Ăn lạc rang muối thường xuyên có làm tăng huyết áp không?

Lạc rang muối là món ăn vặt quen thuộc với vị bùi béo, giòn thơm và đậm đà. Tuy nhiên, người bị tăng huyết áp có thể băn khoăn liệu ăn món này thường xuyên có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không.

Lạc chứa chất béo không bão hòa và nhiều dưỡng chất có lợi. Thế nhưng, muối dùng khi chế biến lại bổ sung natri, thành phần có thể ảnh hưởng đến huyết áp nếu tiêu thụ quá mức.

Vậy ăn lạc rang muối có làm tăng huyết áp không? Người bệnh có cần kiêng hoàn toàn hay vẫn có thể thưởng thức với lượng phù hợp? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Ăn lạc rang muối thường xuyên có ảnh hưởng thế nào đến huyết áp?

Việc tiêu thụ lạc rang muối thường xuyên có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp, chủ yếu do hàm lượng muối cao trong món ăn này. Khi muối được nạp vào cơ thể với số lượng lớn và liên tục, nó làm thay đổi cân bằng chất lỏng trong máu, dễ dẫn đến tình trạng tăng huyết áp ở những người nhạy cảm hoặc đã có sẵn bệnh lý nền.

Theo bác sĩ Võ Thị Mỷ Duyên, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu: “Mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào tổng lượng muối bạn nạp vào từ tất cả các nguồn thực phẩm trong ngày, chứ không chỉ riêng từ đĩa lạc rang. Lượng muối được khuyến nghị dành cho người lớn trưởng thành là dưới 5 gam muối mỗi ngày, cần tránh ăn nhiều muối để ổn định huyết áp, bảo vệ thận. Nhất là ở người tăng huyết áp, lớn tuổi, béo phì hoặc có bệnh thận.”

Vì sao ăn lạc rang muối có thể ảnh hưởng đến huyết áp?

Cơ chế khiến lạc rang muối tác động đến huyết áp nằm ở hoạt động của natri đối với hệ thống điều tiết chất lỏng của cơ thể. Ăn quá nhiều muối làm tăng lượng natri trong cơ thể và có thể làm mất cân bằng natri-kali. Natri dư thừa làm tăng áp suất thẩm thấu, khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, từ đó tăng thể tích tuần hoàn và áp lực lên thành động mạch, dẫn đến tăng huyết áp.

Qua con đường miễn dịch tại thận. Trong các mô hình tăng huyết áp nhạy cảm với muối trên chuột, tế bào T CD8+ bị hoạt hóa, thâm nhiễm vào thận và tiếp xúc với tế bào ống lượn xa. Tại đây, chúng làm tăng hoạt động của kênh đồng vận chuyển Na⁺-Cl⁻ (NCC), khiến thận tái hấp thu thêm natri thay vì thải ra. Natri bị giữ lại nhiều hơn làm thể tích tuần hoàn và huyết áp tăng thêm, tạo thành vòng xoắn: Muối dư → Hoạt hóa CD8+ → Tăng NCC → Giữ muối nhiều hơn → Huyết áp cao hơn. Nhưng mối liên hệ này cần được xác nhận thêm ở người.

Lạc rang muối có những lợi ích dinh dưỡng nào?

Mặc dù muối là yếu tố gây lo ngại, nhưng bản thân hạt lạc lại là một "kho báu" dinh dưỡng nếu được chế biến đúng cách. Lạc cung cấp nguồn protein và năng lượng dồi dào, giúp đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể.

Đặc biệt, lạc chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn, vitamin E, sắt và kẽm. Bên cạnh đó, các hợp chất phytonutrient như resveratrol, isoflavonoids, acid phenolic và phytosterols trong lạc được ghi nhận là có khả năng hỗ trợ sức khỏe tổng thể và cải thiện chức năng tim mạch. Chính vì vậy, việc bài trừ hoàn toàn hạt lạc là không cần thiết, mà điều quan trọng là phải tách rời lợi ích của hạt lạc khỏi tác hại của muối rang.

Người bị tăng huyết áp có nên ăn lạc rang muối không?

Đối với người đã bị tăng huyết áp, câu trả lời là nên hạn chế tối đa hoặc tránh ăn lạc rang muối. Muối làm tăng độ nhạy cảm của hệ thần kinh giao cảm và gây co mạch, khiến áp lực máu tăng cao, gây nguy hiểm cho người bệnh.

WHO khuyến cáo người trưởng thành nên giảm lượng natri tiêu thụ xuống dưới 2g mỗi ngày, tương đương với khoảng 5g muối (khoảng một muỗng cà phê). Việc giảm lượng muối này có thể giúp giảm huyết áp từ 2 - 8 mmHg. Vì lạc rang muối thường có nồng độ muối rất cao, chỉ một lượng nhỏ cũng có thể khiến người bệnh dễ dàng vượt quá ngưỡng khuyến cáo hàng ngày.

Theo bác sĩ Võ Thị Mỷ Duyên: “Người tăng huyết áp không nhất thiết phải bỏ lạc, nhưng tránh ăn nhiều muối. Thay vì ăn lạc rang muối, hãy chuyển sang lạc luộc hoặc lạc rang không muối để tận dụng chất béo tốt mà không gây rủi ro cho thành mạch.”

Ăn lạc rang muối thế nào để hạn chế ảnh hưởng đến huyết áp?

Để vừa thỏa mãn sở thích ăn vặt vừa bảo vệ huyết áp, bạn có thể thay đổi cách chế biến và thói quen tiêu thụ. Thay vì rang với muối, hãy thử rang lạc không muối hoặc sử dụng một chút gia vị thảo mộc để tạo mùi thơm mà không làm tăng lượng natri.

Ngoài ra, hãy tập thói quen đọc nhãn thực phẩm khi mua lạc đóng gói sẵn để kiểm tra hàm lượng muối (sodium) ghi trên bao bì. Nếu bạn vẫn muốn ăn lạc rang muối, hãy giới hạn số lượng trong một lần ăn (ví dụ: Chỉ một nắm nhỏ) và bù đắp bằng cách ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu kali trong ngày để hỗ trợ đào thải natri dư thừa ra ngoài.

Việc cân bằng giữa sở thích và kỷ luật trong ăn uống sẽ giúp bạn tận hưởng những hạt lạc bùi ngậy mà không phải lo lắng về những con số nhảy vọt trên máy đo huyết áp.

Bạn nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn ăn nhạt phù hợp với tình trạng huyết áp hiện tại của mình.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.