Vì sao huyết áp tăng đột ngột? Dấu hiệu cảnh báo dễ bị bỏ qua

Khi huyết áp tăng đột ngột, cơ thể đang phản ứng điều gì?

Không ít người từng trải qua cảm giác bất ngờ khi máy đo hiện con số cao hơn bình thường rất nhiều. Điều này thường khiến họ hoang mang: “Mới hôm trước vẫn ổn, sao hôm nay lại tăng mạnh như vậy?”

Thực tế, huyết áp không phải con số cố định. Nó thay đổi liên tục theo cảm xúc, hoạt động và trạng thái cơ thể. Khi hệ thần kinh bị kích thích - ví dụ lúc căng thẳng hoặc lo lắng - tim sẽ đập nhanh hơn và mạch máu co lại, khiến huyết áp tăng lên.

Phản ứng này vốn là cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên nếu xảy ra thường xuyên hoặc tăng quá cao, nó có thể gây áp lực lớn lên tim và mạch máu.

Những nguyên nhân quen thuộc nhưng dễ bị xem nhẹ

Trong nhiều trường hợp, huyết áp tăng đột ngột có thể xuất phát từ những thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Ăn nhiều muối

Các thực phẩm như đồ muối, mì ăn liền hoặc thực phẩm chế biến sẵn chứa lượng natri cao. Khi ăn quá nhiều muối, cơ thể giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu và khiến huyết áp tăng.

Căng thẳng và lo âu

Căng thẳng kéo dài khiến cơ thể tiết ra hormone stress như adrenaline và cortisol. Các hormone này làm tim đập nhanh và mạch máu co lại, khiến huyết áp tăng.

Thiếu ngủ

Ngủ không đủ giấc hoặc ngủ kém chất lượng có thể làm rối loạn cơ chế điều hòa huyết áp của cơ thể.

Caffeine, rượu bia và thuốc lá

Uống nhiều cà phê, sử dụng rượu bia hoặc hút thuốc có thể khiến huyết áp tăng nhanh trong thời gian ngắn.

Một số bệnh lý tiềm ẩn cũng có thể gây tăng huyết áp đột ngột

Đôi khi, huyết áp tăng bất thường không chỉ đến từ lối sống. Một số bệnh lý bên trong cơ thể cũng có thể là nguyên nhân.

Các bệnh về thận, tuyến giáp, rối loạn nội tiết hoặc bệnh tim mạch có thể khiến cơ chế điều hòa huyết áp bị rối loạn. Trong những trường hợp này, huyết áp có thể tăng đột ngột dù người bệnh không thay đổi sinh hoạt.

Ngoài ra, quên uống thuốc hoặc tự ý ngưng thuốc điều trị tăng huyết áp cũng có thể khiến huyết áp tăng trở lại nhanh chóng.

Khi nào bạn cần chú ý đặc biệt?

Nếu huyết áp tăng cao đột ngột, người nhà hoặc người chăm sóc cần theo dõi kỹ các dấu hiệu bất thường.

Huyết áp ≥ 180/120 mmHg được xem là cơn tăng huyết áp nguy kịch. Ở mức này, nguy cơ tổn thương các cơ quan quan trọng như não, tim hoặc thận tăng lên đáng kể.

Dấu hiệu cần đi cấp cứu ngay

Bạn cần đến bệnh viện hoặc gọi cấp cứu ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau đầu dữ dội đột ngột;
• Đau ngực;
• Khó thở;
• Nhìn mờ hoặc nhìn đôi;
• Yếu hoặc tê liệt tay chân;
• Lú lẫn hoặc khó nói.

Những dấu hiệu này có thể là cảnh báo sớm của đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Bạn nên làm gì khi huyết áp tăng rất cao?

Nếu bạn đo thấy huyết áp tăng bất thường, hãy thực hiện các bước sau:

1. Ngồi nghỉ khoảng 5 phút và giữ bình tĩnh.
2. Đo lại huyết áp.
3. Nếu chỉ số vẫn ≥ 180/120 mmHg, hãy đến cơ sở y tế ngay.
4. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở hoặc yếu tay chân, hãy gọi cấp cứu ngay.

Không nên tự ý dùng thuốc nếu chưa có hướng dẫn từ bác sĩ.

Cách giữ huyết áp ổn định trong đời sống hằng ngày

Việc kiểm soát huyết áp thường bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ trong sinh hoạt.

Giảm muối trong khẩu phần ăn, duy trì vận động đều đặn và ngủ đủ giấc có thể giúp huyết áp ổn định hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần giảm 5-10% trọng lượng cơ thể cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ tăng huyết áp.

Một thói quen hữu ích khác là đo huyết áp định kỳ tại nhà. Khi theo dõi thường xuyên, người bệnh có thể phát hiện sớm những biến động bất thường và chủ động đi khám trước khi biến chứng xảy ra.