Ăn dặm BLW là gì? Khi nào nên cho bé ăn dặm theo BLW?

Giai đoạn ăn dặm là bước chuyển quan trọng giúp bé làm quen với thực phẩm ngoài sữa và phát triển kỹ năng nhai, nuốt. Hiện nay, có nhiều phương pháp ăn dặm khác nhau được cha mẹ quan tâm và áp dụng. Việc hiểu đúng bản chất từng cách ăn dặm sẽ giúp gia đình lựa chọn hướng đi phù hợp với thể trạng và nhịp phát triển của trẻ.

Ăn dặm BLW là gì?

Ăn dặm BLW - Baby Led Weaning hay còn gọi là ăn dặm tự chỉ huy là hình thức ăn dặm trong đó trẻ được chủ động lựa chọn thức ăn và cách ăn theo khả năng của mình, thay vì bị người lớn đút từng thìa. Phụ huynh đóng vai trò chuẩn bị thực phẩm phù hợp và tạo môi trường an toàn, đồng thời tôn trọng tín hiệu no - đói của trẻ. Phương pháp này khuyến khích bé khám phá thức ăn một cách tự nhiên.

Ăn dặm bé tự chỉ huy góp phần hỗ trợ sự phát triển toàn diện, đặc biệt là kỹ năng vận động tay và miệng, khả năng phối hợp và xử lý tình huống khi ăn. Trẻ có cơ hội rèn tính tự lập sớm và làm quen với nhiều loại thực phẩm khác nhau. Nhờ đó, quá trình ăn uống thường diễn ra thoải mái và ít áp lực hơn.

Dù áp dụng bất kỳ phương pháp ăn dặm nào, cha mẹ cũng cần đảm bảo một số nguyên tắc cơ bản. Sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn giữ vai trò nguồn dinh dưỡng chính trong giai đoạn đầu. Thực đơn cần đủ các nhóm chất, tăng dần về lượng và độ thô theo độ tuổi, cho bé ăn đúng giờ, đúng bữa và tránh ép ăn để thiết lập thói quen dinh dưỡng lành mạnh.

Khi nào nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm tự chỉ huy?

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ nên bắt đầu ăn dặm từ khoảng 6 tháng tuổi. Ở giai đoạn này, hệ tiêu hóa đã phát triển tương đối hoàn thiện, đủ khả năng xử lý các loại thực phẩm đặc hơn sữa mẹ. Đồng thời, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ cũng tăng lên, trong khi sữa mẹ không còn đáp ứng đầy đủ một số vi chất cần thiết cho sự tăng trưởng.

Việc áp dụng ăn dặm tự chỉ huy thường được khuyến khích từ mốc 6 tháng tuổi trở lên. Trước thời điểm này, đặc biệt là giai đoạn 4 - 5 tháng, hệ tiêu hóa của trẻ còn non yếu nên việc ăn dặm sớm có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, dù không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ngay. Những ảnh hưởng này có thể tác động lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Ngoài yếu tố tiêu hóa, khả năng vận động cũng là điều kiện quan trọng để thực hiện BLW. Trẻ 5 tháng tuổi thường chưa ngồi vững, khả năng phối hợp tay và miệng còn hạn chế, các động tác cầm nắm chưa linh hoạt. Phần lớn trẻ ở độ tuổi này mới kiểm soát tốt cổ và đầu, việc tự đưa thức ăn vào miệng còn khó khăn, làm tăng nguy cơ nghẹn hoặc sặc.

Các nghiên cứu quan sát cho thấy khoảng 87% trẻ từ 6 - 7 tháng tuổi đã có thể cầm nắm thức ăn bằng tay, và tỷ lệ này tăng lên gần 96% ở giai đoạn 7 - 8 tháng. Điều đó cho thấy mốc 6 tháng là thời điểm phù hợp để đa số trẻ bắt đầu làm quen với ăn dặm tự chỉ huy. Trước đó, nếu trẻ vẫn bú mẹ tốt thì nên duy trì nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ cho đến khi đủ 6 tháng tuổi.

Nguyên tắc cần lưu ý khi cho trẻ ăn dặm BLW

Thực tế cho thấy, không ít phụ huynh gặp lúng túng khi bắt đầu áp dụng phương pháp ăn dặm tự chỉ huy cho con. Để quá trình này diễn ra an toàn và đạt hiệu quả, cha mẹ nên nắm vững một số nguyên tắc cơ bản trong cách lựa chọn và chuẩn bị thực phẩm cho trẻ.

Trước hết, nên cho trẻ làm quen từng loại thức ăn riêng biệt. Cách này giúp dễ dàng theo dõi phản ứng của cơ thể trẻ, đặc biệt là phát hiện sớm nguy cơ dị ứng với một loại thực phẩm cụ thể. Khi trẻ đã dung nạp tốt, cha mẹ mới tiếp tục giới thiệu món ăn khác.

Thức ăn trong giai đoạn đầu cần có độ mềm phù hợp. Thực phẩm nên đủ mềm để có thể nghiền nát dễ dàng chỉ bằng lực bóp nhẹ giữa hai ngón tay, nhằm hạn chế nguy cơ hóc, nghẹn khi trẻ tự ăn.

Hình dạng và kích thước thức ăn cũng đóng vai trò quan trọng. Với trẻ từ 6 - 7 tháng tuổi, thức ăn nên được cắt thành miếng dài, mỏng hoặc dạng thanh để trẻ có thể nắm bằng cả bàn tay. Khi trẻ khoảng 8 - 9 tháng, kỹ năng cầm nắm đã tốt hơn, cha mẹ có thể cắt thức ăn thành miếng nhỏ vừa miệng để trẻ tập bốc bằng ngón tay.

Việc lựa chọn thực phẩm cần phù hợp với độ tuổi và khả năng tiêu hóa của trẻ. Sau khi trẻ đã quen và ăn tốt các món đơn lẻ, cha mẹ có thể kết hợp nhiều nguyên liệu trong một bữa ăn. Ưu tiên các thực phẩm giàu năng lượng và dưỡng chất quan trọng như sắt, kẽm, protein và chất béo tốt, đồng thời tránh thêm muối hoặc đường cho trẻ dưới 1 tuổi.

Cuối cùng, nên đa dạng hóa thực đơn hằng ngày. Việc cho trẻ tiếp xúc với nhiều loại thực phẩm khác nhau về màu sắc, mùi vị, hình dạng và kết cấu sẽ giúp kích thích vị giác, hỗ trợ phát triển khẩu vị và giảm nguy cơ kén ăn về sau.

Dấu hiệu cho thấy trẻ đã sẵn sàng ăn dặm

Cha mẹ có thể nhận biết thời điểm phù hợp để cho trẻ ăn dặm thông qua một số biểu hiện rõ ràng. Trẻ thường tăng cân nhanh, cân nặng có thể đạt khoảng gấp đôi so với lúc mới sinh. Bên cạnh đó, trẻ kiểm soát cổ tốt hơn, giữ đầu vững và có thể ngồi thẳng khi được hỗ trợ để ăn. Các cử động của môi và miệng cũng linh hoạt hơn, trẻ biết há miệng đón thức ăn và thể hiện thái độ thích hoặc không thích thông qua việc quay mặt đi hay từ chối ăn.

Giai đoạn từ 4 - 6 tháng tuổi, trẻ có thể bắt đầu làm quen với ăn dặm bằng cháo hoặc bột được xay nhuyễn, nấu loãng. Sau tuần đầu, có thể bổ sung thêm một số loại rau dễ tiêu nhưng cần đảm bảo nghiền thật mịn để phù hợp với hệ tiêu hóa còn non nớt.

Từ 6 tháng tuổi, trẻ có thể ăn bột loãng với lượng nhỏ, chia thành nhiều bữa trong ngày và tăng dần độ đặc theo khả năng ăn của trẻ. Đến khoảng 7 - 8 tháng, bột có thể nấu đặc hơn một chút để trẻ tập làm quen với kết cấu mới.

Giai đoạn 9 - 10 tháng, trẻ thường chuyển sang ăn cháo mềm. Từ 12 - 18 tháng, khi bắt đầu cai sữa, bữa ăn được sắp xếp thành 3 bữa chính và 2 bữa phụ mỗi ngày. Khi trẻ đã mọc đủ răng và khả năng nhai tốt hơn, có thể cho trẻ ăn cơm và thức ăn gần với bữa ăn gia đình.

Mỗi phương pháp ăn dặm đều có những ưu điểm riêng và cần được lựa chọn phù hợp với sự phát triển của từng trẻ. Việc hiểu rõ nguyên tắc, lợi ích và những lưu ý quan trọng sẽ giúp cha mẹ áp dụng hiệu quả, đảm bảo an toàn cho bé trong quá trình ăn dặm. Hy vọng qua những thông tin trên, phụ huynh đã nắm rõ ăn dặm BLW là gì để đưa ra quyết định phù hợp cho hành trình ăn dặm của con.