Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Y học dự phòng. Bác sĩ luôn liên tục cập nhật và trau dồi chuyên môn để mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.
Nguyễn Ngọc
19/11/2026
Mặc định
Lớn hơn
Ai dễ nhiễm adenovirus và những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh? Adenovirus có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu hóa và mắt ở mọi lứa tuổi, đặc biệt đáng lưu ý ở trẻ nhỏ và người suy giảm miễn dịch. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện các nhóm có nguy cơ cao, hiểu rõ đường lây truyền và cách phòng ngừa hiệu quả.
Adenovirus có thể lây nhiễm ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ nhỏ, người có hệ miễn dịch suy yếu và những người thường xuyên tiếp xúc với nguồn bệnh có nguy cơ mắc cao hơn. Việc nhận biết các nhóm đối tượng dễ nhiễm virus, hiểu rõ yếu tố nguy cơ và đường lây truyền sẽ giúp chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Đối tượng dễ nhiễm adenovirus nhất là trẻ em, đặc biệt là trẻ đi nhà trẻ hoặc sống trong môi trường tập thể do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và tiếp xúc gần; ngoài ra, những người có hệ miễn dịch suy giảm, người mắc bệnh mãn tính hoặc người cao tuổi cũng có nguy cơ nhiễm cao và dễ diễn tiến nặng hơn.
Hiện tượng trẻ em đi nhà trẻ thường xuyên ốm vặt có thể liên quan đến việc tiếp xúc với virus trong môi trường tập thể. Trẻ nhỏ thường dễ nhiễm adenovirus hơn do chưa có kháng thể bảo vệ. Khi trẻ sinh hoạt tại các cơ sở giáo dục mầm non, việc tiếp xúc gần với các bạn cùng trang lứa tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát tán.

Môi trường tập thể không chỉ giới hạn ở nhà trẻ mà còn bao gồm các khu nội trú hoặc doanh trại. Các đợt dịch adenovirus có thể xảy ra ở cả trẻ em và người trưởng thành khỏe mạnh khi họ sinh hoạt trong những không gian kín hoặc đông đúc, điển hình như những tân binh trong quân đội.
Ngoài ra, nguy cơ nhiễm bệnh cũng xuất hiện phổ biến ở sinh viên tại các trường đại học. Một nghiên cứu về ổ dịch tại một trường đại học cho thấy nhiều sinh viên nhiễm virus dù không biết rõ nguồn lây, trong khi một số khác có tiền sử tiếp xúc với người có triệu chứng tương tự. Điều này cho thấy adenovirus có khả năng lây lan mạnh trong bất kỳ cộng đồng nào có mật độ tiếp xúc cao.
Nguy cơ nhiễm bệnh do tiếp xúc gần khác với nguy cơ diễn tiến nặng, vốn phụ thuộc chủ yếu vào trạng thái miễn dịch của cơ thể. Những người có hệ miễn dịch bị tổn thương có khả năng gặp biến chứng nghiêm trọng hơn nhiều so với người khỏe mạnh. Các nhóm đối tượng có nguy cơ diễn tiến bệnh nặng bao gồm:
Đối với những trường hợp viêm phổi nặng hoặc bệnh lan tỏa không được điều trị, tỷ lệ tử vong có thể vượt quá 50%. Do đó, việc nhận diện sớm nhóm nguy cơ cao là cực kỳ quan trọng để có can thiệp y tế kịp thời.

Adenovirus lây truyền chủ yếu thông qua việc tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết của người nhiễm bệnh trong các bối cảnh sinh hoạt hàng ngày.
Trong bối cảnh sinh hoạt, đường lây truyền phổ biến nhất là tiếp xúc với dịch tiết hô hấp. Virus có thể phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi, tạo ra các giọt bắn chứa virus mà người xung quanh hít phải hoặc tiếp xúc trực tiếp.
Một đường lây quan trọng khác là tiếp xúc gián tiếp qua các vật dụng bị nhiễm bẩn. Adenovirus có khả năng kháng nhiều loại chất khử trùng thông thường và có thể tồn tại trong nhiều giờ trên các bề mặt môi trường. Khi một người chạm tay vào bề mặt nhiễm virus, sau đó đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng, virus sẽ xâm nhập vào cơ thể.
Ngoài ra, virus còn có thể lây qua đường tiêu hóa thông qua thực phẩm hoặc nước uống bị ô nhiễm. Một ví dụ điển hình là các đợt bùng phát sốt họng kết mạc liên quan đến bể bơi, nơi virus lây lan trong môi trường nước.
Đáng chú ý, một số người có hệ miễn dịch suy yếu có thể đào thải virus từ amidan, VA hoặc đường ruột trong nhiều tuần hoặc lâu hơn mà không hề có triệu chứng. Những người này trở thành nguồn lây âm thầm cho cộng đồng xung quanh.
Để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm adenovirus cho mọi đối tượng, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường. Các biện pháp phòng ngừa cụ thể bao gồm:

Tại các trung tâm tiêm chủng, các chuyên gia luôn khuyến cáo việc kết hợp vệ sinh môi trường và tăng cường sức đề kháng để bảo vệ cơ thể trước các loại virus hô hấp. Việc thực hiện nghiêm ngặt các quy tắc vệ sinh không chỉ bảo vệ trẻ em mà còn bảo vệ người lớn và người cao tuổi trong gia đình.
Vì adenovirus có thể gây ra nhiều bệnh lý từ nhẹ đến nặng, việc xác định thời điểm đi khám là rất quan trọng để tránh biến chứng. Người bệnh cần được đánh giá y tế khi các triệu chứng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu trầm trọng hơn. Các trường hợp cần đi khám sớm bao gồm:
Việc chẩn đoán sớm thông qua các xét nghiệm như PCR dịch tiết hô hấp hoặc máu giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị hỗ trợ phù hợp.

Việc hiểu rõ ai dễ nhiễm adenovirus giúp chúng ta chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ em và những người có hệ miễn dịch yếu. Để phòng bệnh, hãy duy trì thói quen vệ sinh tay, khử khuẩn môi trường sống và hạn chế tiếp xúc gần khi có triệu chứng nghi ngờ. Khi thấy sốt cao, khó thở hoặc triệu chứng không thuyên giảm, hãy đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Tại đây, bác sĩ chuyên khoa sẽ thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị.
Bác sĩLiêu Hoàng Bảo Hân
Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Y học dự phòng. Bác sĩ luôn liên tục cập nhật và trau dồi chuyên môn để mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.