Ho do virus kéo dài lâu không? Chăm sóc người ho do virus như thế nào?

Ho là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể tống xuất dị vật và dịch tiết khỏi đường hô hấp. Trong nhiều trường hợp, triệu chứng này xuất hiện sau khi cơ thể bị tác nhân siêu nhỏ xâm nhập, đặc biệt là ho do virus. Dù phần lớn không nguy hiểm, tình trạng này vẫn có thể gây mệt mỏi và ảnh hưởng sinh hoạt nếu không chăm sóc đúng cách.

Vì sao sau nhiễm virus lại hay ho kéo dài?

Sau khi hết sốt và bớt mệt, không ít người vẫn tiếp tục ho thêm một thời gian khiến họ lo lắng không biết ho sẽ kéo dài bao lâu. Thực tế, dù cơ thể đã kiểm soát được tác nhân gây bệnh, niêm mạc đường hô hấp vẫn còn nhạy cảm và cần thêm thời gian để hồi phục hoàn toàn. Giai đoạn này, chỉ cần nói nhiều, hít phải không khí lạnh hoặc khói bụi cũng có thể làm cơn ho xuất hiện trở lại.

Một số virus đường hô hấp thường để lại triệu chứng ho dai dẳng gồm Adenovirus, các chủng Corona gây cảm lạnh thông thường và COVID-19, Parainfluenza và RSV. Sau nhiễm các tác nhân này, cấu trúc bảo vệ của niêm mạc hô hấp bị tổn thương tạm thời, lớp lông chuyển quét chất nhầy hoạt động kém hiệu quả hơn. Vì vậy, dù bệnh chính đã khỏi, cảm giác vướng họng và nhu cầu ho vẫn còn.

Cơ chế gây ho kéo dài thường liên quan đến ba yếu tố chính. Đầu tiên là tình trạng viêm nhẹ còn sót lại ở niêm mạc đường thở, do hệ miễn dịch vẫn đang hoàn tất quá trình sửa chữa tổn thương. Thứ hai là sự tăng tiết và ứ đọng chất nhầy, khiến cổ họng và phế quản liên tục bị kích thích. Cuối cùng, các dây thần kinh tham gia phản xạ ho trở nên nhạy cảm hơn sau đợt nhiễm trùng, nên chỉ một tác động nhỏ như thay đổi nhiệt độ hay nói cười nhiều cũng có thể khởi phát cơn ho.

Ho do virus kéo dài bao lâu?

Thực tế, cảm lạnh và các bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên đa số sẽ tự cải thiện sau khoảng 7 - 10 ngày khi cơ thể kiểm soát được tác nhân gây bệnh. Tuy vậy, ở một tỷ lệ không nhỏ người trưởng thành, cơn ho vẫn tiếp diễn dù sốt, sổ mũi hay mệt mỏi đã hết. Điều này khiến nhiều người lo lắng không biết ho do virus kéo dài bao lâu thì còn nằm trong giới hạn thường gặp. Trên thực tế, ho sau nhiễm virus có thể kéo dài từ 3 - 8 tuần do niêm mạc đường thở cần thời gian hồi phục, và nếu vượt quá 8 tuần thì được xếp vào nhóm ho mạn tính cần được đánh giá thêm.

Kiểu ho này thường không quá dữ dội mà âm ỉ, xuất hiện rải rác trong ngày thay vì từng cơn dồn dập. Người bệnh chủ yếu ho khan, rất ít đờm hoặc hầu như không có đờm. Tần suất và mức độ ho có xu hướng giảm dần theo thời gian, song song với quá trình lành lại của lớp niêm mạc hô hấp. Nếu không kèm theo các dấu hiệu bất thường khác, đây thường là diễn tiến hồi phục tự nhiên của đường thở sau nhiễm siêu vi.

Ho do virus có dấu hiệu như thế nào?

Ho do virus là phản ứng thường gặp khi niêm mạc đường hô hấp bị tác nhân siêu vi tấn công và kích thích. Ở cả người lớn lẫn trẻ em, cơn ho thường xuất hiện sau vài ngày có biểu hiện giống cảm lạnh như hắt hơi, nghẹt mũi, đau họng hoặc sốt nhẹ. Ho có xu hướng khan hoặc ít đờm, tăng lên về đêm hoặc khi thay đổi thời tiết, nhưng hiếm khi gây khó thở nghiêm trọng nếu chỉ là nhiễm virus thông thường.

Ở người lớn, ho do virus thường đi kèm cảm giác rát họng, khàn tiếng, mệt mỏi và đôi khi đau tức ngực nhẹ do ho nhiều. Sốt nếu có thường không cao và giảm sau vài ngày, trong khi ho có thể kéo dài hơn do đường thở còn nhạy cảm. Đờm nếu xuất hiện thường trong hoặc trắng, không đặc xanh vàng kéo dài.

Ở trẻ em, biểu hiện thường bắt đầu bằng sổ mũi, hắt hơi, sốt nhẹ rồi mới xuất hiện ho. Trẻ vẫn có thể chơi, ăn uống giảm nhẹ nhưng không kiệt sức. Nhịp thở nhìn chung ổn định, không rút lõm lồng ngực hay thở gắng sức. Cơn ho có thể làm trẻ dễ nôn trớ sau khi ho, nhưng sẽ thưa dần khi niêm mạc hô hấp hồi phục.

Chăm sóc người ho do virus như thế nào?

Chăm sóc người bị ho do virus chủ yếu nhằm làm giảm khó chịu và hỗ trợ cơ thể tự hồi phục, bởi kháng sinh không có tác dụng với tác nhân siêu vi. Việc nghỉ ngơi đầy đủ giúp hệ miễn dịch tập trung chống lại virus và sửa chữa tổn thương ở niêm mạc đường hô hấp. Người bệnh nên duy trì giấc ngủ tốt, tránh làm việc quá sức và hạn chế nói to hoặc nói nhiều khi đang đau rát họng.

Uống đủ nước, đặc biệt là nước ấm, giúp làm loãng dịch tiết trong cổ họng và phế quản, từ đó giảm kích thích gây ho. Thức uống ấm như nước lọc, trà nhạt hoặc nước ấm pha mật ong có thể làm dịu niêm mạc họng. Môi trường sống cũng rất quan trọng, phòng ở cần sạch sẽ, thông thoáng và có độ ẩm vừa phải để tránh không khí khô làm đường thở bị kích ứng nhiều hơn.

Có thể sử dụng nước muối sinh lý để nhỏ mũi hoặc súc họng hằng ngày nhằm làm sạch bụi bẩn, dịch tiết và hỗ trợ niêm mạc hô hấp phục hồi. Với người lớn, một số thuốc giảm ho, long đờm hoặc sản phẩm thảo dược làm dịu họng có thể dùng theo tư vấn của nhân viên y tế. Trẻ nhỏ cần thận trọng hơn khi dùng thuốc ho, ưu tiên các biện pháp hỗ trợ tự nhiên như uống nước ấm, giữ ấm cơ thể, mật ong chỉ nên dùng cho trẻ trên 1 tuổi.

Song song đó, nên tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi, mùi hóa chất mạnh và không khí lạnh đột ngột vì những yếu tố này dễ làm cơn ho kéo dài. Cần theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt cao không hạ, thở nhanh, khó thở, đau ngực nhiều, mệt lả hoặc ho kéo dài nhiều tuần không cải thiện để đi khám kịp thời. Trong đa số trường hợp, khi niêm mạc đường hô hấp lành lại hoàn toàn, triệu chứng ho cũng sẽ giảm dần và biến mất.

Ho là triệu chứng thường gặp sau các bệnh đường hô hấp và phần lớn sẽ tự cải thiện nếu được chăm sóc đúng cách. Điều quan trọng là theo dõi diễn tiến của cơ thể, nghỉ ngơi đầy đủ và hạn chế các yếu tố kích thích đường thở. Hiểu đúng về ho do virus giúp người bệnh yên tâm hơn, đồng thời biết khi nào cần đi khám để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.