Người có thể bị nhiễm ký sinh trùng máu ở chó không? Dấu hiệu nhận biết

Người nuôi chó có một mối quan tâm lớn về các bệnh lây từ chó sang người. Trong đó, ký sinh trùng máu ở chó là vấn đề khiến nhiều người lo lắng. Vậy người có thể bị nhiễm ký sinh trùng máu ở chó không? Dấu hiệu nhận biết là gì và cần lưu ý những nguy cơ nào để phòng ngừa lây nhiễm hiệu quả?

Ký sinh trùng máu ở chó là gì?

Ký sinh trùng máu ở chó là nhóm vi sinh vật có chu kỳ sống liên quan đến hệ tuần hoàn, có thể được phát hiện trong máu hoặc tế bào máu, nhưng một số loài (như Hepatozoon spp.) chủ yếu ký sinh trong các mô của cơ thể. Chúng có thể tấn công hồng cầu, bạch cầu hoặc tiểu cầu, dẫn đến tình trạng thiếu máu, sốt, mệt mỏi và giảm khả năng miễn dịch.

Một số loại ký sinh trùng máu thường gặp ở chó bao gồm Babesia spp., Ehrlichia spp., Anaplasma spp. và Hepatozoon spp. Ký sinh trùng máu ở chó chủ yếu lây truyền qua ve - vector trung gian chính. Nếu không được phát hiện sớm, ký sinh trùng máu có thể dẫn đến suy giảm sức khỏe toàn thân, làm giảm tuổi thọ và khả năng miễn dịch của chó.

Người có thể bị nhiễm ký sinh trùng máu ở chó không?

Trên thực tế, phần lớn các loại ký sinh trùng máu ở chó không lây trực tiếp sang người. Tuy nhiên, một số tác nhân làm tăng khả năng lây bệnh cho người thông qua cơ chế gián tiếp, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ đi kèm.

Một số ký sinh trùng có thể lây sang người

Một số loài ký sinh trùng máu có liên quan giữa chó và người đã được ghi nhận trong y văn. Điển hình là Babesia spp., có thể gây bệnh babesiosis ở người, thường gặp nhất là Babesia microti và Babesia divergens. Ngoài ra, ký sinh trùng Ehrlichia spp. gây bệnh ehrlichiosis không lây trực tiếp qua tiếp xúc, mà xảy ra khi ve mang mầm bệnh truyền sang cả người và chó.

Đường lây nhiễm ký sinh trùng máu ở chó sang người

Ký sinh trùng máu ở chó chủ yếu lây sang người thông qua các vector trung gian như ve mang mầm bệnh. Nguy cơ lây nhiễm xảy ra khi ve mang mầm bệnh bám và hút máu người, không phải do tiếp xúc trực tiếp từ chó sang người.

Yếu tố nguy cơ lây nhiễm ký sinh trùng máu ở chó sang người

Nguy cơ lây nhiễm ký sinh trùng máu từ chó sang người cao hơn ở các đối tượng suy giảm miễn dịch khi bị ve mang mầm bệnh đốt, đặc biệt trong môi trường có chó nuôi ngoài trời. Ngoài ra, việc không áp dụng biện pháp phòng ngừa khi tiếp xúc với chó nhiễm bệnh làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Dấu hiệu nhiễm ký sinh trùng máu ở người

Các dấu hiệu lây nhiễm ký sinh trùng máu ở chó sang người có thể biểu hiện không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng khác. Những dấu hiệu thường gặp cần lưu ý gồm:

• Sốt kéo dài hoặc sốt theo cơn, có thể kèm rét run, đổ mồ hôi nhiều, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt thông thường.
• Mệt mỏi, suy nhược toàn thân, giảm khả năng lao động, cảm giác uể oải kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Thiếu máu với dấu hiệu nhận biết da xanh, niêm mạc nhợt, hoa mắt, chóng mặt do ký sinh trùng phá hủy hồng cầu (điển hình ở babesiosis).
• Đau đầu, đau cơ, đau khớp, mức độ từ nhẹ đến vừa, dễ nhầm với cảm cúm hoặc nhiễm virus.
• Gan lách to, cảm giác tức nặng vùng hạ sườn, có thể kèm rối loạn chức năng gan.
• Rối loạn tiêu hóa với triệu chứng buồn nôn, chán ăn, đôi khi tiêu chảy không rõ nguyên nhân.
• Nước tiểu sẫm màu, vàng da, vàng mắt trong trường hợp tan máu nặng.
• Biểu hiện nặng ở người suy giảm miễn dịch: Khó thở, rối loạn ý thức, suy đa cơ quan (hiếm nhưng nguy hiểm).

Các triệu chứng này chủ yếu liên quan đến babesiosis ở người, là dạng hiếm gặp và không đại diện cho toàn bộ ký sinh trùng máu ở chó. Nếu có tiền sử bị ve chó cắn, tiếp xúc thường xuyên với chó hoặc sống trong vùng lưu hành ký sinh trùng, người bệnh nên đi khám sớm để được xét nghiệm máu chuyên sâu và điều trị kịp thời.

Phòng ngừa lây nhiễm ký sinh trùng máu ở chó

Để bảo vệ sức khỏe bản thân, bạn có thể tham khảo một số biện pháp phòng ngừa lây nhiễm ký sinh trùng máu ở chó sang người như:

Kiểm soát ve và côn trùng trên chó

Việc kiểm soát ve là biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa ký sinh trùng máu ở chó và giảm nguy cơ lây nhiễm cho người. Sử dụng thuốc chống ve định kỳ theo hướng dẫn thú y sẽ giúp bảo vệ chó nuôi. Đồng thời, bạn cũng nên vệ sinh khu vực chó sinh sống, bao gồm giường, sàn, thảm và không gian ngoài trời, giúp loại bỏ môi trường thuận lợi cho ve chó sinh sôi.

Vệ sinh cá nhân khi tiếp xúc với chó

Vệ sinh cá nhân khi tiếp xúc với chó là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây ve chó sang người. Người chăm sóc chó nên rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi vuốt ve, tắm hoặc xử lý các vật dụng của chó. Việc giữ tay sạch giúp loại bỏ ve bám và hạn chế nguy cơ ve mang mầm bệnh tiếp xúc với da người.

Chăm sóc sức khỏe bản thân

Những người có hệ miễn dịch suy giảm, trẻ nhỏ hoặc người già nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chó nghi nhiễm ký sinh trùng. Nếu xuất hiện các triệu chứng sốt, mệt mỏi hoặc nhợt nhạt sau khi tiếp xúc chó ngoài trời nhiều ve, cần thăm khám bác sĩ để được xét nghiệm và điều trị kịp thời.

Kiểm tra sức khỏe chó định kỳ

Chó nuôi trong gia đình cần được thăm khám thú y định kỳ và xét nghiệm máu để phát hiện sớm ký sinh trùng. Chó nhiễm bệnh cần được điều trị kịp thời, tránh để ký sinh trùng phát triển và lây lan. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe thú cưng sẽ đồng thời bảo vệ sức khỏe người chăm sóc.

Khi nào cần cảnh giác và đi khám bác sĩ

Người từng tiếp xúc với chó nghi nhiễm ký sinh trùng máu cần cảnh giác khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, nhợt nhạt, đau cơ. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc trở nặng sau vài ngày, cần đến cơ sở y tế để xét nghiệm chuyên sâu và được hướng dẫn điều trị kịp thời.

Ký sinh trùng máu ở chó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thú cưng mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây sang người. Mặc dù tỷ lệ lây nhiễm ký sinh trùng máu ở chó sang người khá thấp, nhưng một số loại vẫn có khả năng gây bệnh, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch yếu. Nhận biết sớm triệu chứng và thăm khám khi cần sẽ giúp bảo vệ sức khỏe bạn và gia đình một cách an toàn.