Nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối và những vấn đề sức khỏe không nên bỏ qua

Khớp gối là một trong những khớp chịu tải lớn nhất của cơ thể, tham gia vào hầu hết các hoạt động như đi lại, đứng lên, ngồi xuống, chạy nhảy. Khi khớp gối xuất hiện tràn dịch, đây không chỉ là vấn đề cơ học đơn thuần mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tiềm ẩn. Nếu người bệnh chỉ chú ý giảm đau mà bỏ qua nguyên nhân gốc rễ, tình trạng này có thể kéo dài, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối thường gặp nhất

Về bản chất, nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối xuất phát từ tình trạng khớp bị kích thích, viêm hoặc tổn thương, khiến cơ thể phản ứng bằng cách tăng tiết dịch khớp nhằm giảm ma sát và bảo vệ khớp. Khi lượng dịch này vượt quá mức sinh lý bình thường, khớp gối sẽ bị tràn dịch.

Những nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:

Chấn thương khớp gối

Đây là nguyên nhân rất thường gặp, đặc biệt ở người trẻ và người thường xuyên vận động mạnh. Các chấn thương có thể xảy ra do:

• Tai nạn sinh hoạt hoặc tai nạn giao thông.
• Chấn thương thể thao.
• Té ngã, va đập trực tiếp vào vùng gối.

Chấn thương có thể làm rách dây chằng, tổn thương sụn chêm hoặc xương dưới sụn. Những tổn thương này kích hoạt phản ứng viêm tại khớp, từ đó làm tăng tiết dịch và gây tràn dịch khớp gối.

Thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là một trong những nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối phổ biến, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

Theo thời gian, sụn khớp dần bị bào mòn, làm giảm khả năng hấp thụ lực và bảo vệ khớp. Khi lớp sụn này suy yếu, các đầu xương dễ cọ xát vào nhau hơn, gây kích thích phản ứng viêm tại khớp gối. Màng hoạt dịch vì thế tăng tiết dịch nhằm giảm ma sát, dẫn đến tình trạng tràn dịch. Quá trình này thường tiến triển chậm và âm thầm, nhưng có xu hướng tái phát nhiều lần nếu không được kiểm soát và chăm sóc khớp đúng cách.

Các bệnh viêm khớp

Một số bệnh viêm khớp có thể trực tiếp gây tràn dịch khớp gối, bao gồm:

• Viêm khớp dạng thấp.
• Viêm khớp phản ứng.
• Viêm khớp nhiễm khuẩn.

Trong các trường hợp này, màng hoạt dịch bị viêm kéo dài, dẫn đến tăng sinh dịch khớp bất thường và gây sưng đau rõ rệt.

Nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối liên quan đến bệnh lý toàn thân

Không phải tất cả các trường hợp tràn dịch khớp gối đều bắt nguồn từ tổn thương tại khớp. Một số bệnh lý toàn thân cũng có thể là nguyên nhân gián tiếp gây ra tình trạng này.

Bệnh gout

Gout là một bệnh rối loạn chuyển hóa, đặc trưng bởi tình trạng tăng axit uric trong máu. Khi các tinh thể urat lắng đọng tại khớp gối, chúng gây ra phản ứng viêm cấp tính, khiến khớp sưng nhanh, đau dữ dội, nóng và hạn chế vận động. Trong các cơn gout cấp, tràn dịch khớp gối thường xuất hiện rõ rệt và có xu hướng tái phát nhiều lần nếu bệnh nền không được kiểm soát tốt.

Nhiễm trùng khớp gối

Nhiễm trùng khớp gối là tình trạng nghiêm trọng, có thể xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào khớp qua vết thương hở hoặc lan truyền từ các ổ nhiễm trùng khác trong cơ thể. Viêm khớp nhiễm khuẩn thường gây đau nhiều, khớp sưng nóng, kèm theo sốt và tràn dịch khớp gối. Đây là trường hợp cần được chẩn đoán và điều trị khẩn cấp để tránh nguy cơ phá hủy khớp và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.

Rối loạn đông máu

Ở những người mắc các bệnh rối loạn đông máu, hiện tượng chảy máu trong khớp có thể xảy ra ngay cả khi chỉ có chấn thương nhẹ. Máu tích tụ trong khớp gối sẽ kích thích phản ứng viêm, làm tăng tiết dịch khớp và dẫn đến tràn dịch. Nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần, khớp gối có thể bị tổn thương nghiêm trọng.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ tràn dịch khớp gối

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp, một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng xuất hiện tràn dịch khớp gối, bao gồm:

• Tuổi cao.
• Thừa cân, béo phì.
• Lao động nặng, đứng lâu, quỳ gối thường xuyên.
• Tập luyện thể thao sai kỹ thuật.
• Tiền sử chấn thương khớp gối.
• Mắc các bệnh mạn tính như gout, viêm khớp, đái tháo đường.

Những yếu tố này làm khớp gối chịu áp lực lớn hơn, dễ bị viêm và tổn thương, từ đó dẫn đến tràn dịch.

Khi nào cần đi khám để xác định nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Khớp gối sưng to bất thường.
• Đau tăng khi vận động hoặc cả khi nghỉ ngơi.
• Cứng khớp buổi sáng kéo dài.
• Khớp nóng, đỏ.
• Có sốt kèm đau khớp.

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng như dính khớp, biến dạng khớp hoặc giảm khả năng vận động lâu dài.

Nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối rất đa dạng, từ chấn thương, thoái hóa đến các bệnh viêm khớp và bệnh lý toàn thân. Tràn dịch không chỉ gây đau và khó chịu mà còn là dấu hiệu cảnh báo khớp gối đang gặp vấn đề. Việc nhận biết sớm, thăm khám đúng chuyên khoa và điều trị theo nguyên nhân là chìa khóa giúp bảo vệ khớp gối, duy trì khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.