Keratin là gì? Tác dụng của keratin đối với mái tóc

Keratin là protein tự nhiên quan trọng cấu thành nên tóc, móng và lớp ngoài cùng của da. Nhờ đặc tính bền chắc và bảo vệ, keratin đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì vẻ khỏe mạnh, hỗ trợ phục hồi tổn thương và cải thiện độ bóng mượt cho tóc và móng.

Keratin là gì? Có mấy loại keratin?

Keratin là một loại protein sợi bền vững, không tan trong nước, được tìm thấy chủ yếu trong da, tóc, móng, sừng và lông. Trong cơ thể, keratin đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các tế bào biểu mô khỏi tổn thương cơ học, tác nhân hóa học và xâm nhập của vi sinh vật, đồng thời giúp duy trì độ cứng, đàn hồi và tính toàn vẹn cấu trúc của các mô.

Phân loại keratin:

• Type I (keratin acid): Là nhóm protein có tính axit, thường có trọng lượng phân tử thấp. Chúng không hoạt động độc lập mà kết hợp với keratin type II để hình thành các sợi trung gian (intermediate filaments) - cấu trúc chính tạo nên bộ khung tế bào biểu mô.
• Type II (keratin base): Là nhóm protein có tính kiềm hoặc trung tính, trọng lượng phân tử cao hơn type I. Cũng như type I, chúng tham gia vào việc tạo sợi trung gian và là thành phần chủ yếu trong tóc, da và móng.
• Alpha-keratin: Có mặt ở người và động vật có vú, là thành phần chính cấu tạo nên tóc, da và móng. Loại keratin này có cấu trúc xoắn ốc (α-helix), giúp tạo độ đàn hồi và bền chắc cho các mô.
• Beta-keratin: Gặp ở chim và bò sát, tồn tại trong lông, vảy, móng vuốt. Khác với alpha-keratin, beta-keratin có cấu trúc tấm gấp nếp (β-pleated sheet), tạo độ cứng cao hơn.
• Hard keratin: Là dạng keratin cứng, chứa nhiều cầu nối disulfide giữa các chuỗi amino acid, giúp tạo độ rắn chắc cho tóc, móng, sừng và các cấu trúc tương tự.
• Soft keratin: Có ít liên kết disulfide hơn, tạo thành các mô mềm như lớp biểu bì của da, giúp da linh hoạt và dễ tái tạo.

Tác dụng của keratin với tóc

Keratin không chỉ là thành phần chính cấu tạo nên sợi tóc mà còn đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức khỏe và vẻ ngoài của tóc. Dưới đây là các tác dụng quan trọng của keratin đối với mái tóc, được trình bày thành từng nội dung cụ thể:

• Phục hồi cấu trúc tóc bị hư tổn: Keratin giúp lấp đầy các khoảng trống trong lớp biểu bì tóc bị tổn thương do nhiệt, hóa chất hoặc tác động cơ học. Nhờ đó, sợi tóc được phục hồi cấu trúc ban đầu, giảm gãy rụng và khô xơ.
• Tăng độ chắc khỏe cho sợi tóc: Bằng cách củng cố lớp keratin tự nhiên, tóc trở nên dày và chắc hơn, có khả năng chống lại các yếu tố gây hại từ môi trường như tia UV, ô nhiễm hay nhiệt độ cao từ thiết bị tạo kiểu.
• Làm tóc mềm mượt và bóng khỏe: Keratin giúp làm phẳng biểu bì tóc (cuticle), tạo bề mặt trơn láng hơn, từ đó giúp tóc phản chiếu ánh sáng tốt hơn và trở nên bóng mượt rõ rệt, đặc biệt là sau các liệu trình keratin hóa.
• Giảm hiện tượng rối và xù tóc: Tóc thiếu keratin thường bị mất kiểm soát do lớp biểu bì không đều. Việc bổ sung keratin giúp làm mượt các sợi tóc, giảm xơ rối và hạn chế tình trạng tóc xù, đặc biệt ở môi trường ẩm.
• Hỗ trợ hiệu quả trong các liệu pháp duỗi hoặc phục hồi tóc: Nhiều phương pháp chăm sóc tóc hiện đại, như duỗi keratin, sử dụng keratin thủy phân để tái cấu trúc sợi tóc từ bên trong, mang lại hiệu quả làm thẳng tóc tự nhiên mà không gây hư tổn lâu dài.

Bổ sung keratin cho tóc từ nguồn nào?

Việc duy trì và phục hồi lượng keratin tự nhiên trong tóc là yếu tố then chốt để giữ cho mái tóc khỏe mạnh, mềm mượt và đàn hồi. Keratin có thể được bổ sung thông qua nhiều hình thức khác nhau, từ dinh dưỡng đến các sản phẩm chăm sóc chuyên biệt. Dưới đây là các nguồn bổ sung keratin phổ biến và hiệu quả:

• Thực phẩm giàu protein: Keratin được tổng hợp trong cơ thể từ các acid amin có nguồn gốc từ protein trong khẩu phần ăn. Các thực phẩm như thịt gà, cá, trứng, đậu nành và các loại hạt là nguồn cung cấp dồi dào cysteine - một acid amin thiết yếu để hình thành keratin. Bổ sung đầy đủ protein sẽ giúp cơ thể sản xuất keratin một cách tự nhiên và hiệu quả.
• Thực phẩm chứa biotin và vi chất hỗ trợ: Biotin (vitamin B7), kẽm, vitamin A, và selen là những vi chất quan trọng tham gia vào quá trình tổng hợp keratin. Chúng có nhiều trong gan động vật, trứng, các loại hạt, rau lá xanh và ngũ cốc nguyên cám. Bổ sung các vi chất này giúp tối ưu hóa quá trình sản xuất keratin nội sinh.
• Sản phẩm dưỡng tóc chứa keratin thủy phân: Các loại dầu gội, dầu xả, mặt nạ tóc hoặc tinh chất dưỡng có chứa keratin thủy phân (hydrolyzed keratin) có khả năng thẩm thấu vào biểu bì tóc, giúp phục hồi cấu trúc sợi tóc từ bên ngoài. Loại keratin này đã được xử lý để có kích thước phân tử nhỏ, dễ hấp thu hơn khi bôi trực tiếp lên tóc.
• Liệu trình chăm sóc tóc chuyên sâu (keratin treatment): Các liệu pháp như duỗi keratin tại salon sử dụng nhiệt để đưa keratin vào lõi tóc, giúp làm mượt và phục hồi tóc hư tổn nghiêm trọng. Đây là lựa chọn phổ biến cho người có tóc xoăn, khô xơ hoặc thường xuyên xử lý hóa chất.
• Thực phẩm chức năng bổ sung keratin: Một số loại thực phẩm chức năng dạng viên nang hoặc bột chứa keratin thủy phân, biotin, vitamin B complex và kẽm được thiết kế để hỗ trợ nuôi dưỡng tóc từ bên trong. Tuy nhiên, việc sử dụng cần được tư vấn bởi chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ, đặc biệt với người có bệnh lý nền.

Lưu ý khi sử dụng keratin

Mặc dù keratin mang lại nhiều lợi ích trong chăm sóc và phục hồi tóc, việc sử dụng không đúng cách hoặc lạm dụng có thể gây ra tác dụng không mong muốn. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng cần cân nhắc khi sử dụng keratin, đặc biệt trong các sản phẩm mỹ phẩm và liệu trình chăm sóc tóc:

• Chọn sản phẩm keratin phù hợp với tình trạng tóc: Không phải mọi loại tóc đều cần bổ sung lượng lớn keratin. Tóc khỏe mạnh, ít hư tổn nếu dùng sản phẩm chứa keratin quá thường xuyên có thể trở nên khô và cứng. Nên chọn sản phẩm có nồng độ keratin vừa phải và phù hợp với độ hư tổn của tóc.
• Cẩn trọng với các liệu trình keratin có chứa formaldehyde: Một số liệu trình duỗi tóc bằng keratin sử dụng chất giải phóng formaldehyde - hợp chất có thể gây kích ứng da, mắt, đường hô hấp và tăng nguy cơ ung thư nếu tiếp xúc lâu dài. Ưu tiên lựa chọn các sản phẩm hoặc liệu trình "formaldehyde-free" để đảm bảo an toàn.
• Không lạm dụng keratin trong thời gian dài: Việc sử dụng keratin quá thường xuyên hoặc quá liều lượng có thể dẫn đến tích tụ protein trên sợi tóc, khiến tóc trở nên giòn và dễ gãy. Nên có chu kỳ sử dụng hợp lý, thường là 4 - 6 tuần/lần đối với các liệu trình chuyên sâu.
• Kiểm tra thành phần trước khi sử dụng sản phẩm: Một số sản phẩm ghi nhãn "keratin" nhưng thành phần chính lại không chứa keratin hoặc chứa hàm lượng không đáng kể. Đọc kỹ nhãn thành phần giúp đảm bảo hiệu quả và tránh tiếp xúc với các chất gây kích ứng hoặc không mong muốn.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết: Đối với người có cơ địa nhạy cảm, đang mang thai hoặc mắc bệnh nền về da đầu, nên hỏi ý kiến bác sĩ da liễu hoặc chuyên gia chăm sóc tóc trước khi sử dụng các sản phẩm chứa keratin hoặc thực hiện các liệu trình keratin hóa.

Keratin là thành phần cấu trúc thiết yếu góp phần bảo vệ và duy trì sự khỏe mạnh cho tóc, móng và da. Với vai trò quan trọng trong việc phục hồi, làm chắc khỏe và cải thiện thẩm mỹ của tóc, keratin ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc cá nhân và điều trị thẩm mỹ. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu và đảm bảo an toàn, người dùng cần lựa chọn nguồn bổ sung phù hợp, sử dụng đúng cách và lưu ý các yếu tố liên quan đến thành phần, tần suất cũng như chỉ định cá nhân.