Tập đứng thăng bằng sau đột quỵ: Nỗi sợ té ngã khiến nhiều người hồi phục chậm hơn

Vì sao đứng vững lại khó đến vậy sau đột quỵ?

Nhiều bệnh nhân nghĩ chỉ cần chân có sức là sẽ đi lại bình thường. Nhưng thực tế, đứng thăng bằng là hoạt động cần sự phối hợp rất phức tạp giữa não bộ, cơ bắp, mắt và cảm giác cơ thể.

Sau đột quỵ, não có thể không còn điều khiển tốt khả năng giữ trọng tâm. Người bệnh thường dồn lực quá nhiều sang bên khỏe, đứng lệch người hoặc mất phản xạ khi cơ thể chao đảo.

Điều này khiến nhiều người luôn sống trong cảm giác sợ té. Có người chỉ dám ngồi một chỗ vì từng ngã khi bước xuống giường hoặc đi vào nhà tắm. Càng ít vận động, cơ chân càng yếu và khả năng giữ thăng bằng càng giảm nhanh hơn.

Tập đứng thăng bằng không chỉ là chuyện của đôi chân

Phục hồi thăng bằng giúp người bệnh cải thiện nhiều hoạt động quen thuộc như đứng mặc quần áo, đi vệ sinh hay tự lấy đồ vật. Đây cũng là bước quan trọng trước khi luyện tập đi bộ độc lập.

Các chuyên viên phục hồi chức năng thường bắt đầu bằng những bài tập rất đơn giản để cơ thể học lại cách giữ ổn định. Quan trọng nhất là tập trong môi trường an toàn và có người hỗ trợ nếu bệnh nhân còn yếu.

Nhiều người nôn nóng muốn đi lại sớm nên cố tập quá sức. Nhưng nếu té ngã trong giai đoạn này, người bệnh dễ mất tự tin và sợ vận động hơn trước.

Bắt đầu bằng bài tập dồn trọng lượng cơ thể

Một trong những bài tập cơ bản là đứng hai chân rộng bằng vai rồi từ từ dồn trọng lượng sang chân trái và chân phải.

Động tác này giúp não bộ làm quen lại với việc kiểm soát trọng tâm cơ thể. Ban đầu, người bệnh thường vô thức né chân yếu và dồn lực sang bên khỏe nhiều hơn. Việc luyện tập đều giúp hai chân phối hợp tốt hơn theo thời gian.

Nếu còn loạng choạng, người bệnh có thể đứng cạnh thành giường hoặc vịn ghế chắc chắn để tránh ngã.

Đứng tại chỗ cũng là một bài tập phục hồi

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng với nhiều bệnh nhân sau đột quỵ, việc đứng yên 30 giây không hề dễ dàng.

Bài tập này giúp cải thiện sức cơ chân và khả năng giữ ổn định cơ thể. Người bệnh nên đứng thẳng, mắt nhìn phía trước, hai chân đặt cân đối rồi giữ tư thế trong thời gian ngắn trước khi nghỉ.

Khi đã quen hơn, có thể tăng dần thời gian đứng hoặc thử giảm bớt lực tay vịn. Tuy nhiên, không nên tập một mình nếu vẫn còn chóng mặt hoặc mất cân bằng rõ rệt.

Tập bước nhỏ để cơ thể quen với chuyển động

Sau khi đứng ổn định hơn, người bệnh có thể bắt đầu tập bước tại chỗ hoặc bước ngang từng bước ngắn.

Những chuyển động nhỏ này giúp cải thiện phản xạ giữ thăng bằng khi cơ thể thay đổi tư thế. Đây cũng là kỹ năng rất cần thiết để giảm nguy cơ té ngã trong sinh hoạt hằng ngày.

Điều quan trọng là tập chậm, kiểm soát tốt từng bước thay vì cố đi nhanh. Luyện tập đều đặn với cường độ phù hợp có thể giúp cải thiện khả năng giữ thăng bằng theo thời gian.

Người bệnh thường bỏ cuộc vì tiến triển quá chậm

Một trong những khó khăn lớn nhất sau đột quỵ là cảm giác mất kiên nhẫn. Có người tập nhiều tuần nhưng vẫn chưa tự đứng vững nên nghĩ mình “không thể hồi phục”.

Thực tế, khả năng giữ thăng bằng thường cải thiện chậm hơn mong đợi. Não bộ cần thời gian để tái tổ chức các đường dẫn truyền thần kinh và cải thiện khả năng kiểm soát vận động.

Sự động viên từ gia đình lúc này rất quan trọng. Một người dám đứng lên tập lại mỗi ngày đã là bước tiến lớn trong hành trình hồi phục sau đột quỵ.

Đừng xem nhẹ nguy cơ té ngã sau đột quỵ

Té ngã là biến chứng khá phổ biến ở người sau đột quỵ, đặc biệt trong vài tháng đầu phục hồi. Vì vậy, không nên để người bệnh tự tập ở nơi trơn trượt, thiếu tay vịn hoặc ánh sáng kém.

Kiên trì tập thăng bằng mỗi ngày không chỉ giúp đi lại tốt hơn mà còn giúp người bệnh tự tin quay lại các sinh hoạt quen thuộc. Với nhiều người, việc tự đứng vững được trên đôi chân mình chính là dấu mốc rất lớn sau biến cố đột quỵ.