Nên tiêm vắc xin não mô cầu AC (ACYW) và B/BC để phòng bệnh hiệu quả?

Bệnh do não mô cầu là một nhóm bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể để lại di chứng nặng nề. Tuy nhiên, vi khuẩn này có nhiều nhóm (tuýp huyết thanh) khác nhau, và mỗi loại vắc xin chỉ có thể phòng ngừa một hoặc một vài nhóm nhất định. Đây chính là lý do gây ra nhiều thắc mắc trong việc lựa chọn tiêm phòng.

Nên tiêm vắc xin não mô cầu AC (ACYW) và B/BC?

Câu hỏi nên tiêm vắc xin não mô cầu AC hay BC thực chất nên được hiểu là làm thế nào để bảo vệ con trẻ một cách toàn diện nhất trước căn bệnh này. Câu trả lời từ các chuyên gia y tế là cần tiêm cả hai loại vắc xin này, bởi chúng phòng ngừa các nhóm vi khuẩn não mô cầu khác nhau và không thể thay thế cho nhau.

Vi khuẩn não mô cầu có 12 tuýp huyết thanh, trong đó có 6 tuýp chính gây bệnh phổ biến trên toàn thế giới là A, B, C, Y, W-135 và X. Tại Việt Nam, các dữ liệu giám sát cho thấy nhóm B hiện là nhóm lưu hành chủ yếu, chiếm khoảng 82% các trường hợp bệnh não mô cầu xâm lấn được định nhóm huyết thanh, tiếp theo là nhóm C. Mỗi loại vắc xin được bào chế để tạo ra miễn dịch chống lại một hoặc một vài tuýp nhất định.

Do đó, không có một loại vắc xin duy nhất nào có thể phòng ngừa tất cả các tuýp vi khuẩn gây viêm màng não mô cầu. Để bảo vệ trẻ một cách toàn diện, việc tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng những tuýp huyết thanh phổ biến là vô cùng cần thiết.

Vì sao cần tiêm cả vắc xin não mô cầu nhóm AC (ACYW) và B/BC?

Nguyên tắc cơ bản của việc tiêm chủng vắc xin não mô cầu là tạo ra sự bảo vệ rộng nhất có thể trước các tuýp vi khuẩn lưu hành. Vắc xin não mô cầu nhóm B và nhóm ACYW (hoặc AC) có thành phần kháng nguyên khác nhau, do đó chúng không có khả năng bảo vệ chéo.

Vắc xin não mô cầu ACYW

Loại vắc xin này (ví dụ như Menactra, Menquadfi) là vắc xin cộng hợp, giúp cơ thể tạo ra kháng thể chống lại 4 tuýp vi khuẩn não mô cầu là A, C, Y và W-135. Vắc xin này hiệu quả trong việc ngăn ngừa các bệnh xâm lấn do 4 tuýp này gây ra.

Vắc xin não mô cầu B/BC

Loại vắc xin này (ví dụ như VA-MENGOC-BC, Bexsero) được thiết kế để chống lại vi khuẩn não mô cầu tuýp B và/hoặc C. Tuýp B có cấu trúc kháng nguyên đặc biệt, phức tạp hơn nên cần một loại vắc xin riêng biệt.

Một đứa trẻ chỉ tiêm vắc xin ACYW sẽ không được bảo vệ khỏi tuýp B, và ngược lại, một đứa trẻ chỉ tiêm vắc xin tuýp B sẽ vẫn có nguy cơ mắc bệnh do các tuýp A, C, Y, W-135. Vì vậy, việc tiêm cả hai loại vắc xin là cách duy nhất để đảm bảo trẻ được che chắn khỏi hầu hết các chủng vi khuẩn não mô cầu nguy hiểm đang lưu hành.

Câu hỏi thường gặp về nên tiêm vắc xin não mô cầu AC (ACYW) và B/BC

Xoay quanh việc lựa chọn tiêm phòng viêm màng não mô cầu, các bậc phụ huynh thường có những thắc mắc cụ thể về lịch trình và sự cần thiết của từng mũi tiêm. Dưới đây là giải đáp cho một số câu hỏi phổ biến nhất.

Tiêm não mô cầu AC rồi có cần tiêm BC không?

Câu trả lời là có. Việc tiêm vắc xin não mô cầu AC (hoặc ACYW) đã giúp trẻ tạo ra miễn dịch vững chắc với các tuýp A và C (cùng Y và W nếu là vắc xin 4 tuýp). Tuy nhiên, trẻ vẫn hoàn toàn chưa có sự bảo vệ trước vi khuẩn não mô cầu tuýp B.

Tuýp B là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh viêm màng não mô cầu ở trẻ em tại nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam. Do đó, sau khi hoàn thành lịch tiêm vắc xin ACYW, phụ huynh cần tiếp tục đưa trẻ đi tiêm vắc xin phòng não mô cầu tuýp B theo khuyến cáo của bác sĩ để hoàn thiện "hàng rào" bảo vệ.

Tiêm não mô cầu BC rồi có cần tiêm ACYW không?

Tương tự, câu trả lời cũng là có. Vắc xin não mô cầu BC giúp bảo vệ trẻ khỏi tuýp B và C. Tuy nhiên, trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh do các tuýp A, Y và W-135 gây ra. Mặc dù các tuýp này có thể ít phổ biến hơn ở một số khu vực, chúng vẫn có khả năng gây ra các đợt dịch nguy hiểm với tỷ lệ biến chứng và tử vong cao.

Việc băn khoăn nên tiêm vắc xin não mô cầu AC hay BC sau khi đã tiêm một mũi là điều dễ hiểu, nhưng câu trả lời vẫn là cần tiêm đủ để bảo vệ toàn diện. Do đó, tiêm bổ sung vắc xin ACYW là bước cần thiết để đảm bảo trẻ được bảo vệ khỏi phạm vi rộng nhất của các tuýp vi khuẩn não mô cầu.

Đã tiêm AC và BC có cần tiêm thêm Bexsero không?

Đây là một câu hỏi cần được xem xét kỹ lưỡng dựa trên loại vắc xin "BC" mà trẻ đã tiêm. Vắc xin VA-MENGOC-BC (xuất xứ Cuba) là loại vắc xin đã được sử dụng tại Việt Nam trong nhiều năm, có hiệu quả phòng bệnh do não mô cầu týp B và C.

Trong khi đó, Bexsero là vắc xin được sản xuất theo công nghệ protein tái tổ hợp, được thiết kế để phòng ngừa bệnh do não mô cầu nhóm B. Do vi khuẩn não mô cầu nhóm B có tính đa dạng về kháng nguyên, các loại vắc xin phòng nhóm B có thể sử dụng những thành phần kháng nguyên khác nhau để tạo đáp ứng miễn dịch.

Vì vậy, ngay cả khi trẻ đã tiêm vắc xin VA-MENGOC-BC, bác sĩ vẫn có thể tư vấn tiêm thêm vắc xin Bexsero để tăng cường và mở rộng khả năng phòng bệnh do não mô cầu tuýp B. Phụ huynh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ về lịch sử tiêm chủng của con để nhận được lời khuyên chính xác nhất.

Tóm lại, nên tiêm vắc xin não mô cầu AC (ACYW) và B/BC? việc tiêm phòng vắc xin não mô cầu không phải là sự lựa chọn giữa nhóm AC (ACYW) và B/BC, mà là một chiến lược bảo vệ toàn diện, đòi hỏi sự kết hợp của nhiều loại vắc xin khác nhau. Để đảm bảo trẻ được bảo vệ tối ưu, phụ huynh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để có lịch trình tiêm chủng đầy đủ và phù hợp nhất.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu hiện đang cung cấp các loại vắc xin não mô cầu an toàn và hiệu quả, bao gồm:

• Vắc xin Menactra (Mỹ) phòng nhóm A, C, Y, W-135, giá 1.360.000đ/mũi.
• Vắc xin MenQuadfi (Pháp) thế hệ mới phòng nhóm A, C, W, Y, chỉ cần tiêm một liều duy nhất, giá tham khảo 1.840.000đ/mũi.
• Vắc xin VA-mengoc BC (Cuba) phòng nhóm B và C, giá 360.000đ/mũi.
• Vắc xin Nimenrix giúp phòng ngừa bệnh não mô cầu xâm lấn do các nhóm A, C, W-135 và Y, giá 1.750.000đ/mũi.

Lưu ý rằng đây chỉ là giá tham khảo, có thể thay đổi tùy thời điểm.

Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và quy trình tiêm chủng an toàn, Long Châu sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe cho bé yêu. Hãy liên hệ ngay qua Hotline 1800 6928 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch tiêm cho trẻ!

Xem thêm:

• Viêm màng não mô cầu BC tiêm khi nào là tốt nhất cho trẻ?
• Viêm màng não mô cầu BC tiêm mấy mũi là đủ?