Phòng COVID-19 và cúm mùa trước nguy cơ gia tăng bệnh lây đường hô hấp

Các bệnh lây truyền qua đường hô hấp như COVID-19 và cúm mùa vẫn lưu hành trong cộng đồng, đặc biệt có xu hướng gia tăng vào những thời điểm nhu cầu đi lại, du lịch và các hoạt động tập trung đông người tăng cao. Bên cạnh đó, việc sinh hoạt trong không gian kín, sử dụng điều hòa thường xuyên và hạn chế thông khí cũng tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây lan. Chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm cho gia đình và cộng đồng.

COVID-19 và cúm mùa có xu hướng gia tăng

Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), số ca mắc COVID-19 đến khám và điều trị tại một số cơ sở y tế có xu hướng tăng trong những tuần gần đây. Riêng tại Hà Nội, hệ thống giám sát ghi nhận số ca mắc trong tuần từ 17 - 24/7 tăng đáng kể so với các tuần trước đó.

Nguyên nhân được đánh giá chủ yếu đến từ việc nhu cầu di chuyển, du lịch và giao lưu tăng trong dịp nghỉ hè, cùng với điều kiện thời tiết nóng ẩm khiến nhiều hoạt động diễn ra trong không gian kín, kém thông khí. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ lây truyền các bệnh hô hấp, bao gồm COVID-19 và cúm mùa. Cả hai bệnh đều lây lan chủ yếu qua các giọt bắn và hạt khí dung đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc gần.

Hiện nay, chưa có bằng chứng cho thấy các biến thể SARS-CoV-2 đang lưu hành làm gia tăng đáng kể mức độ nghiêm trọng của bệnh. WHO cũng cho biết các biến thể Omicron đang lưu hành tiếp tục được theo dõi và các biện pháp phòng ngừa hiện nay vẫn mang lại hiệu quả trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng.

Những nhóm có nguy cơ cao cần chủ động phòng bệnh

Đa số người mắc COVID-19 hoặc cúm mùa chỉ xuất hiện triệu chứng nhẹ và có thể hồi phục sau một thời gian điều trị, nghỉ ngơi và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, một số đối tượng có nguy cơ cao vẫn có thể gặp biến chứng nghiêm trọng, phải nhập viện hoặc kéo dài thời gian hồi phục.

Các nhóm cần đặc biệt lưu ý gồm:

• Người cao tuổi;
• Trẻ nhỏ;
• Phụ nữ mang thai;
• Người mắc các bệnh nền như tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, bệnh thận hoặc các bệnh mạn tính khác;
• Người suy giảm miễn dịch;
• Người bị béo phì, có chỉ số BMI cao;
• Người đang điều trị ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.

Đối với những nhóm này, việc phòng bệnh cần được ưu tiên hàng đầu nhằm giảm nguy cơ diễn biến nặng và hạn chế các biến chứng có thể xảy ra. Người có triệu chứng nhẹ nên nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc với người khác, theo dõi triệu chứng.

Ngoài ra, các tổ chức y tế như WHO và CDC cũng khuyến cáo những người thuộc nhóm nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ về việc tiêm vắc xin phòng cúm mùa hằng năm và tiêm nhắc vắc xin COVID-19 nếu thuộc đối tượng được khuyến nghị, nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và nhập viện.

5 biện pháp phòng COVID-19 và cúm mùa hiệu quả

Dù tình hình dịch bệnh đã ổn định hơn so với giai đoạn trước, các chuyên gia y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vẫn khuyến cáo duy trì những biện pháp phòng ngừa cơ bản nhằm hạn chế lây lan các bệnh hô hấp.

• Đeo khẩu trang đúng thời điểm: Nên đeo khẩu trang khi đến cơ sở y tế, sử dụng phương tiện giao thông công cộng, ở nơi đông người hoặc trong không gian kín, thông khí kém. Người có triệu chứng như ho, sốt, đau họng hoặc sổ mũi cần đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây truyền virus.
• Giữ vệ sinh tay và vệ sinh hô hấp: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo, đồng thời hạn chế đưa tay lên mắt, mũi và miệng. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng được chứng minh giúp giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh đường hô hấp.
• Tăng cường thông khí trong không gian sinh hoạt: Nhà ở, nơi làm việc và lớp học nên được mở cửa hoặc tăng cường lưu thông không khí tự nhiên khi có thể. WHO khuyến nghị ưu tiên cải thiện thông gió trong cộng đồng nhằm giảm nguy cơ lây truyền virus qua đường hô hấp.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Chế độ dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục đều đặn và kiểm soát tốt các bệnh nền giúp tăng cường sức khỏe tổng thể và nâng cao khả năng đáp ứng của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh.
• Chủ động đi khám khi có triệu chứng: Nếu xuất hiện các biểu hiện như sốt, ho, đau họng, nghẹt mũi, sổ mũi hoặc mệt mỏi, người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người khác và đến cơ sở y tế để được thăm khám khi cần thiết. Thuốc kháng virus (như oseltamivir đối với cúm hoặc thuốc điều trị COVID-19 ở một số đối tượng) chỉ có hiệu quả khi được chỉ định đúng đối tượng và sử dụng trong thời gian thích hợp sau khởi phát triệu chứng.

Phòng COVID-19 và cúm mùa trước nguy cơ gia tăng bệnh lây đường hô hấp cần được thực hiện một cách chủ động và liên tục, bởi đây đều là những bệnh truyền nhiễm có thể gia tăng theo mùa hoặc khi điều kiện thuận lợi cho virus lây lan. Mỗi người nên duy trì các biện pháp phòng bệnh như đeo khẩu trang tại nơi đông người, rửa tay thường xuyên, giữ không gian sống thông thoáng, xây dựng lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe hằng ngày. Đối với người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai và các nhóm nguy cơ cao khác, việc tuân thủ khuyến cáo của cơ quan y tế và tiêm phòng theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế biến chứng.