Phát hiện mới về hệ miễn dịch có thể giúp chống lại tế bào ung thư

Liệu pháp miễn dịch đang trở thành một trong những hướng điều trị đầy hứa hẹn đối với bệnh ung thư. Mới đây, các nhà khoa học Mỹ đã phát hiện thêm một cơ chế miễn dịch quan trọng, giúp lý giải cách cơ thể có thể tiếp tục nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư ngay cả khi khối u tìm cách "ẩn mình" trước hệ miễn dịch. Phát hiện này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện hiệu quả của các phương pháp điều trị trong tương lai.

Cơ chế mới giúp hệ miễn dịch nhận diện tế bào ung thư

Một nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Michigan và Trường Y học Baylor (Mỹ) thực hiện, vừa được công bố trên tạp chí Nature Immunology, đã hé lộ một cơ chế miễn dịch hoàn toàn mới trong quá trình chống lại ung thư.

Trước đây, giới chuyên môn cho rằng tế bào T CD8+ là lực lượng chủ yếu có nhiệm vụ phát hiện và tiêu diệt các tế bào bất thường thông qua phân tử MHC lớp I (hệ thống miễn dịch dựa vào các phân tử được gọi là phức hợp tương thích mô chính (MHC) để phát hiện các "mô đe doạ" bên ngoài đối với cơ thể, bao gồm từ các tế bào ung thư hoặc tế bào ngoại lai). Chính vì vậy, nhiều tế bào ung thư đã tiến hóa bằng cách giảm hoặc mất biểu hiện của MHC lớp I để tránh bị phát hiện, từ đó tiếp tục phát triển và lan rộng trong cơ thể.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy chiến lược "tàng hình" này lại khiến tế bào ung thư trở thành mục tiêu của một cơ chế miễn dịch khác. Khi không còn MHC lớp I, tế bào T CD4+ có thể trực tiếp nhận diện và kích hoạt quá trình ferroptosis - một dạng chết tế bào phụ thuộc vào sắt - khiến tế bào ung thư bị tiêu diệt.

Phát hiện này cho thấy hệ miễn dịch sở hữu nhiều lớp phòng vệ hơn so với những hiểu biết trước đây và có khả năng thích nghi khi khối u thay đổi để né tránh sự giám sát.

Nghiên cứu mở ra hướng phát triển liệu pháp miễn dịch thế hệ mới

Để xác minh cơ chế trên, nhóm nghiên cứu đã tiến hành các thí nghiệm trên mô hình động vật kết hợp phân tích dữ liệu di truyền của bệnh nhân ung thư. Kết quả đều cho thấy khi tế bào ung thư mất MHC lớp I, khả năng bị tế bào T CD4+ tấn công lại tăng lên đáng kể.

Các nhà khoa học cũng quan sát thấy cơ chế tương tự trong bệnh ghép chống chủ (Graft-versus-Host Disease), khi tế bào miễn dịch từ người hiến có thể tấn công mô của người nhận trong điều kiện thiếu MHC lớp I. Điều này góp phần củng cố bằng chứng về vai trò trực tiếp của tế bào T CD4+ trong việc loại bỏ tế bào bất thường.

Những kết quả trên cho thấy việc chỉ tập trung kích hoạt tế bào T CD8+ như các liệu pháp miễn dịch hiện nay có thể chưa khai thác hết tiềm năng của hệ miễn dịch.

Triển vọng ứng dụng trong điều trị ung thư

Mặc dù nghiên cứu hiện mới được thực hiện trên mô hình tiền lâm sàng và dữ liệu phân tích di truyền, phát hiện này được đánh giá là mang lại hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư.

Trong tương lai, các liệu pháp miễn dịch có thể được thiết kế nhằm phối hợp đồng thời hoạt động của cả tế bào T CD8+ và T CD4+, tạo ra cơ chế tấn công đa hướng giúp nâng cao hiệu quả tiêu diệt khối u, đặc biệt đối với những trường hợp đã hình thành khả năng né tránh miễn dịch.

Nhóm nghiên cứu cho biết sẽ tiếp tục triển khai các thử nghiệm lâm sàng để đánh giá tính an toàn, hiệu quả cũng như khả năng ứng dụng của cơ chế này trên nhiều loại ung thư khác nhau. Nếu được xác nhận ở người, đây có thể trở thành nền tảng quan trọng cho thế hệ liệu pháp miễn dịch mới trong những năm tới.

Phát hiện mới về hệ miễn dịch có thể giúp chống lại tế bào ung thư không chỉ mở rộng hiểu biết về cách cơ thể nhận diện và tiêu diệt tế bào ác tính mà còn mở ra nhiều triển vọng cho các liệu pháp miễn dịch thế hệ mới. Dù vẫn cần thêm các nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng để xác nhận hiệu quả trên người, kết quả này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, mang đến thêm hy vọng cho bệnh nhân ung thư trong tương lai.