Triệu chứng viêm não Nhật Bản phổ biến ở trẻ em và người lớn

Viêm não Nhật Bản là một bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus gây ra, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh trung ương. Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, việc trang bị kiến thức về các triệu chứng viêm não nhật bản​ là bước đầu tiên và thiết yếu nhất.

Các triệu chứng viêm não Nhật Bản thường gặp

Bệnh viêm não Nhật Bản thường bắt đầu với các dấu hiệu không đặc hiệu, dễ gây nhầm lẫn. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các biểu hiện liên quan đến hệ thần kinh sẽ trở nên rõ ràng hơn, đòi hỏi sự chú ý và can thiệp y tế ngay lập tức.

Sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn, nôn

Đây là những biểu hiện đầu tiên của giai đoạn khởi phát. Bệnh nhân thường sốt cao đột ngột từ 39 đến 40 độ C, thậm chí cao hơn. Cơn sốt thường kéo dài và khó hạ bằng các loại thuốc thông thường.

Kèm theo sốt là tình trạng đau đầu dữ dội, đặc biệt ở vùng trán. Cảm giác buồn nôn và nôn ói cũng thường xuất hiện, khiến người bệnh mệt mỏi và mất nước.

Cứng gáy, mệt mỏi, ngủ gà, li bì

Khi virus bắt đầu tấn công hệ thần kinh, dấu hiệu cứng gáy sẽ xuất hiện. Đây là một triệu chứng điển hình của tình trạng màng não bị kích thích. Người bệnh sẽ cảm thấy khó khăn và đau đớn khi cố gắng gập cằm về phía ngực.

Cơ thể trở nên mệt mỏi rã rời, bệnh nhân có xu hướng ngủ nhiều bất thường (ngủ gà) hoặc rơi vào trạng thái li bì, lơ mơ, khó đánh thức.

Co giật, lú lẫn, rối loạn ý thức

Đây là những dấu hiệu cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. Các cơn co giật có thể xảy ra, đôi khi kèm theo tình trạng mất ý thức. Co giật có thể là toàn thân hoặc chỉ ở một vùng cơ thể như mặt, tay hoặc chân.

Người bệnh có thể trở nên lú lẫn, mất phương hướng về không gian và thời gian, không nhận ra người thân. Mức độ rối loạn ý thức có thể dao động từ hoang tưởng, ảo giác đến tình trạng hôn mê sâu.

Rối loạn vận động, rối loạn nhịp thở, hôn mê

Ở giai đoạn toàn phát, các tổn thương não trở nên nghiêm trọng, dẫn đến rối loạn vận động. Bệnh nhân có thể xuất hiện các cử động bất thường như run giật, múa vờn, hoặc yếu liệt một phần cơ thể, thậm chí liệt hoàn toàn.

Hệ hô hấp cũng bị ảnh hưởng, gây ra tình trạng rối loạn nhịp thở, thở không đều, có thể dẫn đến suy hô hấp. Tình trạng nặng nhất là khi bệnh nhân rơi vào hôn mê sâu, phản xạ ánh sáng yếu hoặc mất, đây là một tiên lượng rất xấu.

Triệu chứng viêm não Nhật Bản theo từng giai đoạn

Diễn tiến của bệnh viêm não Nhật Bản có thể được chia thành các giai đoạn rõ rệt, mỗi giai đoạn có những biểu hiện đặc trưng riêng. Việc nắm rõ các giai đoạn này giúp theo dõi và xử trí bệnh hiệu quả hơn.

Giai đoạn ủ bệnh

Giai đoạn này kéo dài từ 5 - 15 ngày, tính từ lúc bị muỗi nhiễm virus đốt cho đến khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Trong suốt thời gian này, người bệnh thường không có bất kỳ biểu hiện lâm sàng nào.

Giai đoạn khởi phát

Giai đoạn này thường kéo dài từ 1 - 4 ngày. Bệnh bắt đầu đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, buồn nôn và nôn. Ở giai đoạn này, các triệu chứng viêm não Nhật Bản rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm virus thông thường khác.

Giai đoạn toàn phát

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất, kéo dài từ ngày thứ 3 - 4 đến ngày thứ 6 - 7 của bệnh. Các triệu chứng tổn thương não và màng não trở nên rõ rệt: Cứng gáy, rối loạn ý thức, co giật, rối loạn vận động và các dấu hiệu thần kinh khu trú khác. Bệnh nhân có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê. Tăng trương lực cơ (gồng cứng người/co cứng mất vỏ), rối loạn vận động ngoại tháp (run, múa vờn), biểu hiện mặt như nét mặt nạ.

Giai đoạn lui bệnh và nguy cơ di chứng

Nếu qua được giai đoạn nguy kịch, bệnh nhân sẽ bước vào giai đoạn lui bệnh, thường bắt đầu từ tuần thứ hai. Sốt giảm dần và các triệu chứng thần kinh bắt đầu cải thiện. Tuy nhiên, đây cũng là lúc các di chứng thần kinh và tâm thần có thể bộc lộ rõ, chẳng hạn như liệt, động kinh, giảm trí nhớ, hoặc thay đổi tính cách.

Triệu chứng viêm não Nhật Bản ở trẻ em

Trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 15 tuổi, là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất. Các biểu hiện ở trẻ có thể không điển hình như người lớn và tiến triển nhanh hơn.

• Sốt rất cao, khó hạ.
• Nôn trớ, bỏ bú, chán ăn.
• Quấy khóc nhiều, dễ bị kích thích hoặc ngược lại, ngủ li bì.
• Thóp phồng (ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ).
• Co giật là triệu chứng phổ biến và thường xuất hiện sớm.
• Rối loạn trương lực cơ, có thể gồng cứng người hoặc mềm nhũn.

Triệu chứng viêm não Nhật Bản dễ nhầm với bệnh gì?

Ở giai đoạn đầu, việc chẩn đoán viêm não Nhật Bản có thể gặp khó khăn do các triệu chứng ban đầu tương tự như nhiều bệnh lý khác. Việc phân biệt chính xác đòi hỏi sự thăm khám kỹ lưỡng và các xét nghiệm chuyên sâu.

• Viêm màng não do vi khuẩn (viêm màng não mủ): Có các triệu chứng tương tự như sốt, đau đầu, cứng gáy. Tuy nhiên, viêm màng não mủ thường có các dấu hiệu nhiễm trùng rõ rệt hơn.
• Sốt xuất huyết Dengue: Giai đoạn đầu cũng có sốt cao, đau đầu. Nhưng sốt xuất huyết thường kèm theo đau mỏi cơ khớp và các dấu hiệu xuất huyết dưới da.
• Cúm nặng hoặc nhiễm virus khác: Các bệnh nhiễm virus thông thường cũng gây sốt cao và đau đầu, nhưng thường không có các dấu hiệu thần kinh khu trú như cứng gáy hay co giật.
• Nhiễm trùng huyết: Có thể gây sốt cao và rối loạn ý thức, nhưng thường kèm theo các dấu hiệu của một ổ nhiễm trùng cụ thể và suy đa cơ quan.

Dấu hiệu cảnh báo nặng cần đi cấp cứu ngay

Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức để được cấp cứu và điều trị kịp thời.

• Sốt cao liên tục trên 39 độ C và không đáp ứng với thuốc hạ sốt.
• Xuất hiện co giật, dù chỉ là một cơn ngắn.
• Thay đổi ý thức: lú lẫn, lơ mơ, li bì, khó đánh thức hoặc hôn mê.
• Cứng gáy rõ rệt, không thể cúi đầu.
• Khó thở, thở nhanh, thở không đều hoặc có cơn ngưng thở.
• Yếu hoặc liệt tay, chân, hoặc một bên mặt.

Câu hỏi thường gặp

Xung quanh căn bệnh nguy hiểm này, có nhiều thắc mắc cần được giải đáp để người dân có thể chủ động phòng ngừa và nhận biết bệnh.

Triệu chứng viêm não Nhật Bản xuất hiện sau bao lâu?

Thông thường, các triệu chứng lâm sàng đầu tiên sẽ xuất hiện trong khoảng từ 5 đến 15 ngày sau khi bị muỗi mang virus viêm não Nhật Bản đốt.

Triệu chứng đầu tiên của viêm não Nhật Bản là gì?

Những triệu chứng đầu tiên thường là sốt cao đột ngột, kèm theo đau đầu dữ dội, mệt mỏi và buồn nôn. Các dấu hiệu này không đặc hiệu và dễ bị bỏ qua.

Viêm não Nhật Bản có tự khỏi không?

Viêm não Nhật Bản là một bệnh rất nguy hiểm và không thể tự khỏi tại nhà. Bệnh nhân cần được nhập viện để theo dõi và điều trị tích cực, nếu không sẽ có nguy cơ tử vong cao hoặc để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn.

Khi nào cần đưa người bệnh đến bệnh viện?

Cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt là khi có sự kết hợp giữa sốt cao và bất kỳ triệu chứng thần kinh nào như đau đầu dữ dội, nôn vọt, cứng gáy, co giật hoặc thay đổi ý thức.

Nhận diện sớm các triệu chứng viêm não Nhật Bản đóng vai trò quyết định trong việc điều trị và giảm thiểu di chứng. Nếu bạn hoặc người thân có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, đặc biệt là sự kết hợp giữa sốt cao và các biểu hiện thần kinh, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và chăm sóc kịp thời.