Cách trữ sữa mẹ đúng cách để giữ nguyên dưỡng chất cho bé

Trong những năm gần đây, việc trữ sữa mẹ ngày càng phổ biến, đặc biệt với các mẹ quay lại công việc sớm sau sinh hoặc cần chủ động hơn trong chăm sóc con. Tuy nhiên, trữ sữa không đơn thuần là vắt sữa rồi cho vào tủ lạnh. Nếu thực hiện sai cách, sữa mẹ có thể bị nhiễm khuẩn, giảm giá trị dinh dưỡng hoặc không còn an toàn cho trẻ sử dụng. Hiểu rõ cách bảo quản sữa mẹ khoa học sẽ giúp mẹ vừa tiết kiệm thời gian, vừa đảm bảo bé vẫn nhận được nguồn dinh dưỡng tối ưu từ sữa mẹ.

Cách trữ sữa mẹ an toàn và đúng chuẩn tại nhà

Để trữ sữa mẹ an toàn, cần kiểm soát tốt từ dụng cụ, vật chứa đến nhiệt độ bảo quản. Đây là những yếu tố quyết định chất lượng sữa sau khi trữ.

Làm sạch và tiệt trùng dụng cụ trước khi vắt sữa

Dụng cụ vắt và chứa sữa là yếu tố đầu tiên cần được quan tâm. Trước khi vắt sữa, mẹ cần đảm bảo tất cả dụng cụ đều được làm sạch và tiệt trùng đúng cách.

• Rửa bình, phễu hút sữa, nắp đậy bằng nước rửa bình chuyên dụng.
• Tráng lại bằng nước sạch, sau đó tráng nước sôi hoặc tiệt trùng bằng máy hấp.
• Sau mỗi lần sử dụng, dụng cụ cần được làm sạch ngay, không để sữa khô bám lại vì đây là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Việc vệ sinh không kỹ là nguyên nhân hàng đầu khiến sữa mẹ bị nhiễm khuẩn dù được bảo quản trong tủ lạnh.

Lưu trữ sữa mẹ trong vật dụng phù hợp

Sữa mẹ nên được bảo quản trong các vật dụng chuyên dụng, đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

• Ưu tiên sử dụng túi trữ sữa chuyên dụng hoặc bình nhựa, bình thủy tinh không chứa BPA.
• Mỗi túi hoặc bình chỉ nên chứa lượng sữa vừa đủ cho một cữ bú để tránh dư thừa.
• Ghi rõ ngày, giờ vắt sữa lên nhãn để sử dụng theo nguyên tắc “vắt trước dùng trước”.

Việc ghi nhãn giúp mẹ dễ dàng kiểm soát hạn dùng và tránh nhầm lẫn giữa các túi sữa.

Bảo quản sữa mẹ theo nhiệt độ

Nhiệt độ bảo quản là yếu tố quyết định thời gian sử dụng an toàn của sữa mẹ. Theo khuyến nghị y khoa:

• Nhiệt độ phòng (dưới 25°C): Sữa mẹ chỉ nên để tối đa 4 giờ.
• Ngăn mát tủ lạnh (khoảng 4°C): Có thể bảo quản từ 3 - 5 ngày.
• Ngăn đông tủ lạnh thông thường: Trữ được khoảng 3 - 6 tháng.
• Tủ đông sâu (- 18°C): Có thể trữ tối đa 12 tháng, nhưng nên sử dụng trong vòng 6 tháng để đảm bảo chất lượng.

Áp dụng đúng nhiệt độ là bước quan trọng giúp hạn chế tối đa nguy cơ hư hỏng và mất dưỡng chất.

Hướng dẫn rã đông và hâm nóng sữa mẹ đúng cách

Không chỉ trữ đúng, rã đông và hâm nóng sữa mẹ cũng cần thực hiện cẩn trọng để giữ trọn giá trị dinh dưỡng.

Cách rã đông sữa mẹ đã trữ đông

Khi cần sử dụng sữa trữ đông, mẹ nên rã đông từ từ:

• Chuyển sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát trước khoảng 12 giờ.
• Trong trường hợp cần gấp, có thể ngâm túi sữa trong nước ấm.
• Tuyệt đối không rã đông bằng lò vi sóng hoặc nước sôi vì nhiệt độ cao có thể phá hủy các kháng thể quan trọng trong sữa mẹ.

Hâm nóng sữa mẹ an toàn

Sau khi rã đông, sữa mẹ cần được hâm ấm đúng cách trước khi cho bé bú:

• Dùng máy hâm sữa chuyên dụng hoặc ngâm bình sữa trong nước ấm khoảng 40°C.
• Không đun sữa trực tiếp trên bếp hay cho vào lò vi sóng.
• Sau khi hâm, nhẹ nhàng xoay bình để sữa hòa đều, không lắc mạnh.

Lưu ý sau khi rã đông

Những lưu ý này giúp việc bảo quản sữa mẹ phát huy hiệu quả tối đa và đảm bảo an toàn cho bé.

• Sữa đã rã đông chỉ nên dùng trong vòng 24 giờ nếu bảo quản ở ngăn mát.
• Sữa đã hâm nóng nhưng bé không bú hết không nên tái sử dụng.
• Tuyệt đối không tái cấp đông sữa đã rã đông.

Những sai lầm phổ biến khi trữ sữa mẹ và cách phòng tránh

Dù đã có hướng dẫn, nhiều mẹ vẫn vô tình mắc phải các lỗi phổ biến trong quá trình trữ sữa.

Không tiệt trùng dụng cụ đầy đủ

Việc bỏ qua bước tiệt trùng khiến vi khuẩn dễ xâm nhập vào sữa mẹ, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa và nhiễm khuẩn ở trẻ.

Cách phòng tránh:

Luôn làm sạch và tiệt trùng dụng cụ sau mỗi lần sử dụng, kể cả khi chỉ trữ sữa trong thời gian ngắn.

Trộn sữa mới vắt với sữa cũ chưa đủ lạnh

Nhiều mẹ có thói quen đổ sữa mới vắt vào túi sữa cũ đang trữ trong tủ lạnh. Điều này làm thay đổi nhiệt độ chung và có thể khiến sữa nhanh hỏng.

Cách phòng tránh:

Chỉ trộn sữa khi hai phần sữa đã được làm lạnh ở cùng nhiệt độ.

Không ghi nhãn ngày giờ

Không ghi ngày giờ khiến mẹ khó kiểm soát thời gian sử dụng, dễ cho bé dùng sữa đã quá hạn.

Cách phòng tránh:

Luôn ghi rõ ngày, giờ vắt sữa ngay sau khi trữ.

Lợi ích của việc trữ sữa mẹ đúng cách

Thực hiện đúng không chỉ mang lại sự tiện lợi mà còn đem đến nhiều lợi ích lâu dài cho cả mẹ và bé.

• Giúp mẹ linh hoạt thời gian cho con bú, đặc biệt khi đi làm hoặc vắng nhà.
• Duy trì nguồn sữa ổn định, hạn chế tình trạng giảm sữa tạm thời.
• Giảm nguy cơ bé phải dùng sữa công thức sớm, từ đó hỗ trợ hệ miễn dịch non nớt của trẻ phát triển tốt hơn.
• Trữ sữa đúng cách cũng giúp mẹ yên tâm hơn trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.

Gợi ý một số thiết bị hỗ trợ trữ sữa mẹ hiệu quả

Bên cạnh kiến thức, các thiết bị hỗ trợ phù hợp sẽ giúp quá trình trữ sữa nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Máy hút sữa

Mẹ nên chọn máy hút sữa có lực hút phù hợp, êm ái và dễ tháo lắp vệ sinh. Máy hút sữa chất lượng giúp vắt sữa hiệu quả và hạn chế tổn thương đầu ti.

Túi trữ sữa hoặc hộp đựng chuyên dụng

Ưu tiên các sản phẩm có kiểm định an toàn, không chứa chất độc hại và có khả năng chịu lạnh tốt.

Máy hâm sữa, tủ trữ đông mini

Những thiết bị này đặc biệt hữu ích với mẹ có sản lượng sữa nhiều hoặc cần trữ sữa trong thời gian dài.

Hiểu và áp dụng đúng cách trữ sữa mẹ không chỉ giúp bảo toàn dưỡng chất quý giá trong sữa mà còn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bé khi sử dụng. Mẹ nên tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh, bảo quản và rã đông sữa, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi có thắc mắc. Trữ sữa đúng cách chính là nền tảng quan trọng giúp hành trình nuôi con bằng sữa mẹ diễn ra bền vững và hiệu quả.