong môi trường có bụi, tiếng ồn, hóa chất hoặc các yếu tố nguy cơ khác, người lao động nên chú ý theo dõi sức khỏe của mình. Một số biểu hiện cần lưu ý gồm:

• Ho kéo dài, khó thở hoặc đau tức ngực.
• Ù tai, nghe kém hoặc khó nghe khi giao tiếp.
• Viêm da, ngứa hoặc kích ứng da tái diễn.
• Đau vai gáy, đau lưng, tê tay chân kéo dài.
• Mệt mỏi kéo dài hoặc giảm khả năng lao động.

Khi các triệu chứng xuất hiện nhiều lần, kéo dài hoặc ngày càng nặng, người lao động nên đi khám sức khỏe nghề nghiệp để được đánh giá nguyên nhân, thay vì tự điều trị hoặc bỏ qua.

Làm gì để giảm nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp?

Phòng ngừa luôn hiệu quả hơn điều trị, đặc biệt với các bệnh nghề nghiệp có xu hướng tích lũy theo thời gian. Chủ động bảo vệ sức khỏe ngay từ khi còn làm việc sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng lâu dài.

Đối với người lao động, cần sử dụng đúng phương tiện bảo hộ, tuân thủ quy trình an toàn, tham gia khám sức khỏe nghề nghiệp định kỳ và chủ động đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Đối với doanh nghiệp, việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ tại nơi làm việc, quan trắc môi trường lao động và tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động là những giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm và giảm nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp.

Bệnh nghề nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm suy giảm chất lượng cuộc sống và khả năng lao động nếu không được phát hiện kịp thời. Việc nhận diện sớm 6 ngành nghề có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp, chủ động phòng tránh, thực hiện đầy đủ biện pháp bảo hộ và khám sức khỏe định kỳ là những bước quan trọng để bảo vệ bản thân, đồng thời góp phần xây dựng môi trường lao động an toàn và bền vững.