Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nhi khoa. Với hơn 4 năm kinh nghiệm khám và điều trị tại Bệnh viện Y Dược Buôn Ma Thuột, bác sĩ luôn nỗ lực mang đến những thông tin y tế hữu ích cho cộng đồng.
Xuân Thương
19/11/2026
Mặc định
Lớn hơn
Niềm tin rằng chỉ người thừa cân hay ăn nhiều đồ ngọt mới mắc bệnh khiến nhiều người chủ quan trước 5 hiểu lầm phổ biến về bệnh tiểu đường, dù thực tế tỷ lệ mắc ở người gầy vẫn ở mức đáng báo động. Điều gì khiến một cơ thể kỷ luật, không béo phì vẫn có nguy cơ đối mặt với căn bệnh này?
Một người luôn tự hào về kỷ luật trong lối sống: Tập thể dục đều đặn, duy trì cân nặng ổn định và gần như nói không với đường tinh luyện trong khẩu phần ăn, thế nhưng một số nghiên cứu cho thấy ngay cả người có cân nặng bình thường vẫn có thể gặp rối loạn chuyển hóa. Thế nhưng, một thời gian gần đây, cảm giác mệt mỏi kéo đến bất chợt, kèm theo những cơn khát nước liên tục dù đã uống rất nhiều. Sự sụt cân nhẹ dù không hề ăn kiêng khiến họ hoang mang, tự hỏi tại sao một cơ thể vốn được chăm sóc kỹ lưỡng như vậy lại xuất hiện những dấu hiệu bất thường này.
Nhiều người thường mặc định rằng bệnh tiểu đường chỉ xảy ra ở những người thừa cân hoặc có thói quen ăn uống quá nhiều đồ ngọt, và niềm tin này khiến không ít người chủ quan, cho rằng chỉ cần giữ dáng và kiêng đường là đủ để đứng ngoài vùng nguy cơ. Tuy nhiên, cơ chế gây bệnh của tiểu đường phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ tính toán lượng calo hay đường nạp vào cơ thể.
Để giúp bạn có cái nhìn chính xác hơn và không bỏ lỡ thời điểm vàng trong kiểm soát sức khỏe, hãy cùng giải mã 5 hiểu lầm phổ biến về bệnh tiểu đường ngay sau đây.
Câu trả lời ngắn gọn là không. Dù tình trạng thừa cân, béo phì có liên hệ chặt chẽ với bệnh tiểu đường tuýp 2, nhưng không phải ai thừa cân cũng mắc bệnh và ngược lại, người gầy vẫn có nguy cơ cao.
Nguyên nhân gây bệnh không chỉ nằm ở cân nặng. Tiểu đường tuýp 1 là một bệnh lý mạn tính xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể tấn công và phá hủy nhầm các tế bào beta ở tuyến tụy, nơi sản xuất ra hormone insulin, dẫn đến thiếu hụt hoặc không còn insulin. Với tiểu đường tuýp 2, có 2 cơ chế gây ra đề kháng insulin và suy giảm chức năng tế bào beta tuyến tụy, bên cạnh yếu tố cân nặng, các yếu tố như di truyền, tuổi tác (đặc biệt là người trên 45 tuổi) hoặc tiền sử gia đình có bố mẹ, anh chị em mắc bệnh cũng đóng vai trò quan trọng.

Theo bác sĩ Đinh Việt Anh, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu: "Việc quá tập trung vào cân nặng khiến nhiều người gầy bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm, trong khi thực tế họ vẫn có thể mắc bệnh do yếu tố di truyền hoặc suy giảm chức năng tuyến tụy."
Đường không phải là nguyên nhân duy nhất, nhưng tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên có liên quan mật thiết đến việc tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2.
Cần phân biệt rõ: Tiểu đường tuýp 1 không do chế độ ăn uống gây ra. Trong khi đó, tuýp 2 bị ảnh hưởng bởi lối sống và dinh dưỡng không hợp lý. Đường fructose khi nạp vào quá nhiều sẽ được gan chuyển hóa thành glucose hoặc chất béo, dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ, tăng chất béo trung tính và trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Đây là một quan niệm sai lầm có thể dẫn đến suy dinh dưỡng hoặc hạ đường huyết nguy hiểm. Nguyên tắc cốt lõi của chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường không phải là kiêng khem cực đoan, mà là cung cấp đầy đủ năng lượng và cân bằng các chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất.
Thay vì cắt bỏ hoàn toàn, người bệnh cần tập trung vào:

Bệnh tiểu đường thường diễn tiến thầm lặng vì ở giai đoạn đầu, nhiều bệnh nhân không thấy có triệu chứng gì rõ rệt, và khi các triệu chứng điển hình xuất hiện như ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều và gầy sút cân nhiều thì bệnh thường đã ở giai đoạn phải điều trị.
Ngoài ra, một số biểu hiện dễ bị bỏ qua như khô miệng, khô da, mệt mỏi, nhức đầu, chóng mặt, mất ngủ, rụng tóc hoặc vết thương lâu lành cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo. Nếu không được khám và điều trị kịp thời, bệnh sẽ dẫn đến những biến chứng nặng và phức tạp.

Theo bác sĩ Đinh Việt Anh: "Việc chờ đợi cho đến khi cơ thể "lên tiếng" mới đi khám là một sai lầm. Tầm soát định kỳ thông qua xét nghiệm đường trong máu là một trong những phương pháp quan trọng giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng."
Không phải tất cả bệnh nhân tiểu đường đều cần dùng insulin. Việc điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào loại tiểu đường và tình trạng cụ thể của mỗi người.
Đối với bệnh tiểu đường tuýp 2, insulin không phải là lựa chọn đầu tiên. Có nhiều phương pháp điều trị không dùng insulin như thay đổi lối sống và sử dụng thuốc uống. Trong đó, Metformin thường được xem là lựa chọn hàng đầu trong điều trị dược lý cho bệnh nhân tuýp 2. Mục tiêu là hỗ trợ điều chỉnh rối loạn chuyển hóa lipid máu, kiểm soát huyết áp và duy trì cân nặng hợp lý để ổn định đường huyết.
Thay vì lo lắng về việc phải tiêm insulin suốt đời, chủ động tầm soát và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về lối sống là cách quan trọng để kiểm soát bệnh ổn định.

5 hiểu lầm thường gặp về bệnh tiểu đường có thể khiến nhiều người chủ quan trong việc phòng ngừa, tầm soát và kiểm soát bệnh. Tiểu đường không chỉ liên quan đến cân nặng hay thói quen ăn đồ ngọt, đồng thời không phải người bệnh nào cũng cần dùng insulin suốt đời. Hiểu đúng về bệnh, duy trì lối sống lành mạnh và chủ động kiểm tra đường huyết theo khuyến nghị của bác sĩ sẽ giúp phát hiện sớm và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa nội tiết để thực hiện các xét nghiệm tầm soát đường huyết định kỳ, đặc biệt nếu bạn có tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc trên 45 tuổi.
Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.
Bác sĩĐinh Việt Anh
Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nhi khoa. Với hơn 4 năm kinh nghiệm khám và điều trị tại Bệnh viện Y Dược Buôn Ma Thuột, bác sĩ luôn nỗ lực mang đến những thông tin y tế hữu ích cho cộng đồng.