Chế độ ăn khi mắc cúm A: 5 thực phẩm nên bổ sung, 3 loại cần hạn chế

Cúm A có thể gây sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ thể và mệt mỏi, khiến người bệnh chán ăn hoặc khó bổ sung đủ nước. Vì vậy, lựa chọn thực phẩm phù hợp giúp duy trì năng lượng và cung cấp dưỡng chất cần thiết trong thời gian hồi phục. Tuy nhiên, chế độ ăn chỉ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, không thay thế điều trị y tế khi cần thiết.

5 thực phẩm nên bổ sung khi mắc cúm A

Người bệnh không nhất thiết phải áp dụng một thực đơn cố định. Nên lựa chọn thực phẩm quen thuộc, dễ tiêu hóa và phù hợp với khẩu vị, khả năng ăn uống.

Súp, cháo và các món ăn mềm

Cháo, súp gà, canh rau hoặc súp rau củ là những lựa chọn phù hợp khi người bệnh mệt mỏi, đau họng hoặc giảm cảm giác thèm ăn. Kết cấu mềm giúp việc nhai và nuốt dễ dàng hơn. Phần nước trong món ăn cũng góp phần bổ sung dịch cho cơ thể.

Có thể kết hợp thịt gà, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ vào cháo và súp để tăng hàm lượng protein. Nên nêm nếm vừa phải, tránh món quá nóng nếu họng đang đau rát.

Thực phẩm giàu protein

Protein cần thiết để duy trì khối cơ và hỗ trợ quá trình sửa chữa mô. Khi mắc cúm A, người bệnh có thể lựa chọn thịt nạc, cá, trứng, sữa, sữa chua hoặc các loại đậu tùy khả năng dung nạp.

Nếu ăn không ngon miệng, có thể chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa. Chẳng hạn, một bữa cháo thịt bằm hoặc trứng hấp có thể dễ ăn hơn một bữa lớn với nhiều món.

Người có bệnh thận hoặc cần hạn chế protein theo chỉ định nên trao đổi với nhân viên y tế về lượng phù hợp.

Rau xanh và trái cây tươi

Rau xanh và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ cùng nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe. Người bệnh có thể lựa chọn cam, quýt, kiwi, ổi, chuối, đu đủ hoặc rau lá xanh tùy khẩu vị.

Vitamin C tham gia vào hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, ăn nhiều trái cây giàu vitamin C không đồng nghĩa với việc cúm A sẽ khỏi nhanh hơn.

Nếu đau họng, nên chọn trái cây mềm, chín hoặc cắt nhỏ. Người bị kích ứng khi ăn trái cây chua có thể ưu tiên loại ít chua hơn.

Thực phẩm giàu kẽm

Kẽm tham gia vào nhiều quá trình sinh học, bao gồm chức năng miễn dịch và tổng hợp protein. Các nguồn thực phẩm chứa kẽm gồm thịt, hải sản, trứng, sữa, các loại đậu và hạt.

Bổ sung kẽm từ thực phẩm giúp duy trì chế độ ăn đa dạng. Tuy nhiên, chưa có đủ căn cứ để khẳng định rằng tăng lượng kẽm trong khẩu phần sẽ điều trị cúm A.

Người bệnh không nên tự dùng viên kẽm liều cao hoặc phối hợp nhiều sản phẩm bổ sung. Việc bổ sung quá mức có thể gây buồn nôn, rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu một số khoáng chất khác.

Nước lọc, canh và đồ uống phù hợp

Bổ sung đủ dịch là một phần quan trọng trong chăm sóc người mắc cúm A. Người bệnh có thể uống nước lọc, dùng canh, súp hoặc đồ uống ấm phù hợp với khả năng dung nạp.

Nếu mệt nhiều hoặc buồn nôn, nên uống từng ngụm nhỏ và chia đều trong ngày thay vì cố uống một lượng lớn cùng lúc. Nhu cầu dịch thay đổi theo tuổi, mức độ sốt, tình trạng sức khỏe và bệnh nền.

Người mắc bệnh tim hoặc thận có chỉ định hạn chế dịch cần tuân thủ hướng dẫn riêng. Nếu nôn ói hoặc tiêu chảy gây mất nước, nhân viên y tế có thể hướng dẫn sử dụng dung dịch bù nước và điện giải phù hợp.

3 nhóm thực phẩm và đồ uống nên hạn chế khi mắc cúm A

Không phải mọi thực phẩm dưới đây đều gây hại trực tiếp cho người mắc cúm A. Việc hạn chế chủ yếu nhằm tránh các yếu tố có thể làm tăng khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc khiến chế độ ăn mất cân đối.

Rượu, bia và đồ uống có cồn

Người mắc cúm A nên tránh rượu bia trong thời gian bệnh. Đồ uống có cồn có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, khả năng phán đoán và việc sử dụng thuốc an toàn.

Rượu bia cũng không phải lựa chọn phù hợp để bổ sung dịch. Đặc biệt, người đang dùng thuốc cần lưu ý nguy cơ tương tác và tác dụng không mong muốn.

Nếu đang điều trị cúm A, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về những loại đồ uống cần tránh theo thuốc cụ thể.

Đồ uống nhiều đường và thực phẩm siêu chế biến

Nước ngọt, trà sữa nhiều đường, bánh kẹo và đồ ăn nhanh có thể cung cấp nhiều năng lượng nhưng ít đóng góp vào sự đa dạng dinh dưỡng nếu sử dụng thường xuyên.

Người bệnh nên ưu tiên nước lọc và bữa ăn có đủ các nhóm thực phẩm. Tuy nhiên, không cần kiêng tuyệt đối mọi món ngọt. Nếu ăn uống kém, lựa chọn thực phẩm cần dựa trên khả năng dung nạp và nhu cầu dinh dưỡng thực tế.

Người mắc đái tháo đường nên lưu ý lượng carbohydrate và đường trong khẩu phần để kiểm soát đường huyết trong thời gian bị bệnh.

Món cay, nhiều dầu mỡ hoặc gây kích ứng

Thức ăn cay, chiên rán nhiều dầu mỡ có thể làm tăng cảm giác khó chịu ở một số người, nhất là khi đang buồn nôn, đau họng hoặc có triệu chứng trào ngược.

Người bệnh có thể tạm thời chọn món luộc, hấp, hầm hoặc nấu mềm nếu dễ ăn hơn. Không có bằng chứng cho thấy tất cả người mắc cúm A đều phải kiêng đồ cay hoặc chất béo.

Chất béo vẫn cần thiết trong chế độ ăn cân đối. Điều quan trọng là lựa chọn món phù hợp với tình trạng tiêu hóa và tránh ép bản thân ăn những thực phẩm gây khó chịu.

Cách ăn uống khi bị cúm A để hỗ trợ hồi phục

Ngoài việc lựa chọn thực phẩm, cách tổ chức bữa ăn cũng ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong thời gian bệnh.

Chia nhỏ bữa ăn khi chán ăn

Nếu không muốn ăn nhiều, người bệnh có thể chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Mỗi bữa nên kết hợp nguồn tinh bột, protein và rau củ hoặc trái cây tùy khả năng ăn uống.

Không nên cố ép ăn một lượng lớn khi đang buồn nôn. Tuy nhiên, nếu ăn uống giảm rõ rệt hoặc kéo dài, cần trao đổi với nhân viên y tế để đánh giá nguy cơ thiếu dinh dưỡng và mất nước.

Theo dõi tình trạng thiếu nước

Sốt có thể làm tăng nguy cơ mất nước. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm khô miệng, chóng mặt, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu.

Người bệnh nên uống nước đều đặn trong ngày và điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe. Nếu không thể giữ được nước do nôn ói hoặc có biểu hiện mất nước rõ rệt, cần được đánh giá y tế.

Không thay thế điều trị bằng thực phẩm bổ sung

Vitamin, khoáng chất và thực phẩm bổ sung không thay thế thuốc điều trị cúm khi có chỉ định. Người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao, như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh mạn tính, nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi xuất hiện triệu chứng cúm.

Thuốc kháng virus có thể được chỉ định tùy tình trạng bệnh và nguy cơ biến chứng. Điều trị thường có lợi hơn khi được bắt đầu sớm, đặc biệt trong khoảng 48 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Chế độ ăn khi mắc cúm A nên tập trung vào việc bổ sung đủ nước, duy trì năng lượng và cung cấp protein, vitamin cùng khoáng chất từ nhiều nhóm thực phẩm. Cháo, súp, thịt nạc, trứng, cá, rau xanh và trái cây là những lựa chọn có thể cân nhắc tùy khả năng dung nạp. Người bệnh nên hạn chế rượu bia và những món làm tăng khó chịu, đồng thời theo dõi sát triệu chứng. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, cần liên hệ cơ sở y tế thay vì chỉ dựa vào dinh dưỡng để hồi phục.