Mụn Pustular Melanosis là gì? Nguyên nhân và triệu chứng của mụn Pustular Melanosis

Mụn Pustular Melanosis, còn gọi là bệnh hắc tố mủ, là một dạng tổn thương da có thể thấy ngay khi trẻ vừa sinh ra đời, nên dễ khiến phụ huynh hoang mang. Các nốt trên da đôi khi trông giống tình trạng nhiễm trùng, nhưng bản chất lại là hiện tượng lành tính và tự giới hạn. Nắm rõ đặc điểm của mụn Pustular Melanosis sẽ giúp gia đình bình tĩnh và chăm sóc trẻ sơ sinh đúng cách hơn.

Mụn Pustular Melanosis là gì?

Tên tiếng anh đầy đủ của mụn Pustular Melanosis là “Transient Neonatal Pustular Melanosis”, viết tắt là TNPM, trong đó:

• Transient nghĩa là tạm thời, chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. TNPM là một tình trạng thoáng qua.
• Neonatal liên quan đến trẻ sơ sinh.
• Pustular chỉ những nốt gồ trên da có chứa mủ.
• Melanosis là tình trạng da sẫm màu hơn bình thường.

TNPM có tên tiếng việt là bệnh tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh. Bệnh tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh (TNPM) là một biểu hiện da liễu thường gặp và không gây hại cho bé. Ngay từ lúc chào đời, trẻ có thể xuất hiện các nốt nhỏ chứa mủ trên da. Sau khi các nốt này vỡ, chúng để lại những chấm sẫm màu kèm viền nhạt xung quanh. Các dấu vết này sẽ nhạt dần theo thời gian. TNPM là tình trạng lành tính, không liên quan đến ung thư, không gây ngứa và cũng không để sẹo. Da bé sẽ tự hồi phục mà không cần can thiệp điều trị.

Tình trạng tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh được ghi nhận gặp ở khoảng 0,2 - 4% trẻ trong những ngày đầu sau sinh. Tỷ lệ xuất hiện có sự khác biệt giữa các nhóm dân số, trong đó trẻ sơ sinh có làn da sẫm màu gặp thường xuyên hơn. Một số thống kê cho thấy tình trạng này ảnh hưởng đến khoảng 4,4% trẻ sơ sinh người Mỹ gốc Phi, cao hơn so với trẻ da trắng.

Nguyên nhân và triệu chứng của mụn Pustular Melanosis

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh hiện vẫn chưa được xác định rõ. Một số chuyên gia cho rằng đây có thể là một dạng biểu hiện khác của ban đỏ nhiễm độc thường gặp ở trẻ sơ sinh.

TNPM gây xuất hiện các nốt nhỏ chứa mủ và/hoặc mụn nước trên da trẻ sơ sinh. Các biểu hiện có thể bao gồm:

• Các nốt sần màu đen, nâu, đỏ hoặc tím ở làn da sẫm màu, trong khi ở da sáng màu, tổn thương có thể có màu vàng, trắng hoặc xám.
• Không có quầng đỏ viêm quanh chân tổn thương.
• Kích thước nốt rất nhỏ (dưới khoảng 3 mm), dễ bị nhầm với mụn nước, mụn sơ sinh hoặc phát ban da.
• Tổn thương có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc tụ lại thành từng cụm.
• Mụn nước dễ vỡ, sau đó đóng vảy và lành trong khoảng 48 giờ.
• Vùng da sau khi tổn thương lành có xu hướng sẫm màu hơn so với xung quanh.
• Thường thấy một viền trắng mỏng dạng vảy bao quanh các dát tăng sắc tố phẳng.
• Các vùng tăng sắc tố này sẽ mờ dần sau khoảng ba đến bốn tuần.

Bệnh tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh (TNPM) được chẩn đoán như thế nào?

Phần lớn trường hợp TNPM được xác định thông qua thăm khám lâm sàng. Bác sĩ nhi khoa chỉ cần quan sát đặc điểm các nốt mụn và vị trí xuất hiện trên da là có thể đưa ra chẩn đoán, trẻ thường không phải làm thêm xét nghiệm phức tạp.

Rất hiếm khi cần can thiệp sâu hơn, nhưng nếu cần phân biệt với bệnh da khác, bác sĩ da liễu có thể lấy một mẫu da nhỏ để soi dưới kính hiển vi. Kết quả điển hình sẽ thấy nhiều bạch cầu trung tính bên trong tổn thương. Đây là dấu hiệu của phản ứng viêm lành tính, không liên quan đến tế bào ung thư.

Trong một số tình huống cần xác định rõ hơn, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết da để củng cố chẩn đoán TNPM và loại trừ những bệnh lý khác có biểu hiện gần giống. Việc phân tích mẫu mô giúp phân biệt với nhiều tình trạng da thường gặp ở trẻ sơ sinh. Các bệnh có thể được cân nhắc loại trừ gồm:

Bệnh mụn mủ đầu chi ở trẻ sơ sinh (tình trạng phát ban gây ngứa ở lòng bàn tay hoặc bàn chân).

• Mụn trứng cá xuất hiện sớm ở trẻ nhỏ.
• Nhiễm trùng da do vi khuẩn, virus hoặc nấm men.
• Viêm da tiết bã ở trẻ sơ sinh (dạng viêm da thường gặp ở da đầu và mặt).
• Ban đỏ nhiễm độc sơ sinh - một dạng phát ban lành tính xuất hiện sau sinh.
• Mụn kê (các nang nhỏ màu trắng trên da, không nguy hiểm).
• Rôm sảy do nóng, xảy ra khi tuyến mồ hôi bị tắc.
• Nhiễm khuẩn da do tụ cầu.

Có phòng ngừa được tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh không?

Tăng sắc tố mụn mủ thoáng qua ở trẻ sơ sinh (TNPM) là một tình trạng da lành tính và xuất hiện tự nhiên ngay sau khi bé chào đời, vì vậy không có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối. Tổn thương da hình thành do đặc điểm thích nghi của làn da sơ sinh, không liên quan đến vệ sinh kém hay cách chăm sóc của cha mẹ.

Dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn, việc chăm sóc da đúng cách vẫn giúp hạn chế kích ứng và tránh nhiễm trùng thứ phát. Da bé nên được giữ sạch, khô thoáng, tránh cọ xát mạnh hoặc nặn các mụn mủ. Quần áo mềm, thấm hút tốt và môi trường không quá nóng sẽ giúp da bé dễ chịu hơn trong giai đoạn này.

Điều quan trọng là cha mẹ nhận biết đây là tình trạng tự khỏi, các nốt mụn sẽ xẹp dần và có thể để lại vết tăng sắc tố nhẹ rồi mờ theo thời gian. Nếu tổn thương lan nhanh, có mủ vàng, sưng đỏ nhiều hoặc bé sốt, cần đưa trẻ đi khám để loại trừ các bệnh lý da khác.

Nhìn chung, đây là một tình trạng da lành tính, không gây nguy hiểm và thường tự cải thiện theo thời gian mà không cần can thiệp y tế phức tạp. Việc chăm sóc da nhẹ nhàng, giữ vệ sinh và theo dõi thêm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp cha mẹ yên tâm hơn trong quá trình chăm sóc bé. Hiểu đúng về mụn Pustular Melanosis cũng giúp tránh lo lắng không cần thiết và hạn chế những xử lý sai có thể làm da trẻ bị kích ứng.