Bộ Y tế khuyến cáo người về từ vùng dịch Ebola theo dõi sức khỏe 21 ngày

Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Việc theo dõi sức khỏe sau khi trở về từ vùng dịch giúp phát hiện sớm triệu chứng, hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Bộ Y tế khuyến cáo người về từ vùng dịch Ebola theo dõi sức khỏe 21 ngày

Trước diễn biến dịch Ebola tại một số quốc gia châu Phi, Bộ Y tế khuyến cáo người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Đây là khoảng thời gian phù hợp với thời gian ủ bệnh của Ebola, thường dao động từ 2 đến 21 ngày sau khi tiếp xúc với virus.

Người dân không nên hoang mang nhưng cần theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới. Việc chủ động giám sát sức khỏe sau khi đi từ vùng dịch về giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và hỗ trợ cơ quan y tế kiểm soát nguy cơ lây nhiễm.

Ebola lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola. Virus cũng có thể lây qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh nếu không được xử lý an toàn.

Trong 21 ngày sau khi trở về, người từng đến vùng có dịch cần chú ý các biểu hiện như:

• Sốt.
• Mệt mỏi.
• Đau đầu.
• Đau cơ.
• Đau họng.
• Nôn ói.
• Tiêu chảy.
• Đau bụng.
• Phát ban.
• Xuất huyết bất thường.

Nếu xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ lịch sử đi lại, nơi từng lưu trú, thời điểm trở về và khả năng tiếp xúc với người nghi mắc Ebola. Điều này giúp nhân viên y tế có hướng xử trí phù hợp, đồng thời hạn chế tiếp xúc không cần thiết trong quá trình thăm khám.

Vì sao cần theo dõi sức khỏe 21 ngày sau khi về từ vùng dịch Ebola?

Mốc 21 ngày được nhắc đến vì đây là giới hạn trên thường gặp của thời gian ủ bệnh Ebola. Theo WHO và CDC, triệu chứng Ebola có thể xuất hiện trong khoảng 2 đến 21 ngày sau khi một người tiếp xúc với virus, trung bình khoảng 8 đến 10 ngày.

Trong giai đoạn ủ bệnh, người nhiễm virus có thể chưa có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, tự theo dõi sức khỏe hằng ngày giúp phát hiện sớm thời điểm cơ thể bắt đầu có dấu hiệu bất thường.

Theo dõi 21 ngày không có nghĩa là người trở về chắc chắn mắc bệnh. Đây là biện pháp phòng ngừa cần thiết khi một người từng đến khu vực có dịch hoặc có khả năng tiếp xúc với nguồn lây.

Người cần theo dõi sức khỏe nên ghi lại các thông tin cơ bản như:

• Ngày rời khỏi vùng dịch.
• Ngày nhập cảnh hoặc trở về nơi cư trú.
• Các địa điểm đã đi qua.
• Người từng tiếp xúc gần.
• Tình trạng thân nhiệt mỗi ngày.
• Các triệu chứng bất thường nếu có.

Việc ghi chép này đặc biệt hữu ích khi cần cung cấp thông tin cho cơ sở y tế. Người dân không nên tự dùng thuốc hạ sốt, thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh để che lấp triệu chứng khi chưa có hướng dẫn y tế.

Dấu hiệu nghi ngờ mắc Ebola cần đi khám ngay

Ebola có thể khởi phát đột ngột với các triệu chứng giống nhiều bệnh nhiễm trùng khác. Vì vậy, yếu tố dịch tễ, tức là có đi về từ vùng dịch hoặc tiếp xúc với người nghi mắc bệnh, rất quan trọng khi đánh giá nguy cơ.

Các triệu chứng ban đầu thường gồm sốt, mệt mỏi, đau cơ, đau đầu và đau họng. Sau đó, người bệnh có thể xuất hiện nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban hoặc biểu hiện rối loạn chức năng gan, thận. Một số trường hợp có thể có xuất huyết trong hoặc ngoài cơ thể.

Người về từ vùng dịch cần đến cơ sở y tế ngay nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt hoặc ớn lạnh.
• Mệt lả, đau nhức cơ nhiều.
• Đau đầu dữ dội.
• Nôn hoặc tiêu chảy nhiều lần.
• Đau bụng kéo dài.
• Phát ban.
• Chảy máu chân răng, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
• Có tiếp xúc với người nghi mắc Ebola trong vòng 21 ngày.

Khi đi khám, nên đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần với người xung quanh và thông báo ngay từ đầu với nhân viên y tế về lịch sử đi lại. Không nên tự đến nhiều cơ sở khám khác nhau nếu chưa được hướng dẫn, vì điều này có thể làm tăng nguy cơ lây lan nếu thật sự có nhiễm bệnh.

Ebola lây truyền như thế nào?

Ebola không lây qua không khí theo cách giống cúm mùa. Bệnh chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người mắc bệnh, bao gồm nước bọt, chất nôn, phân, nước tiểu, mồ hôi, tinh dịch hoặc dịch tiết khác.

Người chăm sóc bệnh nhân, nhân viên y tế, thành viên gia đình hoặc người tham gia mai táng không an toàn có nguy cơ cao hơn nếu không có biện pháp bảo hộ phù hợp.

Một số tình huống có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm gồm:

• Chăm sóc người nghi mắc Ebola mà không dùng phương tiện bảo hộ.
• Chạm vào máu, chất nôn, phân hoặc dịch tiết của người bệnh.
• Dùng chung vật dụng bị nhiễm dịch cơ thể.
• Tiếp xúc với thi thể người tử vong do Ebola.
• Tiếp xúc với động vật hoang dã nhiễm virus tại vùng dịch.

Người dân không nên kỳ thị người trở về từ vùng dịch. Điều cần làm là theo dõi sức khỏe đúng thời gian khuyến cáo, hạn chế tiếp xúc không cần thiết khi có triệu chứng và liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.

Người về từ vùng dịch Ebola nên làm gì trong 21 ngày?

Trong thời gian tự theo dõi, người trở về từ vùng dịch nên giữ liên lạc với cơ quan y tế địa phương nếu được yêu cầu. Việc theo dõi cần thực hiện đều đặn, không chỉ khi cảm thấy mệt.

Các việc nên làm gồm:

• Đo thân nhiệt hằng ngày.
• Theo dõi dấu hiệu sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy.
• Hạn chế tiếp xúc gần nếu có biểu hiện nghi ngờ.
• Thông báo lịch sử đi lại khi đi khám.
• Cập nhật khuyến cáo chính thức từ Bộ Y tế và WHO.
• Giữ vệ sinh cá nhân và rửa tay thường xuyên.

Người dân cần tránh tự suy đoán hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng về dịch bệnh. Tin giả có thể gây hoang mang, làm chậm trễ việc tiếp cận y tế đúng cách và ảnh hưởng đến công tác phòng chống dịch.

Nếu không có triệu chứng trong 21 ngày sau lần tiếp xúc nguy cơ hoặc sau khi rời vùng dịch, nguy cơ mắc bệnh thường giảm đáng kể. Tuy nhiên, người dân vẫn nên tiếp tục thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân và tuân thủ khuyến cáo y tế khi có thông báo mới.

Phòng ngừa Ebola khi đi đến khu vực có dịch

Người có kế hoạch đi công tác, học tập hoặc làm việc tại khu vực đang ghi nhận Ebola cần tìm hiểu thông tin dịch tễ trước chuyến đi. Nếu không thật sự cần thiết, nên cân nhắc hoãn đến khu vực đang có dịch phức tạp.

Các biện pháp phòng ngừa quan trọng gồm:

• Tránh tiếp xúc với người có triệu chứng nghi ngờ Ebola.
• Không chạm vào máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.
• Không tham gia chăm sóc người bệnh nếu không có hướng dẫn và bảo hộ.
• Tránh tiếp xúc với thi thể người tử vong nghi do Ebola.
• Không săn bắt, giết mổ hoặc ăn thịt động vật hoang dã không rõ nguồn gốc.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Tuân thủ hướng dẫn của cơ quan y tế tại địa phương.

Hiện một số vắc xin và phương pháp điều trị được sử dụng cho một số chủng Ebola nhất định, nhưng không phải tất cả các chủng đều có vắc xin hoặc thuốc đặc hiệu được áp dụng rộng rãi. Vì vậy, phòng tránh tiếp xúc nguy cơ và phát hiện sớm triệu chứng vẫn là biện pháp rất quan trọng.

Bộ Y tế khuyến cáo người về từ vùng dịch Ebola theo dõi sức khỏe 21 ngày nhằm phát hiện sớm dấu hiệu nghi ngờ và hạn chế nguy cơ lây lan. Đây là biện pháp thận trọng, phù hợp với thời gian ủ bệnh Ebola từ 2 đến 21 ngày.

Người dân không nên hoang mang, nhưng cần chủ động theo dõi thân nhiệt, chú ý triệu chứng bất thường và thông báo lịch sử đi lại khi đi khám. Khi có sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi về từ vùng dịch, cần đến cơ sở y tế ngay để được hướng dẫn kịp thời.