4 món ăn dễ gây ngộ độc nếu để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu

Thức ăn sau khi chế biến không phải lúc nào cũng an toàn nếu để lâu trên bàn ăn. Trong điều kiện nhiệt độ thuận lợi, vi khuẩn có thể phát triển hoặc sinh độc tố, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Nhận biết những món ăn dễ gặp rủi ro và bảo quản đúng cách giúp bảo vệ sức khỏe gia đình.

Khoai tây nướng bọc giấy bạc

Khoai tây nướng thường được bọc giấy bạc để giữ nhiệt và hạn chế mất độ ẩm. Tuy nhiên, nếu khoai được bọc kín rồi để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, điều kiện bên trong có thể tạo thuận lợi cho một số vi sinh vật nguy hiểm phát triển.

Một nguy cơ đáng lưu ý là vi khuẩn Clostridium botulinum. Vi khuẩn này có khả năng tạo bào tử tồn tại trong môi trường bất lợi và phát triển trong điều kiện ít oxy khi các yếu tố khác phù hợp. Độc tố botulinum do vi khuẩn tạo ra có thể gây ngộ độc botulism, một tình trạng nghiêm trọng ảnh hưởng đến hệ thần kinh.

Khoai tây nướng bọc giấy bạc được bảo quản không đúng cách đã từng được ghi nhận có liên quan đến ngộ độc botulism. Tuy nhiên, không phải mọi củ khoai tây bọc giấy bạc đều gây ngộ độc. Nguy cơ phụ thuộc vào điều kiện chế biến, thời gian và nhiệt độ bảo quản.

Để hạn chế rủi ro, nên tháo giấy bạc và nhanh chóng đưa khoai tây vào tủ lạnh nếu chưa sử dụng ngay. Có thể chia khoai thành các phần nhỏ để làm nguội nhanh hơn, đựng trong hộp sạch và đậy kín khi bảo quản. Không nên để khoai tây bọc giấy bạc trên bàn ăn qua đêm hoặc dựa vào mùi vị để đánh giá độ an toàn.

Rau củ quả cắt sẵn

Rau củ quả cắt sẵn thường được sử dụng trong món salad, sinh tố hoặc các bữa ăn tiện lợi. Dù có vẻ tươi ngon, nhóm thực phẩm này vẫn có thể chứa vi sinh vật gây bệnh nếu nguyên liệu, dụng cụ sơ chế hoặc điều kiện bảo quản không bảo đảm vệ sinh.

Trong quá trình trồng trọt, vận chuyển và chế biến, rau củ quả có thể tiếp xúc với đất, nước, bàn tay hoặc bề mặt nhiễm bẩn. Khi cắt, phần thịt bên trong thực phẩm lộ ra ngoài, tạo thêm điều kiện để vi sinh vật tiếp xúc và phát triển nếu nhiệt độ không phù hợp. Rau củ quả ăn sống cũng thường không trải qua bước nấu chín để giảm lượng vi sinh vật gây bệnh.

Để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm, cần rửa tay trước khi sơ chế và rửa rau củ quả dưới vòi nước sạch trước khi cắt, kể cả khi dự định gọt vỏ. Dao, thớt và hộp đựng phải sạch; không dùng chung dụng cụ vừa tiếp xúc với thịt sống mà chưa vệ sinh.

Sau khi cắt, nên cho rau củ quả vào hộp sạch, đậy kín và bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 4°C hoặc thấp hơn. Không nên để thực phẩm đã cắt ngoài nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt trong thời tiết nóng. Với sản phẩm đóng gói sẵn, hãy tuân thủ hướng dẫn trên nhãn và loại bỏ thực phẩm nếu đã bảo quản sai điều kiện.

Thịt nguội

Thịt nguội, giăm bông và các loại thịt thái lát thường được dùng trong bánh mì, salad hoặc bữa ăn nhanh. Do có thể được ăn trực tiếp mà không cần nấu lại, những thực phẩm này cần được xử lý và bảo quản cẩn thận để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

Một vi khuẩn đáng lưu ý là Listeria monocytogenes. Vi khuẩn này có thể nhiễm vào thịt nguội trong quá trình sản xuất, cắt thái hoặc tiếp xúc với tay, thiết bị và bề mặt chế biến không sạch. Đáng chú ý, Listeria vẫn có khả năng phát triển ở nhiệt độ tủ lạnh, dù thường chậm hơn so với điều kiện thuận lợi bên ngoài.

Nhiễm khuẩn Listeria có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với phụ nữ mang thai, người từ 65 tuổi trở lên và người suy giảm miễn dịch. Vì vậy, việc duy trì nhiệt độ lạnh và tuân thủ thời hạn sử dụng là điều cần thiết. Tuy nhiên, bảo quản lạnh không thể loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn đã có trong thực phẩm.

Sau khi mở bao bì, nên bảo quản thịt nguội theo hướng dẫn của nhà sản xuất, sử dụng trong thời gian khuyến nghị và tránh để thực phẩm tiếp xúc lâu với không khí hoặc bề mặt không sạch. Nguyên tắc chung là không để thịt nguội và các thực phẩm dễ hỏng khác ngoài nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Nếu nhiệt độ môi trường trên 32°C, thời gian này giảm xuống còn 1 giờ.

Phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch cần đặc biệt thận trọng. Nhóm nguy cơ cao nên tránh ăn thịt nguội chưa được làm nóng, trừ khi thực phẩm được hâm nóng đến khoảng 74°C hoặc nóng bốc hơi trước khi sử dụng.

Cơm chín

Cơm là món ăn quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày. Nhiều gia đình có thói quen để cơm trong nồi đến tối hoặc tận dụng cơm thừa cho bữa tiếp theo. Tuy nhiên, nếu cơm chín không được làm nguội và bảo quản đúng cách, vi khuẩn có thể phát triển và làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Một tác nhân thường được nhắc đến là Bacillus cereus. Vi khuẩn này có thể tạo bào tử tồn tại sau quá trình nấu. Khi cơm được giữ trong điều kiện nhiệt độ thuận lợi, bào tử có thể nảy mầm, vi khuẩn phát triển và một số chủng tạo độc tố gây bệnh.

Ngộ độc liên quan đến Bacillus cereus có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Đặc biệt, một số độc tố gây nôn có khả năng chịu nhiệt. Vì vậy, hâm nóng cơm sau khi để ngoài quá lâu không bảo đảm loại bỏ hết nguy cơ. Cơm cũng có thể không có mùi lạ hoặc dấu hiệu hư hỏng rõ ràng dù không còn an toàn.

Để bảo quản cơm nguội, nên chia cơm thừa vào các hộp sạch, nông và đưa vào tủ lạnh càng sớm càng tốt. Không nên để cơm trong nồi ở nhiệt độ phòng qua đêm hoặc chỉ đậy nắp rồi để trên bàn bếp. Khi ăn lại, cần hâm nóng cơm đồng đều đến khi nóng hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu cơm đã để ngoài quá lâu hoặc không rõ điều kiện bảo quản, nên bỏ đi thay vì cố gắng làm nóng để sử dụng.

Ngoài ra, cần vệ sinh nồi cơm, muôi xới và hộp đựng thường xuyên. Tránh dùng dụng cụ bẩn hoặc để cơm chín tiếp xúc với thực phẩm sống nhằm hạn chế nhiễm khuẩn chéo.

4 món ăn dễ gây ngộ độc nếu để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu gồm khoai tây nướng bọc giấy bạc, rau củ quả cắt sẵn, thịt nguội và cơm chín. Để bảo vệ sức khỏe, bạn nên bảo quản thực phẩm đúng nhiệt độ, làm lạnh thức ăn dễ hỏng kịp thời và không sử dụng món ăn đã để ngoài quá lâu, ngay cả khi mùi vị và hình thức vẫn bình thường.