Hoàn thành chương trình Thạc sĩ Y học cổ truyền tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Cơ - Xương - Khớp và lĩnh vực Xét nghiệm.
15/10/2026
Mặc định
Lớn hơn
Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm phổ biến, có thể gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Để chủ động phòng bệnh, việc hiểu rõ đặc điểm của vắc xin cúm tứ giá sẽ giúp bạn có thêm thông tin khi tìm hiểu và lựa chọn vắc xin phù hợp.
Vắc xin cúm tứ giá được phát triển nhằm phòng ngừa bốn chủng virus cúm, gồm hai chủng cúm A và hai dòng cúm B. Tuy nhiên, theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thành phần vắc xin cúm mùa đang được chuyển đổi sang công thức tam giá trong bối cảnh không còn ghi nhận sự lưu hành tự nhiên của virus cúm B/Yamagata trong thời gian dài. Vậy vắc xin cúm tứ giá có đặc điểm gì, khác gì so với vắc xin cúm tam giá và cần lưu ý gì khi lựa chọn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Vắc xin cúm tứ giá là công thức vắc xin cúm mùa được thiết kế để phòng ngừa hai chủng virus cúm A (A(H1N1)pdm09 và A(H3N2)) cùng hai dòng virus cúm B (B/Victoria và B/Yamagata), theo thành phần kháng nguyên được lựa chọn cho từng mùa cúm. Sự khác biệt chủ yếu giữa hai công thức nằm ở thành phần kháng nguyên, không đồng nghĩa vắc xin tứ giá luôn có hiệu quả bảo vệ cao hơn vắc xin tam giá.
Cơ chế hoạt động của vắc xin là kích thích hệ miễn dịch tạo đáp ứng miễn dịch với các thành phần kháng nguyên có trong vắc xin. Khi tiếp xúc với virus cúm có thành phần kháng nguyên tương đồng với vắc xin, hệ miễn dịch có thể nhận diện virus và tạo đáp ứng bảo vệ, qua đó giúp giảm nguy cơ mắc cúm và nguy cơ diễn tiến nặng. Mức độ bảo vệ không giống nhau ở tất cả mọi người.

Vắc xin cúm tứ giá và tam giá đều được phát triển nhằm phòng ngừa cúm mùa. Điểm khác biệt chính giữa hai công thức là thành phần kháng nguyên cúm B: vắc xin tứ giá gồm hai dòng B/Victoria và B/Yamagata, trong khi vắc xin tam giá gồm dòng B/Victoria cùng hai thành phần cúm A là A(H1N1)pdm09 và A(H3N2).
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc đưa thành phần B/Yamagata vào vắc xin cúm mùa không còn được xem là cần thiết do không ghi nhận sự lưu hành tự nhiên của dòng virus này trong thời gian dài. Vì vậy, công thức vắc xin cúm mùa đang được chuyển đổi sang tam giá theo lộ trình phù hợp tại các thị trường.
| Tiêu chí | Vắc xin cúm tứ giá | Vắc xin cúm tam giá |
|---|---|---|
| Thành phần cúm A | Hai chủng A(H1N1)pdm09 và A(H3N2) | Hai chủng A(H1N1)pdm09 và A(H3N2) |
| Thành phần cúm B | Hai dòng B/Victoria và B/Yamagata | Một dòng B/Victoria |
| Điểm khác biệt | Có thêm thành phần B/Yamagata | Không có thành phần B/Yamagata |
| Bối cảnh sử dụng | Được sử dụng rộng rãi trong các mùa cúm trước đây | Phù hợp với định hướng công thức của WHO trong bối cảnh không còn ghi nhận sự lưu hành tự nhiên của B/Yamagata trong thời gian dài |
| Hiệu quả bảo vệ | Phụ thuộc vào thành phần vắc xin, virus lưu hành và đặc điểm người tiêm | Cũng phụ thuộc vào các yếu tố này; không thể kết luận kém hiệu quả hơn chỉ vì có ít thành phần hơn |
| Lựa chọn vắc xin | Căn cứ vào sản phẩm được cấp phép, độ tuổi và hướng dẫn sử dụng | Căn cứ vào sản phẩm được cấp phép, độ tuổi và hướng dẫn sử dụng |
Lưu ý: Bảng trên mô tả thành phần điển hình của hai công thức. Thành phần cụ thể, chỉ định và độ tuổi sử dụng cần căn cứ vào thông tin được phê duyệt của từng sản phẩm.
Như vậy, có thêm một thành phần kháng nguyên không đồng nghĩa vắc xin sẽ có hiệu quả bảo vệ cao hơn trong mọi trường hợp. Việc chuyển đổi từ công thức tứ giá sang tam giá cũng không có nghĩa là vắc xin cúm kém hiệu quả hơn. Người dân nên tiếp tục tiêm vắc xin cúm mùa theo khuyến cáo và lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe cùng hướng dẫn sử dụng hiện hành của từng loại vắc xin.

Tiêm vắc xin cúm mùa hằng năm được khuyến nghị cho nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là những người có nguy cơ cao mắc cúm hoặc gặp biến chứng. Vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan, nhưng không thể bảo vệ tuyệt đối trước mọi chủng virus cúm. Dưới đây là danh sách các đối tượng nên xem xét tiêm vắc xin cúm:

Khi tiêm vắc xin cúm, giống như với hầu hết các loại vắc xin khác, có thể xuất hiện một số tác dụng phụ sau tiêm vắc xin cúm, tuy nhiên, chúng thường nhẹ và tự hết trong vài ngày. Dưới đây là thông tin chi tiết về các tác dụng phụ thường gặp và cách xử lý chúng hiệu quả sau khi tiêm vắc xin cúm.
Tác dụng phụ thường gặp:

Cách xử lý tác dụng phụ bao gồm:
Mặc dù hiếm gặp, nhưng nếu bạn gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn như khó thở, sưng mặt hoặc họng hoặc phát ban nghiêm trọng, bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nghiêm trọng cần được can thiệp y tế khẩn cấp.
Tiêm vắc xin cúm mùa hằng năm là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng liên quan, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc lựa chọn vắc xin cần dựa trên sản phẩm được cấp phép, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn sử dụng hiện hành, thay vì chỉ dựa vào số lượng chủng virus trong vắc xin. Hãy tham khảo ý kiến nhân viên y tế để lựa chọn loại vắc xin phù hợp cho bản thân và gia đình nhé!
Xem thêm:
Hiện nay, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp nhiều loại vắc xin cúm chính hãng, bao gồm: Vắc xin VAXIGRIP (Pháp) giá 333.000 đồng và INFLUVAC (Hà Lan) giá 333.000 đồng (Giá bán lẻ mang tính tham khảo, có thể thay đổi theo từng thời điểm). Với các ưu điểm vượt trội như tiêm nhẹ - ít đau, vắc xin đa dạng, giá cả hợp lý, cùng hệ thống bảo quản đạt chuẩn GSP, Long Châu luôn là lựa chọn đáng tin cậy cho mọi nhu cầu tiêm chủng. Hãy liên hệ trực tiếp qua Hotline 1800 6928 để được tư vấn và đặt lịch tiêm chủng nhanh nhất!
Thạc sĩ - Bác sĩTrần Thị Mỹ Linh
Hoàn thành chương trình Thạc sĩ Y học cổ truyền tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Cơ - Xương - Khớp và lĩnh vực Xét nghiệm.