Tốt nghiệp Khoa Dược trường Đại học Võ Trường Toản. Có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành Dược. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.
Xuân Thương
23/04/2026
Mặc định
Lớn hơn
Bộ Y tế khuyến cáo người dân phòng bệnh Whitmore trong thời tiết cực đoan khi mưa lớn, ngập úng và bão lũ làm tăng nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh trong đất, bùn và nước bẩn. Chủ động phòng ngừa đúng cách giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn nguy hiểm này.
Whitmore là bệnh không quá phổ biến nhưng có thể diễn tiến nhanh và gây nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu phát hiện muộn. Trong mùa mưa bão, việc hiểu đúng về bệnh và thực hiện các biện pháp phòng tránh là điều rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Khi thời tiết xuất hiện mưa lớn kéo dài, ngập lụt hoặc bão lũ, nguy cơ mắc bệnh Whitmore có xu hướng tăng lên. Đây cũng là lý do Bộ Y tế khuyến cáo người dân phòng bệnh Whitmore trong thời tiết cực đoan bằng những biện pháp đơn giản nhưng rất quan trọng.
Vi khuẩn gây bệnh Whitmore có tên là Burkholderia pseudomallei, thường tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước bề mặt bị ô nhiễm. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), số ca mắc bệnh có thể tăng lên sau mưa lớn, bão mạnh và các hiện tượng thời tiết nghiêm trọng.
Sau mưa bão, đất bùn bị xáo trộn mạnh, nước bẩn lan rộng và người dân dễ tiếp xúc hơn trong quá trình dọn dẹp nhà cửa, làm vườn hoặc lao động ngoài trời. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở, đường hô hấp hoặc khi sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, người dân nên chủ động thực hiện các biện pháp sau:
Phòng bệnh từ sớm luôn là cách đơn giản và an toàn hơn rất nhiều so với việc điều trị khi bệnh đã diễn tiến nặng.
Không ít người chỉ biết đến Whitmore khi nghe cụm từ “vi khuẩn ăn thịt người”. Tuy nhiên, hiểu đúng bản chất của bệnh sẽ giúp chúng ta phòng tránh hiệu quả hơn thay vì hoang mang quá mức.
Whitmore, còn gọi là Melioidosis, là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Loại vi khuẩn này sống trong môi trường tự nhiên như đất và nước, đặc biệt phổ biến ở các khu vực nhiệt đới có độ ẩm cao.
Bệnh không lây lan phổ biến từ người sang người như cúm hay các bệnh hô hấp thông thường. Phần lớn trường hợp mắc bệnh xảy ra do tiếp xúc trực tiếp với môi trường có chứa vi khuẩn.
Whitmore có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường được chú ý nhiều hơn vào mùa mưa bão vì điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và lan rộng.
Whitmore có thể biểu hiện giống nhiều bệnh nhiễm trùng thông thường nên dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:

Nếu phát hiện muộn, bệnh có thể tiến triển nặng và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. Cụm từ “vi khuẩn ăn thịt người” thường được dùng trong truyền thông để mô tả mức độ nguy hiểm, nhưng đây không phải là thuật ngữ y khoa chính thức.
Không phải ai tiếp xúc với vi khuẩn cũng sẽ mắc bệnh. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý vì nguy cơ cao hơn so với người khỏe mạnh.
Những đối tượng sau nên chủ động phòng bệnh kỹ hơn:
Các bệnh nền có thể làm giảm khả năng miễn dịch tự nhiên của cơ thể, khiến vi khuẩn dễ xâm nhập và gây bệnh hơn.

Ở người mắc bệnh mạn tính, khả năng chống lại tác nhân gây bệnh thường kém hơn. Vết thương ngoài da cũng có thể lâu lành hơn, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào cơ thể.
Ngoài ra, nếu đã nhiễm bệnh, nhóm đối tượng này cũng có nguy cơ diễn tiến nặng nhanh hơn. Vì vậy, việc chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa mưa bão cần được ưu tiên nhiều hơn.
Whitmore không phải lúc nào cũng có biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu. Việc nhận biết sớm giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:
Các triệu chứng này khá dễ nhầm với nhiều bệnh lý khác, vì vậy người dân không nên tự đánh giá chủ quan.

Nếu vừa trải qua thời gian dọn dẹp sau mưa bão, tiếp xúc với nước ngập, làm ruộng hoặc lao động trong môi trường bùn đất mà xuất hiện các dấu hiệu bất thường, nên đến cơ sở y tế sớm để được kiểm tra.
Whitmore cần được chẩn đoán và điều trị bằng phác đồ phù hợp tại cơ sở y tế. Việc tự điều trị tại nhà hoặc trì hoãn thăm khám có thể làm tăng nguy cơ biến chứng.
Bên cạnh việc hiểu bệnh, duy trì những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày cũng góp phần giảm đáng kể nguy cơ mắc Whitmore.
Để bảo vệ bản thân và người thân, bạn có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như:
Whitmore là bệnh hiếm gặp và không phải bệnh dễ bùng phát thành dịch lớn. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của bệnh lại khá cao nếu phát hiện muộn.
Điều quan trọng nhất là hiểu đúng để phòng đúng. Chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa mưa bão không chỉ giúp giảm nguy cơ Whitmore mà còn góp phần phòng tránh nhiều bệnh truyền nhiễm khác.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân phòng bệnh Whitmore trong thời tiết cực đoan nhằm giúp cộng đồng chủ động hơn trước nguy cơ nhiễm khuẩn từ đất, bùn và nước bẩn sau mưa lũ.
Chỉ với những thói quen đơn giản như bảo vệ vết thương hở, sử dụng đồ bảo hộ và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, mỗi người đã có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Dược sĩ Đại họcTừ Vĩnh Khánh Tường
Tốt nghiệp Khoa Dược trường Đại học Võ Trường Toản. Có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành Dược. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.