Giải mã chỉ số huyết áp: Hai con số nhỏ nhưng cảnh báo lớn

Hai con số trên máy đo huyết áp thực sự nói điều gì?

Lần đầu nhìn vào kết quả đo huyết áp, nhiều người chỉ chú ý xem con số có “cao quá không”. Thực ra, huyết áp luôn được thể hiện bằng hai giá trị: Huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương.

Huyết áp tâm thu là con số phía trên. Nó cho biết áp lực của máu lên thành động mạch khi tim co bóp để đẩy máu đi khắp cơ thể.

Huyết áp tâm trương là con số phía dưới. Đây là áp lực trong động mạch khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập. Hai con số này luôn đi cùng nhau, ví dụ 120/80 mmHg.

Theo các hướng dẫn tim mạch quốc tế, huyết áp dưới 120/80 mmHg được xem là mức lý tưởng cho người trưởng thành. WHO định nghĩa tăng huyết áp khi chỉ số huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên.

Vì sao nhiều người bỏ qua dấu hiệu huyết áp cao?

Điều khiến tăng huyết áp nguy hiểm là phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện tình cờ khi đo huyết áp tại nhà hoặc trong một lần khám sức khỏe.

Thống kê của WHO cho thấy hơn một nửa người bị tăng huyết áp trên thế giới không biết mình mắc bệnh. Khi các biến chứng như đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim xuất hiện, việc điều trị đã trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Chỉ số huyết áp bao nhiêu là đáng lo?

Các chuyên gia tim mạch thường phân loại huyết áp theo các mức sau:

• Bình thường: dưới 120/80 mmHg.
• Huyết áp bình thường cao (tiền tăng huyết áp): 130 - 139 mmHg hoặc 80 - 89 mmHg.
• Tăng huyết áp: từ 140/90 mmHg trở lên.

Điều quan trọng là không nên dựa vào một lần đo duy nhất. Huyết áp có thể thay đổi theo thời gian trong ngày, trạng thái cảm xúc hoặc sau khi uống cà phê, vận động.

Nếu kết quả đo cao bất thường, nên đo lại sau vài phút nghỉ ngơi. Khi chỉ số cao lặp lại nhiều ngày, việc thăm khám bác sĩ là bước cần thiết để đánh giá chính xác.

Khi nào cần đi khám ngay?

Một số trường hợp cần được kiểm tra y tế sớm, đặc biệt khi huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên hoặc đi kèm các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, khó thở, đau ngực.

Đây có thể là dấu hiệu của cơn tăng huyết áp cấp cứu, tình trạng có nguy cơ dẫn tới đột quỵ hoặc tổn thương tim và thận.

Bác sĩ sẽ đánh giá thêm nhiều yếu tố như tiền sử gia đình, cân nặng, chế độ ăn và mức độ vận động trước khi đưa ra hướng điều trị hoặc theo dõi lâu dài.

Chủ động giữ huyết áp ổn định từ thói quen hằng ngày

Tin vui là phần lớn trường hợp tăng huyết áp có thể kiểm soát tốt nhờ thay đổi lối sống.

Những bước nhỏ nhưng rất hiệu quả gồm giảm muối trong khẩu phần ăn, duy trì cân nặng hợp lý và vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần. Việc hạn chế rượu bia và ngủ đủ giấc cũng giúp huyết áp ổn định hơn.

Một thói quen đáng giá khác là đo huyết áp định kỳ tại nhà, đặc biệt với người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử bệnh tim mạch. Hai con số trên máy đo khi được theo dõi đều đặn sẽ trở thành tín hiệu sớm giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.