Tế bào Reed-Sternberg là gì và có ý nghĩa gì trong chẩn đoán bệnh?

Tế bào Hodgkin và Reed-Sternberg (HRS) là đặc điểm mô bệnh học quan trọng của u lympho Hodgkin cổ điển. Tuy nhiên, các tế bào có hình thái giống Reed-Sternberg cũng có thể xuất hiện trong một số bệnh lý lympho khác. Vì vậy, không phải cứ phát hiện tế bào có hình thái giống Reed-Sternberg là có thể khẳng định người bệnh mắc bệnh này. Hiểu rõ đặc điểm của tế bào Reed-Sternberg và vai trò của nó giúp người đọc có thêm thông tin về quá trình chẩn đoán bệnh.

Tế bào Reed-Sternberg là gì?

Tế bào Reed-Sternberg là những tế bào tân sinh lớn, bất thường, thuộc nhóm tế bào Hodgkin/Reed-Sternberg (HRS), là thành phần đặc trưng của u lympho Hodgkin cổ điển và được nhận diện trên tiêu bản mô bệnh học. So với các tế bào lympho xung quanh, tế bào này thường có kích thước lớn hơn đáng kể và mang những đặc điểm hình thái tương đối đặc trưng.

Các tế bào Hodgkin/Reed-Sternberg có nhiều biến thể hình thái, tế bào Hodgkin thường có một nhân, trong khi tế bào Reed-Sternberg điển hình thường có hai hoặc nhiều nhân, với các hạt nhân nổi bật. Trường hợp có hai nhân hoặc hai thùy nhân nằm đối xứng, hình ảnh dưới kính hiển vi có thể giống “mắt cú”. Cần lưu ý, hình ảnh “mắt cú” là đặc điểm hình thái kinh điển nhưng không đặc hiệu và không đủ để chẩn đoán u lympho Hodgkin nếu không kết hợp với bối cảnh mô học và hóa mô miễn dịch. Tế bào Reed-Sternberg thường được quan sát trong một môi trường mô có nhiều loại tế bào viêm và tế bào miễn dịch khác nhau.

Tế bào Reed-Sternberg liên quan đến bệnh nào?

Tế bào Hodgkin/Reed-Sternberg (HRS) là đặc điểm hình thái kinh điển của u lympho Hodgkin cổ điển. Trên tiêu bản mô bệnh học, bác sĩ không chỉ tìm kiếm sự hiện diện của tế bào Reed-Sternberg mà còn đánh giá toàn bộ cấu trúc hạch, đặc điểm của các tế bào xung quanh và môi trường viêm trong tổn thương. Tế bào Reed-Sternberg thường chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ, trong khi phần lớn mô có thể bao gồm nhiều loại tế bào viêm và tế bào miễn dịch khác nhau.

Các tế bào có hình thái giống Reed-Sternberg (RS-like cells) có thể xuất hiện trong một số u lympho không Hodgkin và các bệnh lý lympho khác. Vì vậy, việc nhận diện một tế bào có hình thái giống Reed-Sternberg chưa đủ để xác định người bệnh mắc u lympho Hodgkin. Bác sĩ cần đánh giá đặc điểm mô bệnh học tổng thể, kết hợp với hóa mô miễn dịch và các thông tin lâm sàng liên quan để đưa ra chẩn đoán phù hợp. Do đó, người bệnh không nên tự kết luận mắc ung thư chỉ dựa trên cụm từ “tế bào Reed-Sternberg” trong kết quả xét nghiệm.

Đặc điểm của tế bào Reed-Sternberg trên mô bệnh học

Trên tiêu bản mô bệnh học, tế bào Reed-Sternberg thường có kích thước lớn hơn rõ rệt so với các tế bào lympho xung quanh. Tế bào Reed-Sternberg điển hình thường có hai hoặc nhiều nhân, với các hạt nhân lớn, nổi bật, ngoài ra có thể gặp nhiều biến thể hình thái của tế bào Hodgkin/Reed-Sternberg. Các hạt nhân thường nổi bật và dễ quan sát trên tiêu bản nhuộm. Tuy nhiên, hình thái của tế bào Reed-Sternberg có thể thay đổi giữa các trường hợp, vì vậy việc nhận diện cần được thực hiện bởi bác sĩ giải phẫu bệnh dựa trên đánh giá chuyên môn và toàn bộ đặc điểm của mẫu mô.

Bên cạnh tế bào Reed-Sternberg, mẫu mô có thể chứa nhiều loại tế bào phản ứng như lympho bào, tương bào, mô bào/đại thực bào và bạch cầu ái toan. Thành phần cũng như sự phân bố của các tế bào này có thể cung cấp thêm thông tin về đặc điểm của tổn thương. Vì vậy, khi đánh giá tế bào Reed-Sternberg, bác sĩ cần xem xét toàn bộ cấu trúc mô và môi trường tế bào xung quanh thay vì chỉ dựa vào một tế bào riêng lẻ.

Tế bào Reed-Sternberg có ý nghĩa gì trong chẩn đoán bệnh?

Sự hiện diện của tế bào Hodgkin/Reed-Sternberg với hình thái phù hợp là một đặc điểm quan trọng trong chẩn đoán u lympho Hodgkin cổ điển. Tuy nhiên, chẩn đoán cần dựa trên sự kết hợp giữa hình thái mô học, kiến trúc mô, vi môi trường và hóa mô miễn dịch. Tuy nhiên, kết quả này cần được đánh giá cùng cấu trúc mô, đặc điểm của các tế bào xung quanh và kiểu biểu hiện dấu ấn miễn dịch để hỗ trợ xác định bản chất tổn thương.

Đặc điểm hình thái kết hợp với một panel hóa mô miễn dịch phù hợp giúp bác sĩ phân biệt u lympho Hodgkin cổ điển với các bệnh lý lympho khác có tế bào lớn CD30 dương tính hoặc tế bào giống Reed-Sternberg. Vì vậy, chẩn đoán không dựa trên sự xuất hiện của một tế bào đơn lẻ mà cần tổng hợp nhiều thông tin từ mô bệnh học, hóa mô miễn dịch và đặc điểm lâm sàng của người bệnh.

Người bệnh cần lưu ý gì khi đọc kết quả có tế bào Reed-Sternberg?

Khi thấy thuật ngữ “tế bào Reed-Sternberg” trong phiếu xét nghiệm, người bệnh không nên quá lo lắng hoặc tự kết luận mình mắc ung thư. Đây là một đặc điểm được đánh giá trên mô bệnh học và cần được xem xét cùng toàn bộ kết quả xét nghiệm để xác định ý nghĩa của phát hiện này.

Người bệnh nên đọc đầy đủ phần kết luận mô bệnh học và các kết quả hóa mô miễn dịch đi kèm, nếu có. Trong trường hợp kết quả chưa rõ ràng, có thể trao đổi với bác sĩ về việc tế bào Reed-Sternberg đã được xác định rõ hay chỉ có hình thái tương tự, kết quả có phù hợp với u lympho Hodgkin hay một bệnh lý khác hay không và liệu có cần thực hiện thêm hóa mô miễn dịch hoặc xét nghiệm bổ sung.

Việc giải thích kết quả cần dựa trên toàn bộ bệnh cảnh, bao gồm triệu chứng, kết quả khám lâm sàng, mô bệnh học và các xét nghiệm liên quan. Người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc đưa ra quyết định điều trị chỉ dựa trên sự xuất hiện của thuật ngữ “tế bào Reed-Sternberg” trong một phiếu xét nghiệm.

Tế bào Hodgkin/Reed-Sternberg (HRS) là đặc điểm mô bệnh học quan trọng của u lympho Hodgkin cổ điển. Tuy nhiên, sự hiện diện của tế bào này không nên được xem xét riêng lẻ. Bác sĩ cần kết hợp hình thái mô bệnh học, hóa mô miễn dịch và các thông tin lâm sàng liên quan để đưa ra nhận định chính xác.