Xét nghiệm SPOT-MAS Lung là gì? Những thông tin quan trọng cần biết

Xét nghiệm SPOT-MAS là một kỹ thuật cận lâm sàng hiện đại được ứng dụng trong hỗ trợ phát hiện sớm và đánh giá nguy cơ ung thư. Phương pháp này đang nhận được sự quan tâm của nhiều người nhờ khả năng cung cấp thông tin sinh học phân tử quan trọng, giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán và theo dõi điều trị hiệu quả hơn.

Xét nghiệm SPOT-MAS Lung là gì?

Xét nghiệm SPOT-MAS Lung là phương pháp tầm soát ung thư phổi tiên tiến, được thực hiện thông qua phân tích mẫu máu ngoại vi nhằm phát hiện sớm các dấu ấn sinh học liên quan đến tế bào ung thư. Phương pháp này thuộc nhóm “sinh thiết lỏng” (liquid biopsy), cho phép phát hiện DNA khối u lưu hành trong máu (circulating tumor DNA - ctDNA), là các đoạn vật chất di truyền được giải phóng từ tế bào ung thư vào hệ tuần hoàn.

SPOT-MAS Lung ứng dụng công nghệ sinh học phân tử hiện đại, đặc biệt là kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới (Next-Generation Sequencing - NGS) kết hợp với các thuật toán phân tích dữ liệu dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nhận diện và phân tích các biến đổi di truyền đặc hiệu liên quan đến ung thư phổi. Việc phát hiện ctDNA có thể phản ánh sự hiện diện của khối u ngay cả khi bệnh chưa biểu hiện triệu chứng lâm sàng rõ ràng.

So với các phương pháp chẩn đoán xâm lấn như sinh thiết mô, xét nghiệm SPOT-MAS Lung ít xâm lấn hơn, góp phần giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế cảm giác đau hoặc khó chịu cho người được xét nghiệm. Nhờ khả năng phát hiện sớm các biến đổi phân tử đặc hiệu, xét nghiệm hỗ trợ đánh giá nguy cơ mắc bệnh, định hướng chiến lược tầm soát và có thể góp phần theo dõi đáp ứng điều trị trong một số bối cảnh lâm sàng.

Ngoài tính an toàn và thuận tiện, SPOT-MAS Lung được ghi nhận có độ nhạy và độ đặc hiệu tương đối cao trong phát hiện tín hiệu ung thư ở giai đoạn sớm, đặc biệt ở nhóm đối tượng nguy cơ cao như người hút thuốc lá lâu năm, người tiếp xúc thường xuyên với khói bụi hoặc hóa chất độc hại, và người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng SPOT-MAS Lung là xét nghiệm mang tính chất hỗ trợ tầm soát và không thay thế hoàn toàn các phương pháp chẩn đoán tiêu chuẩn như chẩn đoán hình ảnh hoặc các xét nghiệm chuyên sâu khác. Việc chỉ định và diễn giải kết quả cần được thực hiện trong bối cảnh lâm sàng cụ thể.

Tại sao cần tầm soát sớm ung thư phổi?

Ung thư phổi là bệnh lý ác tính có tỷ lệ tử vong cao do diễn tiến âm thầm và thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Việc tầm soát sớm đóng vai trò quan trọng trong phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở giai đoạn khu trú, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh. Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy, khi ung thư phổi được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng kiểm soát bệnh và tỷ lệ sống sau 5 năm có thể tăng đáng kể so với khi phát hiện muộn.

Ở giai đoạn tiến triển, khối u thường đã xâm lấn mô phổi lân cận hoặc di căn đến các cơ quan khác như não, gan, xương, khiến việc điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và hiệu quả hạn chế. Ngược lại, tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường ở mức độ tế bào hoặc di truyền, ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng.

Những ai nên tầm soát ung thư phổi hàng năm?

Tầm soát ung thư phổi định kỳ giúp phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm, tăng hiệu quả điều trị, cải thiện tiên lượng sống và giảm gánh nặng bệnh tật. Theo khuyến cáo của nhiều tổ chức y khoa quốc tế, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần được ưu tiên tầm soát ung thư phổi hằng năm.

Người từ 50 tuổi trở lên, đặc biệt có tiền sử hút thuốc lá

Tuổi tác là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với ung thư phổi do sự tích lũy các đột biến gen và tổn thương tế bào theo thời gian. Người từ 50 tuổi trở lên, đặc biệt là những người đang hút thuốc hoặc từng hút thuốc với thời gian dài, có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn đáng kể so với dân số chung. Ngay cả những người đã ngừng hút thuốc dưới 15 năm vẫn được xem là nhóm nguy cơ cao vì tổn thương mô phổi và biến đổi sinh học có thể tồn tại lâu dài sau khi ngưng tiếp xúc với khói thuốc.

Người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động và ô nhiễm môi trường

Khói thuốc lá thụ động chứa nhiều chất gây ung thư như benzene, formaldehyde và các hợp chất nitrosamine. Hít phải khói thuốc trong thời gian dài làm tăng nguy cơ tổn thương biểu mô đường hô hấp. Bên cạnh đó, ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, khí thải giao thông và khói bụi công nghiệp, có thể thúc đẩy phản ứng viêm mạn tính và stress oxy hóa, làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi

Yếu tố di truyền có vai trò nhất định trong cơ chế sinh bệnh học ung thư phổi. Người có cha mẹ, anh chị em ruột mắc ung thư phổi có thể mang các biến thể gen làm tăng tính nhạy cảm với tác nhân gây ung thư. Do đó, nhóm đối tượng này cần được theo dõi sức khỏe hô hấp sát sao và thực hiện tầm soát theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa.

Người mắc các bệnh phổi mạn tính

Các bệnh lý như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), xơ phổi hay viêm phế quản mạn tính có liên quan mật thiết đến nguy cơ phát triển ung thư phổi. Tình trạng viêm mạn tính kéo dài làm thay đổi cấu trúc mô phổi, thúc đẩy quá trình tăng sinh tế bào bất thường.

Người làm việc trong môi trường tiếp xúc hóa chất độc hại

Những người làm việc trong ngành khai thác than, luyện kim, sản xuất hóa chất, xây dựng hoặc thường xuyên tiếp xúc với amiăng, khí radon, bụi kim loại nặng và khói công nghiệp có nguy cơ mắc ung thư phổi cao. Vì vậy, tầm soát ung thư phổi hằng năm là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho nhóm lao động này.

Xét nghiệm SPOT-MAS Lung được xem là bước tiến mới trong tầm soát ung thư phổi nhờ ứng dụng công nghệ giải trình tự gen kết hợp trí tuệ nhân tạo, giúp phát hiện sớm dấu ấn ung thư từ mẫu máu với tính an toàn và tiện lợi cao. Tuy nhiên, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn lựa chọn phương pháp tầm soát phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.