Rau bina chaya có tác dụng gì? Thành phần dinh dưỡng của rau bina chaya là gì?

Trong xu hướng ăn uống lành mạnh hiện nay, nhiều loại rau xanh giàu dinh dưỡng ngày càng được quan tâm. Một trong số đó là rau bina chaya, loại rau được sử dụng phổ biến ở một số quốc gia nhiệt đới. Không chỉ dễ trồng, rau bina chaya còn được đánh giá cao nhờ giá trị dinh dưỡng và lợi ích cho sức khỏe.

Đặc điểm của rau bina chaya

Rau bina chaya, còn được gọi là rau mì chính hay cây chaya, có tên khoa học là Cnidoscolus aconitifolius. Đây là loài cây mới được du nhập vào Việt Nam trong những năm gần đây và dần được trồng phổ biến để làm thực phẩm. Khi phát triển tự nhiên, cây có thể cao khoảng 4 - 5 mét, tuy nhiên nếu được cắt tỉa thường xuyên, cây sẽ mọc thành dạng bụi rậm với chiều cao khoảng 1,5 - 2 mét. Thân cây có cấu trúc giòn, dễ gãy, đặc biệt là phần ngọn non.

Lá rau bina chaya có hình xẻ thùy, khá giống lá đu đủ nhưng kích thước nhỏ hơn. Hoa của cây màu trắng, mọc thành chùy và nhô lên ở phần ngọn của tán lá. Loài cây này cần được phân biệt rõ với rau mì chính (rau ngót rừng) bản địa của Việt Nam có tên khoa học là Melientha suavis Pierre, vì hai loại hoàn toàn khác nhau về đặc điểm thực vật. Rau bina chaya hiện được trồng tại nhiều địa phương và sử dụng chủ yếu như một loại rau xanh trong bữa ăn hằng ngày.

Thành phần dinh dưỡng của rau bina chaya

Rau bina chaya được đánh giá là một trong những loại rau xanh có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể con người. So với các loại rau lá xanh quen thuộc như rau bina, bắp cải hay rau dền, lá bina chaya nổi bật hơn nhờ hàm lượng protein thực vật, khoáng chất và vitamin dồi dào. Chính sự phong phú về dinh dưỡng này giúp rau bina chaya hỗ trợ tốt cho sức khỏe tổng thể, góp phần tăng cường thể lực và duy trì hoạt động ổn định của cơ thể.

Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, rau bina chaya còn dễ trồng, dễ chế biến và phù hợp với nhiều món ăn khác nhau. Nhờ đó, loại rau này ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn và đưa vào thực đơn hằng ngày như một nguồn bổ sung dưỡng chất tự nhiên, giúp đa dạng hóa bữa ăn và hướng tới chế độ dinh dưỡng lành mạnh hơn.

Lá bina chaya cung cấp dồi dào protein thực vật, canxi, sắt cùng các vitamin quan trọng như vitamin A và vitamin C. Nhờ đó, việc sử dụng bina chaya giúp hỗ trợ tăng cường sức khỏe xương khớp, cải thiện hệ miễn dịch và tham gia vào quá trình tạo máu cho cơ thể. Trung bình, trong 100g rau bina chaya có chứa:

• Khoảng 6,2 đến 7,4g protein.
• Từ 200 đến 300mg canxi.
• Hàm lượng sắt dao động từ 9,3 đến 11,4mg.
• Khoảng 1357 IU vitamin A.
• Từ 165 đến 205mg vitamin C.

Với giá trị dinh dưỡng cao và dễ chế biến, rau bina chaya được xem là nguồn bổ sung dưỡng chất tự nhiên phù hợp cho nhiều đối tượng.

Rau bina chaya có tác dụng gì?

Dựa trên thành phần dinh dưỡng, có thể nhận thấy lá rau mì chính hay rau bina chaya mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người. Không chỉ được sử dụng làm thực phẩm, trong y học cổ truyền, loại rau này còn được ứng dụng hỗ trợ trong nhiều tình trạng như tiểu đường, mất ngủ, béo phì, suy giảm trí nhớ và các vấn đề liên quan đến thị lực.

Theo các nghiên cứu của y học hiện đại, chiết xuất từ Cnidoscolus aconitifolius (CA) được ghi nhận có nhiều đặc tính sinh học có lợi, bao gồm khả năng bảo vệ gan, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và góp phần phòng ngừa các bệnh tim mạch.

Những tác dụng này được cho là liên quan đến thành phần giàu protein, chất xơ, vitamin và đặc biệt là polyphenol trong bina chaya. Polyphenol có vai trò điều hòa chức năng ty thể, từ đó ảnh hưởng tích cực đến quá trình trao đổi chất. Nhờ vậy, chiết xuất bina chaya được xem là tiềm năng trong việc xây dựng các hướng tiếp cận mới nhằm hỗ trợ phòng ngừa và cải thiện rối loạn chuyển hóa liên quan đến suy giảm chức năng ty thể ở cơ và gan, nhất là ở người béo phì, đái tháo đường type 2 và bệnh lý tim mạch.

Lưu ý trong lựa chọn và sơ chế rau bina chaya

Khi sử dụng rau bina chaya, khâu lựa chọn và sơ chế đúng cách đóng vai trò rất quan trọng. Nên chọn những lá rau còn non, màu xanh tươi tự nhiên, không bị dập, úa hay có dấu hiệu hư hỏng. Sau khi mua về, rau cần được rửa sạch nhiều lần để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất, sau đó bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh để duy trì độ tươi. Tránh để rau ở nơi ẩm ướt hoặc bảo quản quá lâu vì điều này có thể khiến lá nhanh bị úng, giảm chất lượng và dễ hư hỏng.

Một lưu ý đặc biệt quan trọng là rau bina chaya có chứa hydrocyanic glucoside - hợp chất có thể gây hại cho sức khỏe nếu ăn sống hoặc chế biến chưa kỹ. Vì vậy, trước khi sử dụng, rau bắt buộc phải được luộc chín trong nước sôi khoảng 10 - 15 phút để loại bỏ độc tố. Sau khi luộc, nên đổ bỏ nước luộc và có thể rửa lại rau bằng nước sạch trước khi chế biến tiếp. Việc xử lý đúng cách không chỉ giúp đảm bảo an toàn khi ăn mà còn giữ được màu xanh, độ giòn và giá trị dinh dưỡng của rau.

Ngoài ra, rau bina chaya nên được sử dụng với lượng vừa phải và kết hợp đa dạng với các loại thực phẩm khác trong bữa ăn hằng ngày. Những người có cơ địa nhạy cảm, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền nên thận trọng khi dùng và có thể tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng. Việc tuân thủ các lưu ý khi sử dụng sẽ giúp tận dụng được lợi ích của rau bina chaya mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Rau bina chaya là loại rau xanh giàu dinh dưỡng, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách. Việc lựa chọn, sơ chế và chế biến cẩn thận không chỉ giúp đảm bảo an toàn mà còn giữ trọn giá trị dinh dưỡng của rau. Khi đưa rau bina chaya vào bữa ăn hằng ngày một cách hợp lý, bạn có thể góp phần xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh và cân đối.