Cách chữa ngộ độc thức ăn bằng gừng và những lưu ý quan trọng

Ngộ độc thức ăn là tình trạng xảy ra khá phổ biến khi người bệnh sử dụng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh. Các triệu chứng như buồn nôn, nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi khiến người bệnh suy kiệt nhanh chóng. Trong dân gian, gừng thường được nhắc đến như một biện pháp hỗ trợ cải thiện triệu chứng tại nhà. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng gừng đúng cách.

Vì sao gừng được dùng khi bị ngộ độc thực phẩm?

Gừng (tên khoa học: Zingiber officinale) là một loại gia vị quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, đồng thời cũng là vị thuốc được sử dụng lâu đời trong y học cổ truyền. Theo y học cổ truyền, gừng có tính ấm, vị cay, tác dụng ôn trung, tán hàn, chống nôn và kích thích tiêu hóa. Bên cạnh đó, y học hiện đại cho thấy gừng chứa các hoạt chất sinh học như gingerol và shogaol có đặc tính:

• Kháng viêm nhẹ;
• Kháng khuẩn ở mức độ nhất định;
• Giảm co thắt dạ dày - ruột;
• Hỗ trợ giảm buồn nôn và nôn.

Chính nhờ những đặc điểm này mà gừng thường được sử dụng để làm dịu các triệu chứng rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, lạnh bụng và buồn nôn. Đây là những biểu hiện phổ biến khi bị ngộ độc thực phẩm nhẹ.

Tuy nhiên, gừng chỉ có tác dụng hỗ trợ cải thiện triệu chứng trong trường hợp nhẹ, không dùng để điều trị khi ngộ độc nặng.

Các cách chữa ngộ độc thức ăn bằng gừng

Khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc (buồn nôn, đầy bụng, đi ngoài nhẹ), bạn có thể áp dụng các cách sau:

Gừng tươi nhai sống

Nhai gừng tươi là cách đơn giản giúp giảm nhanh cảm giác buồn nôn, đầy bụng khi bị rối loạn tiêu hóa hoặc nghi ngộ độc thức ăn mức độ nhẹ. Gừng có vị cay, tính ấm, giúp làm ấm dạ dày, giảm co thắt và hạn chế cảm giác nôn ói.

Trà gừng hoặc trà gừng mật ong

Khi bị ngộ độc thức ăn mức độ nhẹ, bạn có thể dùng trà gừng nguyên chất hoặc kết hợp với mật ong để hỗ trợ giảm buồn nôn và làm dịu dạ dày. Trà gừng giúp làm ấm bụng, giảm co thắt và hỗ trợ tiêu hóa. Khi kết hợp với mật ong sẽ tăng tác dụng làm dịu niêm mạc và giảm cảm giác cồn cào khó chịu.

Cách thực hiện khá đơn giản: Thái 3 - 5 lát gừng tươi, hãm với khoảng 200 - 250ml nước sôi trong 10 phút; nếu dùng mật ong, hãy thêm 1 thìa cà phê khi nước còn ấm và khuấy đều. Khi uống, nên nhấp từng ngụm nhỏ để tránh kích thích dạ dày.

Gừng tươi và hành trắng

Gừng tươi có vị cay, tính ấm, hỗ trợ chữa dị ứng, mẩn ngứa do ăn cua, cá... dùng bài thuốc gồm gừng tươi và hành trắng, mỗi vị 15 - 20g cho vào ấm đậy kín sắc lấy nước uống nóng.

Theo Đông y, gừng tươi có vị cay, tính ấm, tác dụng tán hàn, giải độc, chống nôn và giảm ngứa. Hành trắng cũng có tính ấm, giúp phát tán phong hàn, hỗ trợ lưu thông khí huyết. Khi kết hợp hai nguyên liệu này, bài thuốc được cho là giúp cơ thể “giải biểu”, giảm cảm giác lạnh bụng, nổi mề đay sau ăn.

Những lưu ý quan trọng khi dùng gừng để chữa ngộ độc thức ăn

Dù gừng rất tốt nhưng dùng sai cách hoặc sai thời điểm có thể gây nguy hiểm. Vì thế, bạn cần lưu ý để sử dụng gừng một cách hiệu quả và an toàn.

Không dùng gừng cho người đang bị sốt cao

Gừng có tính nhiệt, nếu bạn đang sốt do nhiễm trùng nặng, uống gừng có thể làm nhiệt độ cơ thể tăng thêm.

Cẩn thận với người bị cao huyết áp

Gừng có thể làm giãn mạch và tăng lưu thông máu, người đang có huyết áp cao nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Không sử dụng gừng bị hư, thối

Gừng bị hỏng sẽ sinh ra chất Safrole. Đây là loại độc tố có thể gây ung thư gan và làm tình trạng ngộ độc nặng hơn.

Gừng chỉ hỗ trợ trong các trường hợp ngộ độc nhẹ

Tuy là biện pháp dân gian phổ biến nhưng gừng không thể thay thế cho việc điều trị, đặc biệt khi bệnh có dấu hiệu chuyển nặng. Hãy đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

• Đi ngoài ra máu;
• Mất nước nghiêm trọng;
• Sốt trên 38,5°C kéo dài;
• Co giật hoặc lờ đờ;
• Nôn ói liên tục không kiểm soát;
• Đau bụng dữ dội ngày càng tăng;
• Tiêu chảy kéo dài nhiều ngày không cải thiện.

Việc thăm khám kịp thời sẽ giúp phát hiện sớm biến chứng và có hướng xử trí phù hợp, tránh nguy hiểm đến sức khỏe.

Các biện pháp chăm sóc hỗ trợ khác khi bị ngộ độc thức ăn

Để cải thiện triệu chứng khi bị ngộ độc thực phẩm, ngoài việc sử dụng gừng bạn nên kết hợp các biện pháp chăm sóc phù hợp nhằm giúp cơ thể hồi phục nhanh chóng và an toàn hơn.

Bù nước và điện giải

Nôn ói và tiêu chảy có thể khiến cơ thể mất nước rất nhanh, vì vậy việc bù nước là ưu tiên hàng đầu. Nên uống Oresol và pha đúng theo hướng dẫn. Nếu không có oresol, bạn có thể thay thế bằng nước cháo loãng pha chút muối.

Nghỉ ngơi hợp lý

Cơ thể cần năng lượng để đào thải độc tố và phục hồi, do đó nên nằm nghỉ, hạn chế vận động mạnh hoặc làm việc quá sức.

Ăn uống nhẹ nhàng

Khi tình trạng buồn nôn và tiêu chảy giảm dần, nên bắt đầu ăn lại bằng các món dễ tiêu như cháo trắng, súp loãng. Đồng thời, cần tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ, sữa và các món cay nóng để không làm dạ dày bị kích thích trở lại.

Cách chữa ngộ độc thức ăn bằng gừng là mẹo dân gian đơn giản, dễ thực hiện và có thể hỗ trợ giảm buồn nôn, đau bụng trong những trường hợp nhẹ. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị khi triệu chứng nặng hoặc kéo dài. Nếu nghi ngờ ngộ độc nghiêm trọng, đừng chần chừ, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.