Bộ Y tế cập nhật thông tin về virus Hanta chủng Andes

Chùm ca trên tàu MV Hondius

Chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius đang thu hút sự chú ý của nhiều cơ quan y tế quốc tế do liên quan đến chủng Andes, một chủng thuộc nhóm virus Hanta. Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh, trong 8 trường hợp được WHO cập nhật, có 6 trường hợp xét nghiệm xác định nhiễm virus Hanta, tất cả đều là chủng Andes. Đến nay, 3 trường hợp đã tử vong, trong đó 2 trường hợp chưa được xét nghiệm xác nhận; 5 bệnh nhân còn lại đang tiếp tục được theo dõi.

WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn từng có mặt trên tàu ở mức trung bình, trong khi nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Cơ quan này cũng nhấn mạnh cơ chế lây truyền của virus Hanta khác với COVID-19, nhằm tránh tâm lý hoang mang hoặc suy diễn đây là nguy cơ dịch lan rộng tương tự đại dịch trước đó.

Nguồn lây vẫn đang được điều tra

Theo WHO, nguồn lây trong chùm ca bệnh hiện vẫn chưa có kết luận cuối cùng. Giả thuyết đang được các chuyên gia đặt ra là ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm virus trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc loài gặm nhấm mang mầm bệnh khi tham gia hoạt động du lịch ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, lây truyền hạn chế từ người sang người có thể xảy ra trên tàu do tiếp xúc gần và kéo dài.

Trước đó, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo vẫn có khả năng ghi nhận thêm ca bệnh do thời gian ủ bệnh của chủng Andes có thể kéo dài tới 6 tuần. Ông cũng lưu ý Andes là chủng đặc biệt trong nhóm virus Hanta vì có khả năng lây truyền từ người sang người, dù WHO cho rằng nguy cơ bùng phát diện rộng vẫn thấp hơn đáng kể so với COVID-19.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân không suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức. Đây là điểm quan trọng trong bối cảnh các thông tin về virus Hanta đang được chia sẻ nhanh trên mạng xã hội.

Khuyến cáo theo dõi sau phơi nhiễm

Trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, WHO khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu hoặc liên quan đến các chuyến bay liên quan cần theo dõi sức khỏe trong 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng. Các triệu chứng ban đầu cần chú ý gồm:

• Đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh;
• Sốt, đau cơ, mệt mỏi;
• Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng;
• Ho, tức ngực hoặc khó thở sau khi có tiền sử tiếp xúc nguy cơ.

Với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc tại cơ sở phù hợp trong 42 ngày. Nhóm nguy cơ thấp không được khuyến cáo cách ly, nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường.

Việt Nam tăng giám sát phòng bệnh

Tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh cho biết đến nay chưa ghi nhận công dân có liên quan đến chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius. Cơ quan này đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh; đồng thời vệ sinh, khử khuẩn phương tiện, xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động các biện pháp phòng chống phù hợp.

Bộ Y tế cũng cho biết bệnh do virus Hanta không phải vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ tại Việt Nam. Tuy nhiên, qua rà soát thông tin khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng Andes. Một số nghiên cứu trước đây chủ yếu ghi nhận bằng chứng liên quan đến các chủng Hanta khác như Seoul hoặc virus Hanta phát hiện trên động vật.

Người dân được khuyến cáo tiếp tục vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để hạn chế nguy cơ lây truyền bệnh từ loài gặm nhấm sang người. Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện sốt, đau cơ, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo rõ tiền sử tiếp xúc.

Khi Bộ Y tế cập nhật thông tin về virus Hanta chủng Andes, người dân cần bình tĩnh theo dõi diễn biến từ các nguồn chính thống, không lan truyền suy đoán chưa được kiểm chứng. Việc chủ động khai báo tiền sử phơi nhiễm, giám sát sức khỏe sau tiếp xúc nguy cơ và vệ sinh môi trường, phòng chống chuột thường xuyên vẫn là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh.