Norovirus bùng phát: Hơn 100 người đã nhiễm bệnh trên du thuyền Mỹ

Những chuyến du lịch bằng du thuyền vốn được xem là trải nghiệm nghỉ dưỡng tiện nghi và an toàn, nhưng môi trường sinh hoạt tập trung đông người cũng tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm. Mới đây, hơn 100 người trên một du thuyền quốc tế của Mỹ đã xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa nghi do norovirus, khiến cơ quan y tế phải vào cuộc giám sát và triển khai nhiều biện pháp kiểm soát lây nhiễm.

Norovirus là gì?

Norovirus là virus rất dễ lây, thường gây viêm dạ dày - ruột với các biểu hiện như nôn ói, tiêu chảy, buồn nôn và đau bụng. Bệnh đôi khi bị gọi nhầm là “cúm dạ dày”, nhưng thực tế không liên quan đến virus cúm mùa. Theo CDC Mỹ, đa số người mắc norovirus hồi phục trong 1 - 3 ngày, tuy nhiên vẫn có thể tiếp tục lây virus trong vài ngày sau khi đã đỡ bệnh, thậm chí lâu hơn ở một số trường hợp.

Điều đáng chú ý là norovirus có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. Người khỏe mạnh thường tự khỏi sau vài ngày nếu được bù nước tốt, nhưng trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch dễ bị mất nước nặng hơn. Khi tiêu chảy và nôn nhiều lần trong ngày, cơ thể mất nước và điện giải nhanh, có thể gây mệt lả, chóng mặt, tiểu ít, khô miệng hoặc lừ đừ.

Diễn biến vụ bùng phát trên Caribbean Princess

Theo các nguồn tin trong nước dẫn thông báo từ CDC Mỹ, vụ bùng phát xảy ra trên du thuyền Caribbean Princess của hãng Princess Cruises. Con tàu đang thực hiện hành trình qua vùng biển Caribbean từ ngày 28/4 đến 11/5/2026. CDC nhận báo cáo về vụ việc vào ngày 7/5.

Tính đến thời điểm được ghi nhận, 102 hành khách và 13 thành viên thủy thủ đoàn đã báo cáo mắc bệnh, với các triệu chứng chính là tiêu chảy và nôn mửa. Trên tàu có 3.116 hành khách và 1.131 thành viên thủy thủ đoàn.

Sau khi phát hiện ca bệnh, hãng Princess Cruises cho biết đã tăng cường vệ sinh, khử khuẩn trên toàn tàu, cách ly những người bị bệnh và phối hợp thu thập mẫu phân để xét nghiệm. Khi tàu cập cảng Port Canaveral, bang Florida, Mỹ vào ngày 11/5, tàu dự kiến được làm sạch và khử trùng toàn diện trước chuyến đi tiếp theo.

Sự việc này không phải là lần đầu norovirus xuất hiện trên du thuyền. Đây là đợt bùng phát norovirus thứ tư trên các du thuyền tại Mỹ kể từ đầu năm 2026; trước đó, một du thuyền khác cùng hãng là Star Princess cũng từng ghi nhận nhiều ca mắc vào tháng 3.

Vì sao Norovirus lại lây lan nhanh đến vậy?

Norovirus lây rất nhanh vì virus có thể truyền qua nhiều đường: Tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, ăn uống thực phẩm hoặc nước bị nhiễm virus, chạm vào bề mặt nhiễm bẩn rồi đưa tay lên miệng. CDC cho biết người bệnh có thể phát tán virus qua phân và chất nôn; virus cũng có thể tiếp tục tồn tại trong phân từ 2 tuần hoặc hơn sau khi người bệnh đã cảm thấy khỏe hơn.

Du thuyền là môi trường thuận lợi cho virus lây lan vì có nhiều người sinh hoạt trong không gian chung: Nhà hàng, buffet, thang máy, tay nắm, phòng vệ sinh, khu giải trí, hồ bơi. Chỉ cần một người bệnh không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh hoặc trước khi chạm vào thức ăn, nguy cơ lây nhiễm cho người khác có thể tăng lên nhanh chóng.

Ngoài ra, norovirus khá “cứng đầu”. Virus có thể bám trên bề mặt trong thời gian dài và không dễ bị loại bỏ chỉ bằng lau chùi thông thường. Dung dịch sát khuẩn tay nhanh có thể hỗ trợ trong một số tình huống, nhưng không thay thế được rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi đi vệ sinh, thay tã, chăm sóc người bệnh hoặc trước khi ăn.

Triệu chứng nhận biết

Triệu chứng thường xuất hiện sau 12 - 48 giờ kể từ khi tiếp xúc với virus. Các dấu hiệu hay gặp gồm nôn ói đột ngột, tiêu chảy phân nước, buồn nôn, đau quặn bụng, mệt mỏi. Một số người có thể sốt nhẹ, ớn lạnh, đau đầu hoặc đau nhức cơ.

Phần lớn trường hợp bệnh tự giới hạn, nghĩa là cơ thể có thể hồi phục sau vài ngày. Tuy nhiên, người bệnh cần được theo dõi dấu hiệu mất nước. Với trẻ nhỏ, cần chú ý các biểu hiện như môi khô, khóc không có nước mắt, ít đi tiểu, lừ đừ, bỏ bú. Với người lớn, dấu hiệu đáng lo gồm chóng mặt khi đứng, tiểu rất ít, khát nhiều, mệt kiệt sức, tim đập nhanh hoặc không giữ được nước do nôn liên tục.

Người bệnh nên liên hệ cơ sở y tế nếu tiêu chảy hoặc nôn kéo dài, có máu trong phân, sốt cao, đau bụng dữ dội, dấu hiệu mất nước rõ, hoặc thuộc nhóm nguy cơ như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh mạn tính.

Cần làm gì để phòng tránh bệnh?

Cách phòng bệnh quan trọng nhất là rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây, nhất là sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn và sau khi chăm sóc người bệnh. Trên tàu du lịch, trường học, bệnh viện, viện dưỡng lão hoặc gia đình đông người, việc rửa tay cần được nhắc lại thường xuyên.

Người đang có triệu chứng nôn ói hoặc tiêu chảy nên hạn chế tiếp xúc gần, không chuẩn bị thức ăn cho người khác trong thời gian bệnh và ít nhất 2 ngày sau khi hết triệu chứng. Đồ dùng cá nhân như khăn mặt, cốc, thìa, bát nên được dùng riêng. Quần áo, ga giường hoặc khăn dính chất nôn, phân cần được giặt kỹ, xử lý cẩn thận để tránh phát tán virus.

Các bề mặt thường chạm vào như tay nắm cửa, vòi nước, bồn cầu, mặt bàn, tay vịn, điện thoại, điều khiển từ xa cần được làm sạch và khử khuẩn đúng cách. Với thực phẩm, nên ăn chín uống sôi, rửa rau quả kỹ, tránh dùng chung đồ ăn, đặc biệt trong các khu vực buffet đông người.

Khi mắc bệnh, điều quan trọng nhất là bù nước. Người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ nước lọc, oresol pha đúng hướng dẫn hoặc dung dịch bù điện giải. Không tự ý dùng kháng sinh vì norovirus là virus, kháng sinh không có tác dụng điều trị nguyên nhân. Nếu nôn nhiều, tiêu chảy liên tục hoặc có dấu hiệu mất nước, cần được nhân viên y tế đánh giá.

Vụ việc hơn 100 người nhiễm norovirus trên du thuyền Mỹ cho thấy các bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa vẫn có thể bùng phát mạnh trong môi trường đông người nếu không kiểm soát tốt vệ sinh và an toàn thực phẩm. Dù phần lớn trường hợp có thể tự hồi phục, norovirus vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây mất nước và ảnh hưởng sức khỏe, đặc biệt với trẻ nhỏ và người cao tuổi. Chủ động giữ gìn vệ sinh cá nhân, ăn uống an toàn và theo dõi sức khỏe khi xuất hiện triệu chứng bất thường là cách hiệu quả để hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.