Phòng tái đột quỵ qua chế độ ăn: Sai lệch thói quen nhỏ, trả giá rất lớn

Sau cơn đột quỵ đầu tiên, nhiều người chủ quan vì thấy mình đã ổn

Không ít người sau khi xuất viện ăn uống “bù lại” vì nghĩ cơ thể cần khỏe nhanh hơn. Có người thấy đi lại được, nói chuyện bình thường nên tin rằng bệnh đã qua. Chính cảm giác hồi phục này dễ khiến việc kiêng khem bị nới lỏng từng chút một.

Điều đáng nói là mạch máu không báo động ồn ào. Muối dư, mỡ xấu tăng, cân nặng nhích lên hay đường huyết dao động thường diễn ra âm thầm. Đến khi xuất hiện cơn đột quỵ thứ hai, hậu quả thường nặng nề hơn lần đầu.

Ăn thế nào để mạch máu bớt áp lực mỗi ngày?

Mục tiêu của chế độ ăn sau đột quỵ không phải là ăn thật ít, mà là ăn đúng. Hai mô hình thường được khuyến nghị trong dự phòng tim mạch và đột quỵ là DASH và Địa Trung Hải: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu, hạt và chất béo lành mạnh. Đây là nhóm thực phẩm hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm xơ vữa mạch máu

Trong bữa cơm gia đình Việt, bạn có thể bắt đầu rất thực tế: Đổi món chiên sang hấp hoặc luộc, bớt nước chấm mặn, thêm một đĩa rau, chọn cá nhiều hơn thịt đỏ, dùng gạo lứt hoặc ngũ cốc xen kẽ cơm trắng. Những thay đổi nhỏ nhưng lặp lại hằng ngày mới tạo khác biệt lớn.

5 nguyên tắc nên giữ lâu dài

• Ăn rau và trái cây mỗi ngày, đa dạng màu sắc.
• Chọn đạm nạc: Cá, thịt gia cầm bỏ da, đậu phụ, các loại đậu.
• Ưu tiên dầu thực vật như dầu ô liu, dầu cải, dầu đậu nành.
• Giảm đồ ngọt, nước ngọt, bánh kẹo chế biến sẵn.
• Uống đủ nước nếu không có chỉ định hạn chế dịch từ bác sĩ.

Muối là “kẻ giấu mặt” cần cảnh giác nhất

Nhiều người nghĩ chỉ cần bớt rắc muối khi nấu là đủ. Thực tế, natri còn ẩn trong nước mắm, mì gói, xúc xích, đồ hộp, chả lụa, snack, món kho đậm vị và cả những loại sốt đóng chai.

Ăn mặn làm huyết áp tăng, trong khi tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ tái phát. Vì vậy, giảm mặn là bước rất đáng làm ngay từ hôm nay. Hãy tập nêm nhạt dần, nếm trước khi thêm gia vị, hạn chế dùng trọn gói nước súp ăn liền và đọc nhãn dinh dưỡng nếu mua thực phẩm đóng gói.

Nếu người bệnh khó nuốt hoặc ăn kém thì sao?

Sau đột quỵ, nhiều người sợ ăn vì dễ sặc, mệt khi nhai hoặc mất cảm giác ngon miệng. Khi đó, việc ép ăn món “bổ” nhưng khó nuốt đôi khi phản tác dụng.

Nên chọn thức ăn mềm, ẩm, dễ nuốt như cháo đặc vừa phải, súp xay phù hợp, cá mềm, đậu hũ, rau nấu mềm. Chia nhỏ bữa ăn trong ngày để giảm mệt. Nếu thường xuyên ho khi ăn, nuốt nghẹn, sụt cân hoặc ăn quá chậm, cần gặp bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng để được đánh giá rối loạn nuốt.

Ăn tốt nhưng vẫn phải đi cùng thuốc và tái khám

Chế độ ăn chỉ là một phần của dự phòng tái phát. Người bệnh vẫn cần dùng thuốc đúng đơn, kiểm tra huyết áp, mỡ máu, đường huyết và tái khám đúng hẹn. Bỏ thuốc vì thấy khỏe là sai lầm rất thường gặp.

Hãy xem mỗi bữa ăn là một lần chăm mạch máu. Không cần hoàn hảo ngay lập tức, chỉ cần bền bỉ: Bớt mặn hơn hôm qua, nhiều rau hơn tuần trước, ít đồ chiên hơn tháng trước. Não bộ cần chính những thay đổi đều đặn đó.