Bị nổi hạch ở xương quai hàm trái: Khi nào bạn cần đi khám ngay?

Bị nổi hạch ở xương quai hàm trái thường là phản ứng của hệ miễn dịch trước tình trạng viêm nhiễm tại răng miệng, tai mũi họng hoặc viêm tuyến nước bọt. Bạn cần đi khám ngay nếu hạch có các đặc điểm như kích thước lớn hơn 2cm, hạch cứng, cố định, không đau nhưng tồn tại kéo dài trên 2 tuần hoặc kèm theo triệu chứng sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài.

Nổi hạch ở xương quai hàm trái là gì?

Hạch bạch huyết hay còn gọi là hạch lympho là một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch, đóng vai trò như những trạm gác bảo vệ cơ thể. Chúng có chức năng như một bộ lọc, giúp bẫy và tiêu diệt vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác trước khi chúng có thể lây lan sang các bộ phận khác.

Bình thường, các hạch này có kích thước rất nhỏ và nằm sâu dưới da nên chúng ta rất khó cảm nhận được khi sờ nắn. Khi cơ thể gặp vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là các tình trạng viêm nhiễm ở vùng lân cận như miệng, cổ họng hoặc hàm, các hạch ở xương quai hàm trái sẽ sưng to lên do phải sản xuất thêm tế bào bạch cầu để phản ứng lại tác nhân lạ.

Bị nổi hạch ở xương quai hàm trái nguyên nhân do đâu?

Tình trạng nổi hạch ở xương quai hàm trái có thể xuất phát từ nhiều căn nguyên khác nhau, từ những vấn đề răng miệng đơn giản đến các bệnh lý hệ thống phức tạp. Dưới đây là các nhóm nguyên nhân phổ biến nhất:

Nhiễm trùng vùng Tai - Mũi - Họng

Đây là nguyên nhân thường gặp nhất gây sưng hạch quai hàm. Các bệnh lý viêm nhiễm ở khu vực lân cận sẽ khiến hệ bạch huyết tại đây phản ứng mạnh mẽ:

• Viêm họng, viêm amidan: Đây là những tác nhân hàng đầu. Khi niêm mạc họng bị vi khuẩn hoặc virus tấn công, hạch dưới hàm trái sẽ sưng lên, thường kèm theo cảm giác đau khi nuốt.
• Viêm tai giữa: Do vị trí địa lý gần vùng hàm, nhiễm trùng ở tai cũng có thể dẫn dẫn đến nổi hạch ở khu vực quai hàm.
• Cảm lạnh hoặc cúm: Các đợt virus tấn công đường hô hấp trên thường gây sưng hạch toàn vùng cổ và dưới hàm.

Các vấn đề về Răng - Hàm - Mặt

Bất kỳ sự viêm nhiễm nào trong khoang miệng đều có thể kích hoạt hạch xương quai hàm sưng to:

• Sâu răng và áp xe răng: Khi vi khuẩn tấn công sâu vào tủy răng gây viêm hoặc hoại tử, các túi mủ hình thành (áp xe) sẽ khiến hạch vùng hàm sưng to và rất đau.
• Viêm nướu (viêm lợi): Tình trạng lợi bị sưng tấy, đỏ sẫm do mảng bám vi khuẩn có thể lây lan nhiễm trùng sang các vùng xung quanh và làm mọc hạch ở quai hàm.,
• Viêm tuyến nước bọt: Sự tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng ở các tuyến nước bọt gần hàm cũng là một lý do cần lưu tâm.

Bệnh lý lao hạch

Theo các nghiên cứu lâm sàng, lao hạch là một dạng nhiễm trùng đặc hiệu khá phổ biến tại các nước đang phát triển. Hạch do lao thường xuất hiện dần dần, không gây đau buốt dữ dội như hạch viêm nhưng lại tồn tại rất dai dẳng, đôi khi xếp thành chuỗi quanh vùng cổ và hàm.

Rối loạn hệ thống miễn dịch

Trong một số ít trường hợp, việc nổi hạch ở xương quai hàm trái không chỉ khu trú tại chỗ mà là dấu hiệu của các bệnh tự miễn toàn thân:

• Lupus ban đỏ hệ thống: Khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các mô của chính cơ thể, gây viêm đa cơ quan và sưng hạch.
• Viêm khớp dạng thấp: Một bệnh lý viêm mạn tính cũng có thể đi kèm triệu chứng nổi hạch ở vùng hàm và cổ.

Bệnh lý ác tính

Đây là nguyên nhân gây lo ngại nhất nhưng có tỷ lệ thấp hơn các nhóm trên. Hạch có thể sưng do:,

• Ung thư vòm họng: Tế bào ung thư từ vòm họng di căn sang hệ bạch huyết ở góc hàm và cổ.
• Ung thư hạch: Loại ung thư bắt nguồn ngay tại hệ thống lympho.
• Ung thư di căn từ cơ quan khác: Tế bào ác tính từ các khu vực đầu cổ hoặc thậm chí là từ phổi, vú di căn đến các hạch ở quai hàm.

Bị nổi hạch ở xương quai hàm trái có nguy hiểm không?

Để trả lời câu hỏi này, các chuyên gia y tế thường phân loại hạch dựa trên tính chất lành tính hoặc ác tính thông qua thăm khám lâm sàng.

Trường hợp ít nguy hiểm

Đa số các trường hợp nổi hạch ở xương quai hàm trái là lành tính và liên quan đến viêm nhiễm tạm thời. Các đặc điểm nhận diện bao gồm:

• Kích thước nhỏ: Thường dưới 2cm.
• Tính chất: Hạch mềm hoặc chắc vừa phải, có ranh giới rõ ràng.
• Độ di động: Có thể di chuyển dễ dàng khi dùng tay đẩy nhẹ.
• Cảm giác: Thường gây đau hoặc ê buốt khi ấn vào hoặc khi nhai, nuốt.
• Diễn tiến: Hạch sẽ nhỏ dần và biến mất sau khoảng 2 - 3 tuần khi tình trạng viêm nhiễm (như đau họng, sâu răng) đã được điều trị khỏi.

Ngay cả với hạch lành tính, nếu nguyên nhân nhiễm trùng gốc như áp xe răng không được xử lý tốt, hạch có thể bị hóa mủ, dẫn đến áp xe hạch, đây là nhiễm trùng nặng cần phải can thiệp y khoa để dẫn lưu mủ và dùng kháng sinh liều cao.

Trường hợp cần thận trọng

Nếu hạch mang các đặc điểm sau, bạn tuyệt đối không được chủ quan vì có thể đây là dấu hiệu của bệnh ung thư hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng:

• Hạch cứng như đá: Cảm giác rắn chắc, không đàn hồi.
• Hạch cố định: Dính chặt vào các mô xung quanh, không thể di chuyển khi tác động.
• Không đau: Đáng chú ý là hạch ác tính thường không gây đau ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh dễ bỏ qua.
• Phát triển nhanh: Kích thước to lên nhanh chóng trong thời gian ngắn.

Theo khuyến nghị y khoa, bạn không nên tự chẩn đoán tại nhà. Hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa Tai - Mũi - Họng hoặc ung bướu ngay nếu hạch không có dấu hiệu nhỏ lại sau 2 - 4 tuần theo dõi, ngay cả khi các triệu chứng viêm nhiễm khác đã hết. Hạch to trên 2cm hoặc tiếp tục phát triển lớn hơn dù đã điều trị bằng thuốc kháng viêm thông thường. Hạch trở nên cứng, chắc, không còn di động hoặc dính vào da, kèm theo các triệu chứng sụt cân, sốt, khó nuốt…

Nổi hạch ở xương quai hàm trái là một tín hiệu báo động từ cơ thể mà bạn không nên xem nhẹ. Hy vọng với những kiến thức được chia sẻ trên, bạn đã có cái nhìn tổng quan hơn về tình trạng nổi hạch ở xương quai hàm trái và có quyết định thăm khám kịp thời.