GBS dương tính có nguy hiểm không? Ảnh hưởng đối với mẹ bầu và thai nhi

Xét nghiệm GBS thường được thực hiện ở cuối thai kỳ nhằm phát hiện nguy cơ lây nhiễm từ mẹ sang con trong quá trình sinh. Tuy nhiên, không ít thai phụ khi nhận kết quả GBS dương tính đã hoang mang, lo sợ ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi.

GBS dương tính có nguy hiểm không?

GBS (Group B Streptococcus) là loại liên cầu khuẩn nhóm B thường trú ngụ tự nhiên tại đường tiêu hóa, âm đạo hoặc trực tràng của khoảng 10 - 30% phụ nữ khỏe mạnh. Đối với người trưởng thành bình thường, vi khuẩn này chung sống hòa bình với cơ thể và không gây ra triệu chứng lâm sàng nào. Tuy nhiên, khi kết quả xét nghiệm cho thấy GBS dương tính trong thai kỳ, câu hỏi về mức độ nguy hiểm trở nên đặc biệt quan trọng.

Theo các chuyên gia y tế, mức độ nguy hiểm của GBS được phân hóa rõ rệt giữa mẹ và bé:

• Đối với mẹ bầu: GBS thường không gây nguy hiểm. Vi khuẩn này tồn tại như một phần của hệ vi sinh bình thường, không phải là một bệnh lý nghiêm trọng và hầu hết không ảnh hưởng đến sức khỏe hàng ngày của người mẹ.
• Đối với trẻ sơ sinh: Đây mới là đối tượng cần được bảo vệ. Nguy cơ chính nằm ở khả năng lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường. Nếu không được xử trí dự phòng, trẻ tiếp xúc với vi khuẩn qua đường sinh dục có thể đối mặt với các biến chứng nhiễm trùng nghiêm trọng ngay sau khi chào đời.

Tóm lại, GBS dương tính không phải là một bệnh nguy hiểm cho mẹ nhưng là một chỉ số rủi ro cần được kiểm soát cho bé. Với sự can thiệp y tế kịp thời và đúng cách (như sử dụng kháng sinh trong lúc chuyển dạ), hầu hết các trường hợp mẹ bầu nhiễm GBS đều sinh con an toàn và khỏe mạnh.

GBS ảnh hưởng như thế nào đến mẹ bầu và trẻ sơ sinh?

Mặc dù GBS chung sống hòa bình với đa số người trưởng thành, loại vi khuẩn này chỉ thực sự trở thành mối lo ngại khi xuất hiện trong thai kỳ, đặc biệt là vào thời điểm chuyển dạ.

Ảnh hưởng của GBS đối với mẹ bầu

Đa số sản phụ mang GBS sẽ có một thai kỳ bình thường mà không hề có triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, GBS có thể gây ra các biến chứng cần can thiệp y tế như:

• Nhiễm trùng đường tiết niệu: Gây đau buốt hoặc khó chịu khi đi tiểu.
• Viêm màng ối: Vi khuẩn xâm nhập vào túi ối, có thể dẫn đến tình trạng vỡ ối sớm hoặc sinh non.
• Nhiễm trùng hậu sản: Sau khi sinh, mẹ có nguy cơ bị viêm niêm mạc tử cung hoặc nhiễm trùng vết mổ nếu không được kiểm soát tốt.

Ảnh hưởng của GBS đối với trẻ sơ sinh

Đây là đối tượng chịu tác động nặng nề nhất. Nguy cơ lây truyền xảy ra khi trẻ tiếp xúc với dịch tiết chứa vi khuẩn trong ngả âm đạo của mẹ lúc sinh thường.

• Nhiễm trùng khởi phát sớm (trong 24 - 48 giờ đầu): Đây là dạng phổ biến nhất, vi khuẩn tấn công nhanh vào các cơ quan yếu ớt của trẻ gây ra:
  • Nhiễm trùng huyết: Vi khuẩn đi thẳng vào máu gây suy đa cơ quan.
  • Viêm phổi: Gây khó thở, suy hô hấp nghiêm trọng.
  • Viêm màng não: Ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, có thể để lại di chứng về phát triển sau này.
• Nhiễm trùng khởi phát muộn (sau 1 tuần đến vài tháng): Dù hiếm gặp hơn và không nhất thiết lây từ mẹ trong khi sinh, nhưng vẫn cần được theo dõi kỹ lưỡng.

Có thể thấy rằng, dù tỷ lệ trẻ bị nhiễm bệnh là khá thấp (khoảng 1 - 2% nếu không dự phòng) nhưng do tính chất nghiêm trọng của các biến chứng, việc sàng lọc và điều trị kháng sinh dự phòng cho mẹ vào giai đoạn cuối thai kỳ là vô cùng cần thiết.

GBS dương tính có cần điều trị không và xử trí như thế nào?

Việc phát hiện GBS dương tính trong thai kỳ thường khiến mẹ bầu lo lắng nhưng cách xử trí y khoa hiện nay rất rõ ràng và hiệu quả.

Về bản chất, GBS có thể tự biến mất rồi xuất hiện lại. Việc dùng kháng sinh uống trong thai kỳ không giúp loại bỏ vi khuẩn này một cách triệt để cho đến lúc sinh. Bác sĩ sẽ chỉ định điều trị ngay nếu GBS gây ra các triệu chứng cụ thể như viêm đường tiết niệu. Y học không tập trung vào việc tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn ở mẹ mà tập trung vào việc ngăn chặn sự lây truyền sang bé tại thời điểm nguy hiểm nhất đó là lúc chuyển dạ.

Chuyển dạ là thời điểm vàng để can thiệp nhằm bảo vệ trẻ sơ sinh. Mẹ bầu sẽ tiến hành:

• Tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ: Thực hiện ở tuần 35 - 37 bằng cách lấy mẫu dịch âm đạo và trực tràng. Đây là xét nghiệm đơn giản, không đau.
• Sử dụng kháng sinh tĩnh mạch: Nếu kết quả dương tính, ngay khi bạn có dấu hiệu chuyển dạ hoặc vỡ ối, bác sĩ sẽ tiến hành truyền kháng sinh (thường là Penicillin) qua đường tĩnh mạch. Kháng sinh sẽ đi vào máu mẹ và truyền qua nhau thai sang bé, tạo ra một màng bảo vệ giúp tiêu diệt vi khuẩn GBS nếu bé lỡ tiếp xúc trong quá trình chào đời.

Phương pháp truyền kháng sinh khi chuyển dạ đã được CDC và các tổ chức y tế thế giới chứng minh là biện pháp hiệu quả nhất, giúp giảm tới hơn 80% nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh.

GBS dương tính có nguy hiểm không? Câu trả lời là không nguy hiểm cho mẹ bầu trong hầu hết các trường hợp nhưng có thể gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh nếu không được dự phòng đúng cách khi sinh. Việc xét nghiệm GBS định kỳ ở cuối thai kỳ, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sản khoa và sử dụng kháng sinh dự phòng khi cần thiết sẽ giúp giảm thiểu tối đa rủi ro. Mẹ bầu hãy giữ tâm lý thoải mái, theo dõi thai kỳ đều đặn để đón bé yêu an toàn và khỏe mạnh. Nếu nhận kết quả GBS dương tính, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn cụ thể, tránh tự ý lo lắng hoặc dùng thuốc.