Ngủ không đúng cách có thể đẩy gần hơn nguy cơ đột quỵ

Khi thiếu ngủ kéo dài, nguy cơ không đến trong một đêm

Nhiều người nghĩ vài hôm thức khuya chỉ khiến mệt mỏi, hôm sau ngủ bù là xong. Thực tế, cơ thể không “quên” những đêm ngủ thiếu. Khi thời gian ngủ liên tục dưới 7 giờ, huyết áp dễ tăng, đường huyết khó kiểm soát hơn, phản ứng viêm trong cơ thể cũng dễ cao hơn. Đây đều là nền đất thuận lợi cho đột quỵ xuất hiện.

Điều đáng nói là người bận rộn thường không thấy mình thuộc nhóm nguy cơ. Họ vẫn đi làm, vẫn sinh hoạt bình thường nên cho rằng chưa có gì đáng lo. Nhưng nhiều rối loạn mạch máu tiến triển âm thầm nhiều năm trước khi tạo ra biến cố lớn.

Không chỉ ngủ ít, ngủ thất thường cũng là vấn đề

Có người ngủ đủ 7 - 8 tiếng nhưng hôm thì 10 giờ tối, hôm lại 1 - 2 giờ sáng mới ngủ. Đồng hồ sinh học bị xáo trộn liên tục khiến cơ thể khó điều hòa hormone, nhịp tim và huyết áp. Một số nghiên cứu ghi nhận giờ ngủ thất thường liên quan đến tăng nguy cơ biến cố tim mạch, trong đó có đột quỵ.

Đây là kiểu sống rất phổ biến ở người làm việc ca kíp, người hay dùng điện thoại khuya hoặc “tranh thủ giải trí sau khi con ngủ”. Cảm giác đó là khoảng thời gian riêng tư hiếm hoi, nên nhiều người chấp nhận cắt bớt giấc ngủ mà không nhận ra cái giá phải trả.

Ngáy to, ngưng thở khi ngủ: Dấu hiệu hay bị bỏ qua

Không ít gia đình xem ngáy to là chuyện bình thường. Nhưng nếu ngáy lớn, ngủ ngắt quãng, đang ngủ bỗng hụt hơi, sáng dậy đau đầu hoặc buồn ngủ ban ngày, cần nghĩ đến ngưng thở khi ngủ. Tình trạng này làm oxy giảm lặp đi lặp lại trong đêm, gây áp lực lên tim mạch và làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Người bệnh thường trì hoãn đi khám vì nghĩ “ai mà chẳng ngáy”, hoặc sợ phải dùng máy hỗ trợ thở. Trong khi đó, phát hiện sớm và điều trị đúng có thể giúp cải thiện chất lượng ngủ lẫn giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Khi nào cần hành động ngay?

Bạn nên đi khám sớm nếu có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Ngủ kém kéo dài nhiều tuần.
• Thường xuyên mất ngủ, khó vào giấc hoặc hay thức giấc giữa đêm.
• Thức dậy nhưng vẫn mệt rã rời, không thấy hồi phục sức lực.
• Buồn ngủ ban ngày quá mức, dễ gật gù khi làm việc.
• Người thân nhận thấy bạn ngáy to bất thường, ngủ ngắt quãng hoặc có lúc ngưng thở.

Bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu và đánh giá rối loạn giấc ngủ để phát hiện nguy cơ sớm.

Cần gọi cấp cứu ngay nếu xuất hiện dấu hiệu nghi đột quỵ:

• Méo miệng.
• Yếu hoặc tê một bên tay chân.
• Nói khó, nói ngọng, khó hiểu lời nói.
• Nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột.
• Đau đầu dữ dội xuất hiện bất ngờ.

Không chờ ngủ dậy xem có đỡ không, vì mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng đến khả năng hồi phục.

Cách ngủ tốt hơn để bảo vệ não bộ mỗi ngày

Bạn không cần thay đổi quá lớn ngay lập tức. Hãy bắt đầu bằng giờ ngủ và giờ thức cố định, kể cả cuối tuần. Giảm cà phê vào chiều tối, hạn chế rượu bia, không sử dụng thiết bị điện tử 30 - 60 phút trước giờ ngủ, giữ phòng ngủ yên tĩnh và mát mẻ.

Song song đó, đi bộ đều, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc lá và theo dõi huyết áp định kỳ. Giấc ngủ tốt không thay thế thuốc điều trị, nhưng là một phần quan trọng trong kế hoạch phòng ngừa đột quỵ mà nhiều người đang bỏ quên.