• Thực phẩm chức năng

  • Dược mỹ phẩm

  • Thuốc

  • Chăm sóc cá nhân

  • Thiết bị y tế

  • Tiêm chủng

  • Bệnh & Góc sức khỏe

  • Hệ thống nhà thuốc

    1. /
    2. Góc sức khỏe/
    3. Phòng bệnh & Sống khoẻ/
    4. Tiêm chủng

    Vắc xin cúm tứ giá: Thành phần, hiệu quả và những điều cần biết

    15/10/2026

    Kích thước chữ

    Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm phổ biến, có thể gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Để chủ động phòng bệnh, việc hiểu rõ đặc điểm của vắc xin cúm tứ giá sẽ giúp bạn có thêm thông tin khi tìm hiểu và lựa chọn vắc xin phù hợp.

    Vắc xin cúm tứ giá được phát triển nhằm phòng ngừa bốn chủng virus cúm, gồm hai chủng cúm A và hai dòng cúm B. Tuy nhiên, theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thành phần vắc xin cúm mùa đang được chuyển đổi sang công thức tam giá trong bối cảnh không còn ghi nhận sự lưu hành tự nhiên của virus cúm B/Yamagata trong thời gian dài. Vậy vắc xin cúm tứ giá có đặc điểm gì, khác gì so với vắc xin cúm tam giá và cần lưu ý gì khi lựa chọn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

    Vắc xin cúm tứ giá là gì? Cơ chế hoạt động

    Vắc xin cúm tứ giá là công thức vắc xin cúm mùa được thiết kế để phòng ngừa hai chủng virus cúm A (A(H1N1)pdm09 và A(H3N2)) cùng hai dòng virus cúm B (B/Victoria và B/Yamagata), theo thành phần kháng nguyên được lựa chọn cho từng mùa cúm. Sự khác biệt chủ yếu giữa hai công thức nằm ở thành phần kháng nguyên, không đồng nghĩa vắc xin tứ giá luôn có hiệu quả bảo vệ cao hơn vắc xin tam giá.

    Cơ chế hoạt động của vắc xin là kích thích hệ miễn dịch tạo đáp ứng miễn dịch với các thành phần kháng nguyên có trong vắc xin. Khi tiếp xúc với virus cúm có thành phần kháng nguyên tương đồng với vắc xin, hệ miễn dịch có thể nhận diện virus và tạo đáp ứng bảo vệ, qua đó giúp giảm nguy cơ mắc cúm và nguy cơ diễn tiến nặng. Mức độ bảo vệ không giống nhau ở tất cả mọi người.

    Vắc xin cúm tứ giá: Lựa chọn bảo vệ toàn diện cho mùa cúm 1
    Tìm hiểu vắc xin cúm tứ giá là gì

    Sự khác biệt giữa vắc xin cúm tứ giá và tam giá

    Vắc xin cúm tứ giá và tam giá đều được phát triển nhằm phòng ngừa cúm mùa. Điểm khác biệt chính giữa hai công thức là thành phần kháng nguyên cúm B: vắc xin tứ giá gồm hai dòng B/Victoria và B/Yamagata, trong khi vắc xin tam giá gồm dòng B/Victoria cùng hai thành phần cúm A là A(H1N1)pdm09 và A(H3N2).

    Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc đưa thành phần B/Yamagata vào vắc xin cúm mùa không còn được xem là cần thiết do không ghi nhận sự lưu hành tự nhiên của dòng virus này trong thời gian dài. Vì vậy, công thức vắc xin cúm mùa đang được chuyển đổi sang tam giá theo lộ trình phù hợp tại các thị trường.

    Tiêu chíVắc xin cúm tứ giáVắc xin cúm tam giá
    Thành phần cúm AHai chủng A(H1N1)pdm09 và A(H3N2)Hai chủng A(H1N1)pdm09 và A(H3N2)
    Thành phần cúm BHai dòng B/Victoria và B/YamagataMột dòng B/Victoria
    Điểm khác biệtCó thêm thành phần B/YamagataKhông có thành phần B/Yamagata
    Bối cảnh sử dụngĐược sử dụng rộng rãi trong các mùa cúm trước đâyPhù hợp với định hướng công thức của WHO trong bối cảnh không còn ghi nhận sự lưu hành tự nhiên của B/Yamagata trong thời gian dài
    Hiệu quả bảo vệPhụ thuộc vào thành phần vắc xin, virus lưu hành và đặc điểm người tiêmCũng phụ thuộc vào các yếu tố này; không thể kết luận kém hiệu quả hơn chỉ vì có ít thành phần hơn
    Lựa chọn vắc xinCăn cứ vào sản phẩm được cấp phép, độ tuổi và hướng dẫn sử dụngCăn cứ vào sản phẩm được cấp phép, độ tuổi và hướng dẫn sử dụng

    Lưu ý: Bảng trên mô tả thành phần điển hình của hai công thức. Thành phần cụ thể, chỉ định và độ tuổi sử dụng cần căn cứ vào thông tin được phê duyệt của từng sản phẩm.

    Như vậy, có thêm một thành phần kháng nguyên không đồng nghĩa vắc xin sẽ có hiệu quả bảo vệ cao hơn trong mọi trường hợp. Việc chuyển đổi từ công thức tứ giá sang tam giá cũng không có nghĩa là vắc xin cúm kém hiệu quả hơn. Người dân nên tiếp tục tiêm vắc xin cúm mùa theo khuyến cáo và lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe cùng hướng dẫn sử dụng hiện hành của từng loại vắc xin.

    Vắc xin cúm tứ giá và tam giá khác nhau về thành phần kháng nguyên được đưa vào vắc xin
    Vắc xin cúm tứ giá và tam giá khác nhau về thành phần kháng nguyên được đưa vào vắc xin

    Ai nên tiêm vắc xin cúm mùa?

    Tiêm vắc xin cúm mùa hằng năm được khuyến nghị cho nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là những người có nguy cơ cao mắc cúm hoặc gặp biến chứng. Vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan, nhưng không thể bảo vệ tuyệt đối trước mọi chủng virus cúm. Dưới đây là danh sách các đối tượng nên xem xét tiêm vắc xin cúm:

    • Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên: Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao mắc các biến chứng từ cúm, do hệ miễn dịch của chúng còn non yếu. Tiêm vắc xin cúm mùa giúp giảm nguy cơ mắc cúm, giảm nguy cơ bệnh nặng và nhập viện.
    • Người lớn tuổi (65 tuổi trở lên): Đối với người cao tuổi, cúm không chỉ là bệnh thông thường mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi. Vắc xin cúm giúp tăng cường khả năng miễn dịch, qua đó giảm thiểu các rủi ro sức khỏe liên quan.
    • Phụ nữ có thai: Phụ nữ mang thai có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng từ cúm và điều này có thể ảnh hưởng đến cả thai nhi. Tiêm vắc xin cúm trong khi mang thai không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của người mẹ mà còn cung cấp kháng thể cho trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời.
    • Nhân viên y tế: Các bác sĩ, y tá và nhân viên y tế khác tiếp xúc thường xuyên với bệnh nhân, đặc biệt là những người có thể mang virus cúm. Tiêm vắc xin cúm là bước quan trọng để bảo vệ họ và những người xung quanh khỏi nguy cơ lây nhiễm.
    • Người mắc bệnh mạn tính: Bao gồm người mắc bệnh tim mạch, bệnh hô hấp mạn tính như hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), và bệnh đái tháo đường. Cúm có thể làm nặng thêm các bệnh lý nền và tăng nguy cơ biến chứng.
    • Những người thường xuyên đi du lịch: Những người đi du lịch quốc tế, đặc biệt là đến các khu vực có tỷ lệ bệnh cúm cao, nên xem xét tiêm vắc xin cúm để bảo vệ bản thân khỏi các chủng virus khác nhau có thể gặp phải khi đi du lịch.
    Vắc xin cúm tứ giá: Lựa chọn bảo vệ toàn diện cho mùa cúm 3
    Trẻ em và người già là những đối tượng nên tiêm vắc xin cúm

    Tác dụng phụ và cách xử lý khi tiêm vắc xin cúm

    Khi tiêm vắc xin cúm, giống như với hầu hết các loại vắc xin khác, có thể xuất hiện một số tác dụng phụ sau tiêm vắc xin cúm, tuy nhiên, chúng thường nhẹ và tự hết trong vài ngày. Dưới đây là thông tin chi tiết về các tác dụng phụ thường gặp và cách xử lý chúng hiệu quả sau khi tiêm vắc xin cúm.

    Tác dụng phụ thường gặp:

    • Đau, sưng hoặc đỏ tại chỗ tiêm: Đây là phản ứng phổ biến nhất, xảy ra do cơ thể phản ứng với protein của vắc xin. Vùng da quanh chỗ tiêm có thể cảm thấy đau nhức hoặc sưng tấy trong một vài ngày.
    • Mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi sau khi tiêm chủng là khá phổ biến và thường biểu hiện của phản ứng miễn dịch đang hoạt động để tạo ra kháng thể.
    • Nhức đầu và ớn lạnh: Một số người có thể trải qua nhức đầu và cảm giác ớn lạnh trong một thời gian ngắn sau khi tiêm.
    • Sốt nhẹ: Sốt là một dấu hiệu khác cho thấy hệ thống miễn dịch của cơ thể đang phản ứng với vắc xin. Thông thường, sốt sẽ không cao và tự hết sau một hoặc hai ngày.
    Vắc xin cúm tứ giá: Lựa chọn bảo vệ toàn diện cho mùa cúm 4
    Bạn có thể bị sốt sau khi tiêm vắc xin cúm

    Cách xử lý tác dụng phụ bao gồm:

    • Sử dụng khăn lạnh: Đặt một khăn ấm hoặc lạnh lên vùng da bị sưng hoặc đỏ để giảm đau và viêm.
    • Dùng thuốc giảm đau: Thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil) có thể giúp giảm đau và sốt. Luôn tuân theo hướng dẫn sử dụng trên bao bì hoặc theo chỉ dẫn của bác sĩ.
    • Nghỉ ngơi: Cơ thể cần thời gian để hồi phục sau tiêm chủng, vì vậy hãy đảm bảo rằng bạn nghỉ ngơi đầy đủ.
    • Uống nhiều nước: Giữ cơ thể được hydrat hóa giúp giảm mệt mỏi và hỗ trợ quá trình hồi phục tổng thể.

    Mặc dù hiếm gặp, nhưng nếu bạn gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn như khó thở, sưng mặt hoặc họng hoặc phát ban nghiêm trọng, bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nghiêm trọng cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

    Tiêm vắc xin cúm mùa hằng năm là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng liên quan, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc lựa chọn vắc xin cần dựa trên sản phẩm được cấp phép, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn sử dụng hiện hành, thay vì chỉ dựa vào số lượng chủng virus trong vắc xin. Hãy tham khảo ý kiến nhân viên y tế để lựa chọn loại vắc xin phù hợp cho bản thân và gia đình nhé!

    Xem thêm:

    Hiện nay, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp nhiều loại vắc xin cúm chính hãng, bao gồm: Vắc xin VAXIGRIP (Pháp) giá 333.000 đồng và INFLUVAC (Hà Lan) giá 333.000 đồng (Giá bán lẻ mang tính tham khảo, có thể thay đổi theo từng thời điểm). Với các ưu điểm vượt trội như tiêm nhẹ - ít đau, vắc xin đa dạng, giá cả hợp lý, cùng hệ thống bảo quản đạt chuẩn GSP, Long Châu luôn là lựa chọn đáng tin cậy cho mọi nhu cầu tiêm chủng. Hãy liên hệ trực tiếp qua Hotline 1800 6928 để được tư vấn và đặt lịch tiêm chủng nhanh nhất!

    Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
    Nhà thuốc Long Châu

    Thạc sĩ - Bác sĩTrần Thị Mỹ Linh

    Đã kiểm duyệt nội dung

    Hoàn thành chương trình Thạc sĩ Y học cổ truyền tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Cơ - Xương - Khớp và lĩnh vực Xét nghiệm.

    Xem thêm thông tin