5 thực phẩm dễ chứa ký sinh trùng: Không phải cứ nhúng nước sôi là an toàn

5 thực phẩm dễ chứa ký sinh trùng là vấn đề nhiều người vẫn còn chủ quan trong quá trình lựa chọn và chế biến món ăn. Các món tái, sống, lên men hay chỉ chần qua nước sôi có thể vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng nếu không được xử lý đúng cách. Việc hiểu rõ những thực phẩm có nguy cơ cao sẽ giúp bạn chủ động phòng tránh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Thịt ếch

Thịt ếch là thực phẩm giàu đạm, ít chất béo và được nhiều gia đình lựa chọn để chế biến thành các món xào, chiên hoặc lẩu. Tuy nhiên, ít ai biết rằng ếch là vật chủ trung gian của nhiều loại ký sinh trùng, trong đó đáng lưu ý nhất là ấu trùng sán nhái (Sparganum).

Nếu ăn thịt ếch chưa được nấu chín hoàn toàn, ấu trùng có thể xâm nhập vào cơ thể và di chuyển đến nhiều cơ quan như da, mắt, não hoặc hệ thần kinh trung ương. Tùy vị trí ký sinh, người bệnh có thể xuất hiện các khối u dưới da, giảm thị lực hoặc các biến chứng thần kinh nghiêm trọng.

Để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, người tiêu dùng nên mua ếch tại cơ sở uy tín, làm sạch kỹ nội tạng và nấu chín hoàn toàn. Không nên ăn các món ếch tái, nướng chưa chín hoặc chỉ nhúng sơ qua nước lẩu.

Cá sống và sashimi

Các món sashimi hay cá sống ngày càng phổ biến nhờ hương vị tươi ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại cá đều phù hợp để sử dụng dưới dạng sống.

Cá nước ngọt có thể mang nhiều loại ký sinh trùng như sán lá gan nhỏ, sán lá ruột và các loại giun ký sinh khác. Trong khi đó, cá biển nếu không được cấp đông đúng tiêu chuẩn vẫn có nguy cơ chứa ấu trùng giun Anisakis, tác nhân có thể gây đau bụng dữ dội, buồn nôn hoặc phản ứng dị ứng sau khi ăn.

Nhiều người tin rằng chanh, giấm, mù tạt hay rượu có thể tiêu diệt ký sinh trùng trong cá sống. Tuy nhiên, các phương pháp này không đủ khả năng loại bỏ hoàn toàn ấu trùng hoặc trứng ký sinh.

Nếu muốn thưởng thức sashimi, nên lựa chọn các nhà hàng uy tín sử dụng nguồn nguyên liệu đạt tiêu chuẩn dành riêng cho thực phẩm ăn sống và được bảo quản đúng quy trình.

Củ năng (mã thầy) và các loại củ sống dưới nước

Củ năng là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món tráng miệng, nước ép hoặc thường được ăn sống nhờ vị ngọt, giòn. Tuy nhiên, vì phát triển trong môi trường bùn nước nên loại củ này có nguy cơ bị nhiễm ký sinh trùng nếu nguồn nước canh tác bị ô nhiễm.

Một trong những loại ký sinh trùng từng được ghi nhận liên quan đến nhóm thực phẩm này là sán lá ruột. Khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây đau bụng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng đến chức năng đường ruột nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Để đảm bảo an toàn, nên rửa thật sạch dưới vòi nước, gọt bỏ vỏ trước khi sử dụng và ưu tiên ăn chín thay vì ăn sống, đặc biệt đối với trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch suy giảm.

Ốc nước ngọt

Ốc đồng, ốc bươu và nhiều loại ốc nước ngọt là nguyên liệu phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là vật chủ trung gian của nhiều loại ký sinh trùng nguy hiểm như sán lá phổi, giun đầu gai và một số loài sán khác.

Nếu ốc chưa được nấu chín kỹ, ký sinh trùng vẫn có thể tồn tại trong phần thịt và xâm nhập vào cơ thể khi ăn. Điều này đặc biệt dễ xảy ra với các món hấp, luộc hoặc nướng chưa đạt nhiệt độ thích hợp.

Để hạn chế nguy cơ, nên ngâm ốc để loại bỏ bùn đất, làm sạch kỹ trước khi chế biến và đảm bảo thịt ốc chín hoàn toàn. Người tiêu dùng cũng cần thận trọng khi sử dụng ốc bươu vàng vì loài này có nguy cơ mang ký sinh trùng cao hơn so với một số loại ốc bản địa.

Tôm say, cua ngâm rượu

Những món như tôm say, cua ngâm rượu hay cua muối hấp dẫn nhiều người bởi hương vị đặc trưng. Tuy nhiên, việc sử dụng nguyên liệu sống khiến nhóm thực phẩm này trở thành nguồn lây ký sinh trùng đáng lưu ý.

Tôm và cua nước ngọt có thể mang sán lá phổi cùng nhiều loại ký sinh trùng khác. Sau khi vào cơ thể, chúng không chỉ gây tổn thương đường tiêu hóa mà còn có khả năng di chuyển đến phổi, gan hoặc não, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị.

Nhiều người lầm tưởng rượu có thể tiêu diệt ký sinh trùng. Thực tế, ngâm rượu không đủ để loại bỏ hoàn toàn trứng hoặc ấu trùng ký sinh. Vì vậy, cách an toàn nhất vẫn là chế biến chín kỹ trước khi sử dụng.

Nhiều loại ký sinh trùng có sức đề kháng cao, trứng và ấu trùng vẫn có thể tồn tại nếu thực phẩm chỉ được rửa sạch, ngâm với chanh, giấm, rượu hoặc chần sơ qua nước sôi.

Theo các chuyên gia ký sinh trùng, phần lớn ký sinh trùng chỉ bị tiêu diệt khi thực phẩm được nấu chín hoàn toàn ở nhiệt độ thích hợp trong thời gian đủ lâu. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng nên:

• Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
• Rửa sạch nguyên liệu trước khi chế biến.
• Sử dụng riêng dao, thớt cho thực phẩm sống và thực phẩm chín để tránh lây nhiễm chéo.
• Hạn chế ăn các món sống hoặc tái nếu không đảm bảo quy trình xử lý an toàn.

Nếu sau khi ăn các món sống hoặc chưa chín kỹ xuất hiện các triệu chứng như đau bụng kéo dài, tiêu chảy, sốt, nổi mẩn, ho dai dẳng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.

5 thực phẩm dễ chứa ký sinh trùng gồm thịt ếch, cá sống, củ năng, ốc nước ngọt và các món tôm, cua chế biến từ nguyên liệu sống đều có thể tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh nếu không được xử lý đúng cách. Thay vì chỉ rửa sạch hoặc nhúng qua nước sôi, việc nấu chín kỹ và lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng vẫn là biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa nhiễm ký sinh trùng, góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.