Bơi chung với chó có nguy cơ mắc dại không?

Theo CDC, bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus gây ra, có khả năng lây từ động vật sang người và thường dẫn đến tử vong nếu không được xử trí kịp thời. Trong bối cảnh con người ngày càng có nhiều hoạt động gần gũi với thú cưng như vui chơi hay bơi lội cùng chó, không ít người băn khoăn liệu sự tiếp xúc này có làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh dại hay không. Đây là vấn đề cần được lưu ý và xem xét một cách thận trọng.

Bơi chung với chó có nguy cơ mắc dại không?

Nguy cơ mắc bệnh dại khi bơi chung với chó là rất thấp và hiếm gặp. Virus dại không tồn tại lâu ngoài môi trường và dễ bị bất hoạt bởi các yếu tố như xà phòng, nước, ánh sáng mặt trời hoặc các chất khử khuẩn (ví dụ clo trong hồ bơi). Vì vậy, việc chỉ đơn thuần tiếp xúc nước khi bơi cùng chó thường không phải là con đường lây nhiễm điển hình.

Tuy nhiên, nguy cơ vẫn có thể xảy ra nếu trong quá trình bơi có tiếp xúc trực tiếp với nước bọt của chó nhiễm bệnh, đặc biệt khi nước bọt dính vào vết thương hở hoặc niêm mạc như mắt, mũi, miệng. Do đó, dù nguy cơ thấp, vẫn cần thận trọng trong các tình huống có tiếp xúc gần.

Con đường lây truyền bệnh dại

Con đường lây truyền bệnh dại khá đa dạng, nhưng chủ yếu liên quan đến các dịch tiết của động vật, đặc biệt là nước bọt:

• Lây qua da: Đây là đường lây phổ biến nhất. Virus dại có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết cắn, vết cào hoặc vùng da bị trầy xước khi tiếp xúc với nước bọt của động vật nhiễm bệnh. Sau khi xâm nhập, virus di chuyển dọc theo dây thần kinh đến các hạch rồi vào hệ thần kinh trung ương. Tại đây, virus nhân lên nhanh chóng, sau đó lan ra tuyến nước bọt. Ở giai đoạn này, động vật có thể chưa biểu hiện rõ triệu chứng nhưng đã có khả năng lây bệnh. Khi virus tiếp tục phá hủy tế bào thần kinh, các biểu hiện điển hình của bệnh dại bắt đầu xuất hiện.
• Lây qua niêm mạc: Virus dại cũng có thể truyền sang người khi nước bọt của động vật nhiễm bệnh tiếp xúc trực tiếp với các niêm mạc như mắt, mũi hoặc miệng.

Ngoài ra, một số tình huống khác cũng được ghi nhận hoặc xem xét như lây truyền bệnh dại thông qua ghép giác mạc hoặc ghép tạng, nhưng tỉ lệ rất hiếm. Hoặc về mặt lý thuyết, vết cắn từ người mắc bệnh dại có thể truyền bệnh, tuy nhiên chưa có trường hợp cụ thể nào được ghi nhận. Các tiếp xúc thông thường như chạm vào người bệnh hoặc tiếp xúc với các dịch như nước tiểu, máu, phân qua da lành không được xem là có nguy cơ lây nhiễm.

Virus dại không bền vững trong môi trường. Khi ở ngoài cơ thể, đặc biệt trong điều kiện khô hoặc dưới ánh sáng mặt trời, virus sẽ nhanh chóng bị bất hoạt. Các yếu tố môi trường khác cũng ảnh hưởng đến khả năng tồn tại và hoạt động của virus.

Các biện pháp phòng ngừa bệnh dại

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một khi virus dại lây nhiễm vào hệ thần kinh trung ương và các triệu chứng lâm sàng bắt đầu xuất hiện, bệnh dại có thể gây tử vong gần như 100% trong các trường hợp. Hiện nay, bệnh dại chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, khi đã xuất hiện triệu chứng, gần như tất cả các trường hợp đều dẫn đến tử vong, vì vậy phòng bệnh là yếu tố then chốt. Do đó, không nên để trẻ bơi chung, ôm hoặc vuốt ve chó mèo một cách tự do, các hoạt động vui chơi cần có sự giám sát của người lớn.

Nếu có lo ngại về nguy cơ mắc bệnh, nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn tiêm vắc xin dự phòng. Phác đồ tiêm trước phơi nhiễm thường gồm ba mũi vào các ngày 0, 7 và 21 hoặc 28, giúp cơ thể tạo miễn dịch bảo vệ. Trong trường hợp đã tiêm trước đó, khi bị chó mèo cắn, cào hoặc liếm vào niêm mạc hay vết thương hở, chỉ cần tiêm nhắc lại mà không cần sử dụng huyết thanh dại.

Nếu chưa tiêm phòng và xảy ra tiếp xúc nguy cơ như bị cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương, cần rửa vết thương ngay bằng nước sạch và xà phòng trong khoảng 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng các dung dịch như povidine hoặc cồn. Tiếp theo, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và chỉ định tiêm vắc xin theo phác đồ phù hợp, có thể gồm 5 mũi tiêm bắp hoặc 8 mũi tiêm trong da, đồng thời cân nhắc tiêm huyết thanh trong trường hợp vết thương nặng hoặc ở vị trí nguy hiểm như đầu, cổ, bàn tay, bàn chân.

Người dân không nên áp dụng các biện pháp dân gian như nặn máu hay đắp lá lên vết thương vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và tạo điều kiện cho virus xâm nhập nhanh hơn. Bên cạnh đó, việc tiêm phòng dại định kỳ cho vật nuôi cũng là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây bệnh trong cộng đồng.

Hy vọng với những thông tin trên có thể giúp bạn đọc biết được bơi chung với chó có nguy cơ mắc dại không. Tóm lại, nguy cơ mắc bệnh dại ở trường hợp này rất thấp nhưng không hoàn toàn bằng không. Trong một số tình huống có tiếp xúc trực tiếp với nước bọt qua vết thương hở hoặc niêm mạc, khả năng phơi nhiễm vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa, hạn chế tiếp xúc không an toàn và xử trí đúng cách khi có nguy cơ là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe.
Tiêm ngừa vắc xin dại giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại virus dại, bảo vệ sức khỏe và tính mạng. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu hiện đang cung cấp các gói vắc xin được thiết kế phù hợp với từng độ tuổi và tình trạng sức khỏe cụ thể. Đội ngũ y bác sĩ tại đây sẽ tư vấn chi tiết để giúp bạn lựa chọn vắc xin phù hợp, đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu trong phòng bệnh. Liên hệ ngay với Trung tâm Tiêm chủng Long Châu qua hotline 1800 6928 để được tư vấn miễn phí và đặt lịch tiêm phòng phù hợp với nhu cầu cá nhân!