Phụ nữ mang thai có tiêm viêm não Nhật Bản được không? Lịch tiêm theo khuyến cáo

Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản trong thai kỳ là vấn đề cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng sức khỏe, nguy cơ phơi nhiễm và chỉ định chuyên môn. Việc hiểu rõ thời điểm tiêm, những trường hợp cần thận trọng và các lưu ý liên quan sẽ giúp mẹ bầu có cơ sở trao đổi với bác sĩ để đưa ra quyết định phù hợp, đảm bảo an toàn cho thai kỳ.

Viêm não Nhật Bản nguy hiểm như thế nào đối với thai phụ?

Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm trùng cấp tính ở hệ thần kinh trung ương do virus viêm não Nhật Bản gây ra. Đối với thai phụ, bệnh cần được đặc biệt lưu ý bởi không chỉ có nguy cơ diễn biến nặng ở người mẹ mà nhiễm virus trong thai kỳ còn có thể ảnh hưởng đến thai nhi.

• Nguy cơ tổn thương thần kinh nghiêm trọng: Khi bệnh tiến triển thành viêm não, người bệnh có thể xuất hiện sốt cao, rối loạn ý thức, co giật và các biểu hiện tổn thương thần kinh. Một số trường hợp có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài hoặc tử vong.
• Thai phụ mắc bệnh nặng có thể đối mặt với nhiều rủi ro: Tình trạng sốt cao, rối loạn thần kinh và bệnh cảnh nặng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của người mẹ, đòi hỏi theo dõi và điều trị tại cơ sở y tế.
• Có khả năng ảnh hưởng đến thai nhi: Dữ liệu về viêm não Nhật Bản trong thai kỳ còn hạn chế, nhưng đã có bằng chứng cho thấy virus có thể truyền qua nhau thai. Vì vậy, nhiễm virus trong thai kỳ được xem là vấn đề cần thận trọng.
• Nguy cơ đối với thai kỳ có thể phụ thuộc thời điểm nhiễm: Một số báo cáo ghi nhận những kết cục bất lợi của thai kỳ khi người mẹ nhiễm virus, tuy nhiên bằng chứng hiện có chưa đủ để xác định chính xác mức độ nguy cơ ở từng giai đoạn thai kỳ.
• Phòng tránh muỗi truyền bệnh đặc biệt quan trọng: Virus viêm não Nhật Bản chủ yếu lây sang người qua muỗi Culex nhiễm virus, không lây trực tiếp thông thường từ người sang người. Thai phụ sống hoặc đi đến khu vực có nguy cơ nên chú trọng các biện pháp phòng muỗi và trao đổi với bác sĩ về biện pháp dự phòng phù hợp.

Phụ nữ mang thai có tiêm viêm não Nhật Bản được không?

Phụ nữ mang thai không được khuyến cáo tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản thường quy trong thai kỳ. Nguyên nhân là dữ liệu về độ an toàn của vắc xin đối với thai phụ và thai nhi còn hạn chế. Tuy nhiên, việc tiêm chủng có thể được cân nhắc trong một số trường hợp khi nguy cơ phơi nhiễm virus viêm não Nhật Bản cao và lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn.

Chẳng hạn, thai phụ đang sinh sống hoặc dự định đến khu vực lưu hành bệnh, đặc biệt khi có nguy cơ tiếp xúc với muỗi truyền bệnh cao, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá cụ thể. Quyết định tiêm cần dựa trên loại vắc xin, nguy cơ phơi nhiễm, thời gian lưu trú, tình trạng sức khỏe và đặc điểm của thai kỳ; không nên tự ý tiêm hoặc trì hoãn vắc xin khi chưa được tư vấn chuyên môn.

Lịch tiêm viêm não Nhật Bản đúng theo khuyến cáo

Lịch tiêm vắc xin Jevax:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi 2: 07 - 14 ngày sau mũi 1.
• Mũi 3: Cách 12 tháng sau mũi 2.

Sau đó tiêm nhắc lại mỗi 03 năm để duy trì khả năng miễn dịch.

Lịch tiêm vắc xin Jeev 3mcg/0.5ml:

• Mũi thứ 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi thứ 2: Sau mũi thứ nhất 28 ngày.
• Mũi nhắc: Người từ 18 đến tròn 49 tuổi tiêm 1 mũi nhắc lại cách 01 năm sau mũi 2. Có thể nhắc trước 18 tuổi với những người sống trong vùng dịch viêm não Nhật Bản lưu hành, người làm việc trong phòng thí nghiệm.

Lịch tiêm vắc xin Imojev:

Lịch tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản Imojev cho người < 18 tuổi:

• Mũi thứ 1: Lần tiêm đầu tiên.
• Mũi thứ 2: 1 năm sau mũi 1.
• Từ ≥ 18 tuổi: Tiêm 1 mũi duy nhất.

Nếu đang mang thai mà chưa tiêm viêm não Nhật Bản thì nên làm gì?

Nếu đang mang thai mà chưa tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản, thai phụ không nên quá lo lắng hoặc tự ý tiêm chủng. Thay vào đó, cần chủ động giảm nguy cơ tiếp xúc với muỗi truyền bệnh, duy trì môi trường sống an toàn và theo dõi sức khỏe trong suốt thai kỳ. Một số biện pháp có thể thực hiện gồm:

Chủ động phòng tránh muỗi đốt

Virus viêm não Nhật Bản chủ yếu lây sang người qua vết đốt của muỗi nhiễm virus. Vì vậy, thai phụ nên hạn chế đến những khu vực có nhiều muỗi, đặc biệt vào thời điểm muỗi hoạt động mạnh; ưu tiên mặc quần áo dài tay, ngủ màn và sử dụng lưới chắn muỗi tại cửa sổ, cửa ra vào để giảm nguy cơ bị muỗi đốt.

Giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế nơi muỗi sinh sản

Cần thường xuyên vệ sinh nhà cửa và khu vực xung quanh, xử lý những nơi có nước đọng có thể tạo điều kiện cho muỗi sinh sản. Các vật dụng chứa nước nên được đậy kín, vệ sinh định kỳ và loại bỏ những vật dụng không cần thiết có khả năng tích nước. Không gian sống thông thoáng, sạch sẽ cũng góp phần hạn chế sự xuất hiện của muỗi.

Sử dụng các biện pháp bảo vệ an toàn cho thai phụ

Bên cạnh màn và quần áo che phủ cơ thể, thai phụ có thể cân nhắc sử dụng sản phẩm xua muỗi phù hợp trong thai kỳ theo đúng hướng dẫn sử dụng. Với các sản phẩm hóa chất diệt hoặc xua muỗi, cần đọc kỹ nhãn sản phẩm, tránh sử dụng quá mức hoặc sai cách và trao đổi với nhân viên y tế nếu chưa chắc chắn về mức độ phù hợp.

Theo dõi sức khỏe và khám thai định kỳ

Thai phụ nên duy trì lịch khám thai theo hướng dẫn để theo dõi sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt, đau đầu nhiều, nôn ói, rối loạn ý thức hoặc co giật, đặc biệt sau khi sinh sống hoặc đi đến khu vực có nguy cơ viêm não Nhật Bản, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Mang thai 3 tháng đầu có tiêm viêm não Nhật Bản được không?

Vắc xin viêm não Nhật Bản nhìn chung không được khuyến cáo tiêm thường quy trong thai kỳ, bao gồm 3 tháng đầu, do dữ liệu về tính an toàn ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Tuy nhiên, trong trường hợp thai phụ có nguy cơ phơi nhiễm cao, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm sau khi đánh giá lợi ích và nguy cơ. Vì vậy, thai phụ không nên tự quyết định tiêm mà cần được tư vấn chuyên môn trước khi chủng ngừa.

Lỡ tiêm viêm não Nhật Bản rồi mới phát hiện có thai có sao không?

Nếu đã tiêm vắc xin rồi mới phát hiện mang thai, thai phụ không nên quá lo lắng. Việc tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản trong thai kỳ không đồng nghĩa với việc chắc chắn gây ảnh hưởng đến thai nhi. Tuy nhiên, do dữ liệu an toàn còn hạn chế, thai phụ nên thông báo cho bác sĩ về loại vắc xin, thời điểm tiêm và thời điểm phát hiện mang thai để được tư vấn, theo dõi thai kỳ phù hợp.

Phụ nữ đang cho con bú có tiêm viêm não Nhật Bản được không?

Việc tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản khi đang cho con bú cần được xem xét tùy theo loại vắc xin và nguy cơ phơi nhiễm. Dữ liệu về sử dụng một số vắc xin viêm não Nhật Bản ở phụ nữ cho con bú còn hạn chế. Vì vậy, người mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để xác định loại vắc xin đang sử dụng và cân nhắc lợi ích - nguy cơ trước khi tiêm.

Tiêm viêm não Nhật Bản trước khi mang thai bao lâu là phù hợp?

Khoảng thời gian phù hợp giữa tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản và mang thai không thể áp dụng một mốc chung cho tất cả các loại vắc xin, vì hiện có những loại vắc xin với công nghệ và hướng dẫn sử dụng khác nhau. Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên cung cấp tên vắc xin cụ thể cho bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được hướng dẫn lịch tiêm và thời điểm mang thai phù hợp theo thông tin kê đơn của sản phẩm.

Nhìn chung, vấn đề phụ nữ mang thai tiêm viêm não Nhật Bản cần được cân nhắc thận trọng dựa trên nguy cơ phơi nhiễm, tình trạng sức khỏe và loại vắc xin cụ thể. Bên cạnh việc chủ động phòng tránh muỗi và duy trì môi trường sống sạch sẽ, thai phụ nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi tiêm chủng. Việc hiểu đúng thông tin và theo dõi thai kỳ đầy đủ sẽ giúp mẹ chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân cũng như thai nhi.