Chạy hậu thủy đậu là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Sau khi các nốt thủy đậu lành, một số người có thể xuất hiện những thay đổi bất thường trên da hoặc gặp các triệu chứng kéo dài, thường được dân gian gọi là chạy hậu thủy đậu. Vậy đây có phải là biến chứng của bệnh hay không? Hiểu đúng về tình trạng này giúp người bệnh chủ động theo dõi và thăm khám khi cần thiết.

Chạy hậu thủy đậu là gì? Nguy hiểm không?

Không ít người bệnh chưa biết chạy hậu thủy đậu là gì. Đây là cách gọi dân gian có thể được sử dụng để mô tả một số biểu hiện xuất hiện sau khi mắc thủy đậu. Tuy nhiên, đây không phải là tên gọi của một bệnh lý hay chẩn đoán y khoa cụ thể. Những thay đổi sau thủy đậu có thể liên quan đến quá trình hồi phục của da, nhiễm trùng thứ phát tại vùng tổn thương hoặc một số biến chứng sau nhiễm virus varicella-zoster.

Các biểu hiện sau thủy đậu có thể khác nhau tùy từng người, từ thay đổi màu sắc da, ngứa nhẹ đến các triệu chứng toàn thân hoặc tổn thương da bất thường. Mức độ nguy hiểm của các biểu hiện này phụ thuộc vào nguyên nhân và triệu chứng đi kèm.

Nguyên nhân gây ra chạy hậu thủy đậu

Chạy hậu thủy đậu có thể liên quan đến nhiều yếu tố, chủ yếu xuất phát từ những thay đổi của cơ thể sau khi nhiễm virus thủy đậu.

Di chứng sau nhiễm virus thủy đậu

Một số người có thể xuất hiện các triệu chứng kéo dài sau khi mắc thủy đậu dù tổn thương ngoài da đã lành. Trong trường hợp có ảnh hưởng đến hệ thần kinh, người bệnh có thể gặp bất thường về vận động hoặc phối hợp động tác. Một số biến chứng của thủy đậu có thể xuất hiện trong hoặc sau giai đoạn phát ban, trong đó có các biến chứng thần kinh như thất điều tiểu não hoặc viêm não. Đây là những tình trạng hiếm gặp và cần được đánh giá y tế.

Phản ứng viêm sau nhiễm

Ở một số biến chứng thần kinh hậu nhiễm, đáp ứng miễn dịch sau nhiễm VZV được cho là có thể góp phần gây tổn thương chức năng thần kinh. Cơ chế này được ghi nhận đặc biệt trong các trường hợp thất điều tiểu não sau thủy đậu.

Yếu tố cơ địa và mức độ bệnh

Nguy cơ biến chứng thủy đậu thay đổi tùy tuổi và tình trạng sức khỏe, trẻ dưới 1 tuổi, người lớn, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn. Vì vậy, không phải người mắc thủy đậu nào cũng xuất hiện các triệu chứng thần kinh hoặc tình trạng chạy hậu thủy đậu.

Triệu chứng thường gặp khi bị chạy hậu thủy đậu

Ngoài chạy hậu thủy đậu là gì, người bệnh cũng nên chủ động tìm hiểu các triệu chứng thường gặp để thăm khám, điều trị kịp thời.

• Mệt mỏi, suy nhược: Sau khi thủy đậu thuyên giảm, một số người có thể còn cảm giác mệt mỏi hoặc chưa trở lại sinh hoạt bình thường.
• Da ngứa và nhạy cảm: Vùng da non tại vị trí các mụn nước cũ có thể bị khô, ngứa hoặc nhạy cảm hơn bình thường, quần áo cọ xát hoặc thời tiết thay đổi có thể khiến cảm giác khó chịu tăng lên.
• Nhiễm trùng da: Gãi hoặc làm tổn thương các mụn nước có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát tại da với các dấu hiệu gồm vùng da đỏ, nóng, sưng, đau hoặc chảy dịch mủ.
• Zona thần kinh (giời leo): Sau khi khỏi thủy đậu, Virus varicella-zoster có thể tồn tại tiềm ẩn trong các hạch thần kinh. Virus có thể tái hoạt sau này và gây zona thần kinh, biểu hiện bằng đau, rát hoặc phát ban mụn nước thường khu trú ở một bên cơ thể.
• Dấu hiệu cảnh báo biến chứng nặng: Sau thủy đậu, cần đi khám sớm nếu sốt trở lại, khó thở, đau ngực, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, khó đi lại, co giật, lú lẫn hoặc thay đổi ý thức. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng cần được đánh giá y tế.

Chạy hậu thủy đậu được điều trị như thế nào?

Chạy hậu thủy đậu là gì đến đây bạn đã biết. Và vì tình trạng này không phải một chẩn đoán cụ thể, điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân xác định.

Điều trị theo nguyên nhân

Không có một phương pháp điều trị chung cho tình trạng được gọi là “chạy hậu thủy đậu” vì đây không phải là một chẩn đoán y khoa cụ thể. Bác sĩ sẽ dựa vào các triệu chứng, thời điểm xuất hiện và tình trạng tổn thương để xác định nguyên nhân, chẳng hạn như da đang trong quá trình hồi phục, nhiễm trùng thứ phát hay biến chứng liên quan đến thủy đậu. Người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc corticoid khi chưa có chỉ định.

Chăm sóc và phục hồi da

Người bệnh nên giữ vùng da sạch, vệ sinh nhẹ nhàng và tránh chà xát hoặc cào gãi, sau khi tắm có thể thấm khô da nhẹ nhàng thay vì lau mạnh. Không nên cào gãi, bóc vảy hoặc nặn các tổn thương vì những tác động này có thể làm da lâu lành hơn và tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc để lại sẹo. Trong trường hợp da khô hoặc còn ngứa, có thể sử dụng sản phẩm chăm sóc da phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.

Khi có nhiễm trùng da

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như vùng da ngày càng đỏ, sưng, nóng, đau, chảy dịch hoặc có mủ, người bệnh có thể bị nhiễm trùng da thứ phát và cần được thăm khám. Tùy mức độ tổn thương và nguyên nhân nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Người bệnh không nên tự mua kháng sinh hoặc tự ý bôi thuốc lên vùng da tổn thương.

Khi nghi ngờ biến chứng

Nếu sau thủy đậu xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt trở lại, khó thở, đau ngực, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, co giật hoặc thay đổi ý thức, người bệnh cần được đưa đi khám để xác định nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng hoặc một vấn đề sức khỏe khác cần được xử trí kịp thời.

Khi tìm hiểu chạy hậu thủy đậu là gì, người bệnh cần lưu ý rằng đây chỉ là cách gọi dân gian cho các biểu hiện xuất hiện sau khi mắc thủy đậu. Nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng cần được đánh giá dựa trên triệu chứng cụ thể. Nếu biểu hiện kéo dài, nặng lên hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám để được xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.