COVID ho ra máu: Nguyên nhân và cách xử trí bạn cần biết

Ho ra máu, hay còn gọi là khái huyết, luôn là một triệu chứng đáng báo động, đặc biệt khi nó xuất hiện trong bối cảnh nhiễm COVID-19. Mặc dù không phải là biểu hiện thường gặp, tình trạng này đòi hỏi sự chú ý và đánh giá y tế cẩn thận để xác định nguyên nhân cũng như mức độ nghiêm trọng.

COVID ho ra máu có thể xảy ra không?

Câu trả lời là có, nhưng đây là một triệu chứng không phổ biến. Các triệu chứng thường gặp nhất của COVID-19 là sốt, ho khan, mệt mỏi và mất vị giác hoặc khứu giác. Tuy nhiên, ho ra máu đã được ghi nhận trong một số trường hợp, cho thấy virus SARS-CoV-2 có khả năng gây tổn thương đường hô hấp dẫn đến chảy máu.

Theo các báo cáo và nghiên cứu ca bệnh trên thế giới, tỷ lệ bệnh nhân COVID-19 có triệu chứng ho ra máu là tương đối thấp. Trong một nghiên cứu trên 1.099 bệnh nhân COVID-19 tại Trung Quốc, ho ra máu được ghi nhận ở 0,9% bệnh nhân. Một báo cáo khác trên tạp chí y khoa Thổ Nhĩ Kỳ đã ghi nhận các trường hợp bệnh nhân nhập viện vì ho ra máu lượng nhiều mà không có triệu chứng nào khác, và sau đó được xác định dương tính với COVID-19. Điều này cho thấy covid ho ra máu có thể là biểu hiện ban đầu, dù hiếm gặp, của bệnh. Do đó, việc nhận biết sớm các triệu chứng covid ho ra máu là rất quan trọng.

Vì sao người mắc COVID có thể bị ho ra máu?

Tình trạng ho ra máu khi nhiễm COVID-19 có thể bắt nguồn từ nhiều cơ chế tổn thương khác nhau do virus gây ra trên hệ hô hấp và toàn thân. Mỗi nguyên nhân đều phản ánh một mức độ ảnh hưởng riêng của bệnh lên cơ thể.

Viêm phổi và tổn thương phế nang

Nguyên nhân ho ra máu khi mắc covid có thể do tổn thương trực tiếp tại phổi. Virus SARS-CoV-2 tấn công mạnh mẽ vào các tế bào biểu mô lót đường hô hấp, đặc biệt là các phế nang - những túi khí nhỏ nơi diễn ra quá trình trao đổi oxy.

Sự tấn công này gây ra một phản ứng viêm dữ dội, dẫn đến tình trạng viêm phổi. Khi các phế nang bị tổn thương nặng, các mao mạch máu nhỏ xung quanh cũng có thể bị vỡ, gây ra xuất huyết phế nang. Lượng máu này sau đó sẽ lẫn vào dịch tiết trong đường thở và được ho tống ra ngoài.

Tăng đông và thuyên tắc phổi

Một trong những đặc điểm nguy hiểm của COVID-19 là gây ra tình trạng tăng đông máu. Virus có thể kích hoạt hệ thống đông máu của cơ thể hoạt động quá mức, làm tăng nguy cơ hình thành các cục máu đông bất thường trong lòng mạch, đặc biệt là ở tĩnh mạch sâu.

Nếu một cục máu đông di chuyển theo dòng máu và bị kẹt lại trong động mạch phổi, nó sẽ gây ra tình trạng thuyên tắc phổi. Đây là một cấp cứu y khoa có thể đe dọa tính mạng. Thuyên tắc phổi làm cản trở lưu thông máu, gây tổn thương và nhồi máu một vùng phổi, dẫn đến các triệu chứng như đau ngực, khó thở đột ngột và ho ra máu.

Giãn phế quản

Giãn phế quản là tình trạng các phế quản (đường dẫn khí) bị giãn rộng và tổn thương vĩnh viễn, thường là hậu quả của các đợt nhiễm trùng hô hấp nặng hoặc tái đi tái lại. Tình trạng viêm phổi nặng do COVID-19 có thể phá hủy cấu trúc thành phế quản, dẫn đến giãn phế quản.

Các phế quản bị giãn sẽ khó làm sạch chất nhầy hơn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây nhiễm trùng. Thành phế quản bị tổn thương cũng có nhiều mạch máu tăng sinh và dễ vỡ, do đó bệnh nhân có thể gặp tình trạng ho ra máu sau covid, đôi khi kéo dài ngay cả khi đã khỏi bệnh.

COVID ho ra máu có nguy hiểm không?

Ho ra máu luôn là một dấu hiệu cần được cảnh giác, và mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào lượng máu và nguyên nhân cơ bản. Bất kỳ trường hợp covid ho ra máu nào cũng cần được đánh giá y tế cẩn thận.

Nếu bạn chỉ ho ra một vài vệt máu nhỏ lẫn trong đờm, đó có thể là do ho quá nhiều gây kích ứng và tổn thương nhẹ niêm mạc họng hoặc khí quản. Nếu ho ra máu nhiều hoặc liên tục, hoặc kèm khó thở, đau ngực, chóng mặt, ngất, tím tái hay tình trạng xấu đi nhanh chóng, người bệnh cần được cấp cứu. Đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm phổi nặng, thuyên tắc phổi hoặc giãn phế quản.

Đặc biệt, tình trạng ho ra máu lượng nhiều (massive hemoptysis), được định nghĩa là ho ra từ 200ml máu trở lên trong 24 giờ, là một cấp cứu y khoa cực kỳ nguy hiểm, có thể gây suy hô hấp và tử vong do ngạt thở. Do đó, câu trả lời cho câu hỏi ho ra máu có nguy hiểm không là có, và bạn không bao giờ nên chủ quan với triệu chứng này.

Cách xử trí khi bị ho ra máu trong hoặc sau COVID

Khi phát hiện mình bị ho ra máu, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và hành động một cách hợp lý để đảm bảo an toàn cho bản thân. Dưới đây là các bước cần thực hiện:

• Giữ bình tĩnh và nghỉ ngơi: Lo lắng và hoảng sợ có thể làm tăng nhịp tim và huyết áp, khiến tình trạng chảy máu nặng hơn. Hãy ngồi nghỉ ở tư thế thẳng lưng hoặc nửa nằm nửa ngồi để dễ thở hơn.
• Đánh giá tình hình: Cố gắng quan sát màu sắc và ước tính lượng máu ho ra. Máu chỉ là vệt nhỏ lẫn trong đờm hay là máu tươi, máu cục? Thông tin này rất quan trọng để cung cấp cho bác sĩ.
• Liên hệ y tế ngay lập tức: Đây là bước quan trọng nhất. Hãy gọi cấp cứu hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất, đặc biệt nếu bạn ho ra lượng máu nhiều, hoặc đi kèm các triệu chứng như khó thở, đau tức ngực, chóng mặt, da tái nhợt. Đừng trì hoãn việc tìm kiếm sự trợ giúp y tế.
• Không tự ý dùng thuốc: Tránh sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là các thuốc chống viêm (NSAIDs) hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, vì chúng có thể làm tình trạng chảy máu trở nên tồi tệ hơn.
• Tuân thủ chỉ định của bác sĩ: Tùy mức độ ho ra máu và các triệu chứng đi kèm để tìm ra nguyên nhân gây covid ho ra máu và đưa ra phác đồ điều trị thích hợp.

Tóm lại, COVID ho ra máu là một triệu chứng không nên xem nhẹ. Dù hiếm gặp, nó có thể là dấu hiệu của những tổn thương phổi nghiêm trọng cần được can thiệp y tế kịp thời. Việc nhận biết sớm và tìm kiếm sự chăm sóc từ bác sĩ là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và phục hồi sức khỏe tốt nhất.