Đột quỵ thường không đến bất ngờ: 6 nguyên nhân âm thầm nhiều người bỏ qua
24/03/2026
Kích thước chữ
Mặc định
Lớn hơn
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn tật hàng đầu trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 90% nguy cơ đột quỵ liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi như tăng huyết áp, hút thuốc, đái tháo đường hoặc ít vận động. Nhiều người vẫn sống chung với các yếu tố này trong thời gian dài mà không nhận ra nguy cơ đang âm thầm tích tụ.
Vì sao đột quỵ có thể xảy ra với bất kỳ ai?
Không ít người nghĩ rằng đột quỵ chỉ xảy ra với người lớn tuổi. Thực tế tại các bệnh viện ở Việt Nam, bác sĩ đã ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân đột quỵ dưới 45 tuổi.
Điểm chung của nhiều trường hợp là các yếu tố nguy cơ tồn tại trong cơ thể từ rất lâu. Những yếu tố này làm tổn thương mạch máu não, khiến dòng máu nuôi não bị tắc hoặc vỡ đột ngột.
Theo WHO, đột quỵ xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một phần não bị gián đoạn hoặc khi mạch máu trong não bị vỡ, khiến tế bào não bị tổn thương. Tế bào não bắt đầu tổn thương chỉ sau vài phút thiếu oxy. Vì vậy, hiểu rõ nguyên nhân và yếu tố nguy cơ là cách quan trọng để phòng tránh.
6 yếu tố nguy cơ âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ
Tăng huyết áp
Tăng huyết áp được xem là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Áp lực máu cao kéo dài khiến thành mạch máu não yếu đi, dễ bị vỡ hoặc hình thành cục máu đông.
Điều đáng nói là nhiều người bị tăng huyết áp nhưng không hề có triệu chứng rõ ràng. Khi không cảm thấy khó chịu, họ thường bỏ qua việc kiểm tra hoặc dùng thuốc đều đặn.
Theo CDC Hoa Kỳ, người bị tăng huyết áp có nguy cơ đột quỵ cao gấp nhiều lần so với người có huyết áp bình thường. Việc đo huyết áp định kỳ và tuân thủ điều trị là bước quan trọng để giảm nguy cơ này.
Đái tháo đường
Tiểu đường thường tiến triển chậm, nhưng lại gây ảnh hưởng lâu dài đến hệ mạch máu.
Khi đường huyết tăng cao kéo dài, các mạch máu có thể bị tổn thương lớp nội mô và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ thiếu máu não. Điều này khiến máu lưu thông kém, tạo điều kiện hình thành cục máu đông - nguyên nhân phổ biến của đột quỵ thiếu máu não.
Rối loạn lipid máu
Rối loạn lipid máu, đặc biệt là cholesterol LDL cao, có thể dẫn đến sự hình thành các mảng xơ vữa trong lòng động mạch. Những mảng này có thể bong ra và di chuyển lên não, gây tắc mạch đột ngột.
Khi mạch máu não bị tắc nghẽn, đột quỵ thiếu máu não có thể xảy ra.
Hút thuốc lá
Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch và đột quỵ. Hút thuốc lá khiến mạch máu bị co thắt và tăng khả năng hình thành cục máu đông.
Người hút thuốc có nguy cơ đột quỵ cao hơn đáng kể so với người không hút thuốc.
Chế độ ăn nhiều muối và chất béo bão hòa
Chế độ ăn nhiều muối và chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Ăn nhiều muối dễ dẫn đến tăng huyết áp, trong khi tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol trong máu. Những yếu tố này góp phần làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.
Ít vận động
Ít vận động cũng là yếu tố đáng chú ý. Nhiều người làm việc văn phòng hoặc ngồi lâu trước màn hình máy tính nhưng không nhận ra rằng lối sống tĩnh tại làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.
Vì sao nhiều người vẫn chủ quan?
Một trong những lý do phổ biến là các yếu tố nguy cơ thường không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường nên dễ nghĩ rằng sức khỏe của mình không có vấn đề.
Ngoài ra, tâm lý “còn trẻ thì chưa cần lo” khiến nhiều người trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe.
Trên thực tế, đột quỵ thường là kết quả của quá trình tích tụ nhiều yếu tố nguy cơ trong nhiều năm.
Khi nào cần chủ động phòng ngừa?
Phòng ngừa đột quỵ nên bắt đầu từ sớm, ngay cả khi chưa có bệnh lý rõ ràng.
Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ đột quỵ gồm:
Kiểm tra sức khỏe định kỳ;
Theo dõi huyết áp, đường huyết và cholesterol;
Duy trì cân nặng hợp lý;
Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần;
Hạn chế muối, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn;
Ngừng hút thuốc và hạn chế rượu bia.
Những thay đổi nhỏ trong lối sống hằng ngày có thể giúp bảo vệ hệ mạch máu và giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ trong tương lai.
Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong điều trị và phục hồi chức năng các bệnh lý cơ xương khớp, chấn thương và khám sàng lọc, chăm sóc sức khỏe ban đầu, tư vấn tiêm chủng và điều trị các bệnh lý ngoại trú. Được trang bị nền tảng đào tạo vững chắc cùng kinh nghiệm thực tiễn phong phú, bác sĩ luôn hướng đến việc nâng cao chất lượng sức khỏe cộng đồng với những giải pháp phòng bệnh và điều trị tối ưu.