Xử trí khi người bệnh bất tỉnh: Chậm vài phút có thể trả giá đắt

Vì sao bất tỉnh không nên xem nhẹ?

Bất tỉnh không chỉ là “ngất xỉu” thông thường. Đây có thể là dấu hiệu của các tình trạng nghiêm trọng như đột quỵ, rối loạn nhịp tim hoặc ngừng tim.

Điểm nguy hiểm là não chỉ cần thiếu oxy trong vài phút đã có thể bị tổn thương. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể để lại di chứng nặng hoặc tử vong.

Sai lầm thường gặp: “Để họ tự tỉnh lại”

Trong nhiều tình huống, người xung quanh thường:

• Chờ xem người bệnh có tự tỉnh không;
• Cho uống nước hoặc xoa dầu;
• Cố gắng bế dậy.

Tuy nhiên, khi người bệnh đã bất tỉnh, vấn đề quan trọng nhất không phải là “Đợi họ tỉnh lại” mà là đảm bảo họ vẫn thở và duy trì tuần hoàn não. Việc chần chừ trong vài phút đầu có thể làm mất cơ hội cứu sống.

Thực tế, bất tỉnh là dấu hiệu cảnh báo hệ thần kinh hoặc tuần hoàn đang gặp vấn đề. Nếu không đảm bảo đường thở và tuần hoàn, người bệnh có thể rơi vào nguy hiểm chỉ trong vài phút.

Cần làm gì ngay khi gặp người bất tỉnh?

Trước hết, hãy giữ bình tĩnh và gọi cấp cứu càng sớm càng tốt.

Sau đó, nhanh chóng kiểm tra xem người bệnh có phản ứng và còn thở hay không. Nếu người bệnh vẫn thở nhưng không tỉnh, hãy đặt họ nằm nghiêng để tránh sặc và tiếp tục theo dõi.

Nếu không thấy người bệnh thở hoặc thở bất thường, cần bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực ngay nếu bạn có thể thực hiện. Đây là cách giúp duy trì tuần hoàn máu lên não trong lúc chờ nhân viên y tế.

Tuyệt đối không cho người bất tỉnh uống nước, thuốc hay cố gắng ép họ ngồi dậy. Những hành động này có thể gây sặc hoặc làm nặng thêm tình trạng.

Khi nào cần gọi cấp cứu ngay lập tức?

Không phải mọi trường hợp bất tỉnh đều giống nhau. Tuy nhiên, có những dấu hiệu buộc phải gọi cấp cứu ngay:

• Người bệnh không thở hoặc thở yếu, thở ngắt quãng.
• Bất tỉnh kéo dài hơn 1 - 2 phút không hồi phục.
• Có dấu hiệu co giật, méo miệng, yếu liệt tay chân.
• Xảy ra sau tai nạn, chấn thương hoặc té ngã mạnh.

Trong những tình huống này, mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng đến khả năng hồi phục của não.

Hành động nhanh có thể cứu sống người bệnh

Trong cấp cứu, “thời gian là sự sống”. Chỉ vài phút chậm trễ cũng có thể khiến não bị tổn thương nặng.

Ngược lại, nếu người xung quanh nhận biết đúng và xử trí kịp thời, cơ hội hồi phục của người bệnh sẽ cao hơn rất nhiều.