Liệt mặt giữa mùa hè: Khi thói quen quen thuộc trở thành yếu tố thuận lợi

Tự nhiên méo miệng, lệch mặt là do đâu?

Tình trạng liệt mặt hay méo miệng này thường liên quan đến liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (Bell’s palsy).

Dây thần kinh số 7 chịu trách nhiệm điều khiển các cơ vùng mặt. Khi dây này bị tổn thương, một bên mặt có thể yếu hoặc liệt hẳn, khiến khuôn mặt mất cân đối rõ rệt.

Nguyên nhân chính xác chưa hoàn toàn được xác định, nhưng nhiều bằng chứng cho thấy có liên quan đến sự tái hoạt của virus, đặc biệt là Herpes simplex (HSV-1). Khi virus này hoạt động trở lại, nó có thể gây viêm và phù nề dây thần kinh trong ống xương hẹp, dẫn đến chèn ép và rối loạn chức năng.

Ngoài ra, một số nguyên nhân hiếm hơn cũng có thể gây liệt dây 7, như:

• Lupus ban đỏ hệ thống.
• Hội chứng Guillain-Barré.
• Nhiễm trùng tai hoặc các bệnh lý thần kinh khác.

Vì sao mùa hè vẫn có thể gặp tình trạng này?

Nhiều người quen gọi tình trạng này là “trúng gió lạnh”. Tuy nhiên, lạnh hoặc điều hòa không phải là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Các yếu tố như:

• Gió điều hòa thổi trực tiếp vào mặt
• Ngủ quạt mạnh suốt đêm
• Di chuyển đột ngột giữa môi trường nóng - lạnh

có thể đóng vai trò yếu tố thuận lợi hoặc yếu tố khởi phát, đặc biệt trong bối cảnh cơ thể có virus tiềm ẩn hoặc khi sức đề kháng suy giảm.

Dấu hiệu nhận diện tình trạng liệt dây thần kinh số 7

Bệnh thường khởi phát nhanh, trong vòng 24-72 giờ, với các biểu hiện điển hình:

• Méo miệng, lệch mặt khi cười hoặc nói
• Không nhắm kín một bên mắt
• Chảy nước dãi, ăn uống khó khăn
• Nói không rõ, cảm giác “líu lưỡi”
• Đau âm ỉ vùng tai hoặc sau tai

Đặc trưng của tình trạng này là thường xảy ra ở một bên mặt.

Một vài thói quen nhỏ giúp phòng tránh liệt dây thần kinh số 7

Dù không phải nguyên nhân trực tiếp, trong mùa hè, việc chú ý một số thói quen sinh hoạt có thể giúp hạn chế các yếu tố thuận lợi hoặc yếu tố khởi phát:

• Không để gió quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt
• Giữ nhiệt độ phòng ở mức vừa phải
• Tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột
• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya
• Ăn uống đầy đủ để giữ sức đề kháng ổn định

Liệt mặt không phải là bệnh chỉ xuất hiện khi trời lạnh. Ngay trong mùa hè, bệnh vẫn có thể xuất hiện do những thói quen như ngủ điều hòa, để gió thổi trực tiếp vào mặt hoặc thay đổi nhiệt độ liên tục có thể là yếu tố thuận lợi hoặc yếu tố khởi phát trong một số trường hợp.